Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.938 bài, trang 2 trên 97
Chiết xuất nhân sâm châu Á chứa các hoạt chất quý như ginsenoside và gintonin, đã được khoa học chứng minh giúp kích thích tế bào nhú bì, tăng sinh mạch máu và đánh thức nang tóc ngủ quên. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện có nằm ở mức thử nghiệm phòng thí nghiệm và động vật, đòi hỏi người dùng cần hiểu đúng để ứng dụng hợp lý.
Chiết xuất KSM-66 sử dụng hoàn toàn từ rễ cây Ashwagandha theo phương pháp truyền thống, trong khi Sensoril phối hợp cả rễ và lá. Sự khác biệt này tạo nên hàm lượng withanolide và withaferin A chênh lệch đáng kể, mang lại các đặc tính sinh học riêng biệt cho từng loại thực phẩm bổ sung.
Dầu ép từ hạt acai chứa hàm lượng lớn acid oleic, acid palmitoleic cùng các polyphenol chống oxy hóa, giúp giảm nhẹ phản ứng viêm tại chỗ, bảo vệ tế bào và kích thích quá trình di cư biểu mô để làm lành vết thương nhanh chóng.
Bổ sung chiết xuất Curcumin tối ưu hóa với liều lượng từ 400 mg đến 500 mg mỗi ngày giúp ức chế đáng kể các cytokine gây viêm và giảm tổn thương mô cơ sau tập luyện nặng, tuy nhiên việc lạm dụng liều quá cao có thể phản tác dụng, làm chậm tiến trình hồi phục tự nhiên.
Nhờ chứa hoạt chất-gingerol có khả năng ức chế enzyme COX-2 tương tự thuốc chống viêm, gừng giúp hỗ trợ phục hồi sức mạnh và giảm viêm sau vận động. Tuy nhiên, bằng chứng về khả năng giảm đau cơ khởi phát muộn còn nhiều kết quả trái chiều, phụ thuộc lớn vào liều lượng và thời điểm dùng.
Ăn dứa tươi sau buổi tập không thể làm xẹp bầm dập hay giảm sưng cơ bắp như nhiều người lầm tưởng. Dù enzyme bromelain có khả năng kháng phù nề và phân giải protein, hoạt chất này tập trung chủ yếu ở thân dứa và chỉ đạt hiệu quả trong các chế phẩm chiết xuất liều cao.
Người đang dùng thuốc tim mạch làm loãng máu như warfarin hay aspirin cần hết sức cẩn trọng với trà hoa cúc. Hoạt chất coumarin tự nhiên trong loại thảo mộc này có thể hiệp đồng với thuốc, làm tăng tác dụng chống đông và đẩy cao nguy cơ xuất huyết nguy hiểm cho người bệnh.
Nhiều người tin rằng uống nước ép nam việt quất giúp lọc sạch axit uric và cặn bã sau tập luyện. Tuy nhiên, khoa học chứng minh loại quả này không thể trực tiếp "tẩy sạch" axit uric trong máu, mà chủ yếu hỗ trợ chức năng oxy hóa cơ bắp và bài tiết polyphenol qua đường niệu.
Uống nha đam vài ngày trước khi nội soi đại tràng không thể làm đen ruột ngay lập tức. Tuy nhiên, lạm dụng nha đam hoặc các sản phẩm nhuận tràng chứa anthranoid kéo dài từ 9 đến 12 tháng sẽ gây hội chứng Melanosis coli, làm biến đổi niêm mạc ruột sang màu đen nâu và liên quan đến tăng tỷ lệ polyp tuyến.
Kem chiết xuất nha đam chuẩn hóa nồng độ 0,5% có thể giúp giảm viêm đỏ, tróc vảy và hỗ trợ phục hồi hàng rào da ở người bệnh vảy nến thể mảng. Dù có tiềm năng kháng viêm và độ an toàn cao, bằng chứng lâm sàng hiện tại vẫn còn nhiều điểm trái ngược, người bệnh chỉ nên dùng hỗ trợ và cần tham vấn bác sĩ.
Chiết xuất và hoạt chất chống oxy hóa anthocyanin trong quả anh đào có tiềm năng giảm thiểu gốc tự do và ức chế tổn thương niêm mạc dạ dày do thuốc giảm đau NSAID gây ra. Dù vậy, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ dinh dưỡng, không thể thay thế các thuốc bảo vệ niêm mạc chuyên khoa khi điều trị dài ngày.
Nhiều người e ngại mật ong có thể làm giảm tác dụng của kháng sinh đường ruột, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy mật ong nhìn chung không làm giảm hiệu lực mà còn có khả năng hiệp đồng tiêu diệt vi khuẩn, đồng thời bảo vệ hệ vi sinh vật có lợi trong đường tiêu hóa khi được dùng đúng cách.
Lá cây anh đào chứa nhiều polyphenol có hoạt tính kháng viêm và chống oxy hóa tiềm năng, nhưng đồng thời cũng thuộc nhóm thực vật có thể chứa glycoside sinh xyanua gây độc. Việc tự ý hái lá hãm trà tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng.
Nghiên cứu cho thấy hoạt chất allicin trong tỏi có khả năng ức chế màng sinh học và hiệp đồng làm tăng tác dụng diệt khuẩn của kháng sinh trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, ăn tỏi tươi qua đường tiêu hóa không thể tạo nồng độ tương đương và không thể thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ.
Uống thuốc statin trị tăng mỡ máu bằng trà sen buổi tối là thói quen tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các hoạt chất trong thảo mộc có thể cạnh tranh chuyển hóa với enzym CYP3A4 tại gan và ruột, cản trở đào thải thuốc, làm tăng nồng độ statin trong máu và dẫn tới nguy cơ tăng men gan.
Gừng tươi chứa các hoạt chất cay nhóm gingerol có khả năng đối kháng không cạnh tranh với thụ thể 5-HT3 tại đường tiêu hóa, giúp ngăn chặn xung động kích hoạt phản xạ nôn lên thần kinh trung ương. Dù vậy, bằng chứng khoa học hiện chỉ tập trung ở nôn do hóa trị, chưa có thử nghiệm lâm sàng chuyên biệt cho kháng sinh.
Ăn hoặc uống cam thảo thường xuyên có thể làm giảm đáng kể hiệu lực của thuốc lợi tiểu do hoạt chất axit glycyrrhizic ức chế enzym chuyển hóa, kích hoạt cơ chế giữ muối natri và nước đối kháng trực tiếp với tác dụng bài niệu, đồng thời làm tăng nguy cơ hạ kali máu cấp tính nguy hiểm đến tính mạng.
Cao dán và kem bôi chứa chiết xuất ớt (capsaicin) giúp giảm đau cơ khớp nhờ khả năng kích thích rồi làm cạn kiệt nguồn dự trữ chất P cùng các chất dẫn truyền tại đầu dây thần kinh cảm giác. Khi chất dẫn truyền này vơi đi, tín hiệu đau truyền về não bộ bị chặn lại, mang đến hiệu quả xoa dịu đau nhức mạn tính.
Dùng quế cassia liều cao nhằm hỗ trợ hạ đường huyết tiềm ẩn nguy cơ gây độc cho tế bào gan do chứa hàm lượng coumarin đáng kể. Hoạt chất này có thể gây hoại tử tế bào gan, đẩy men gan tăng cao và tương tác bất lợi với các thuốc điều trị, đặc biệt trên người có sẵn bệnh nền gan mật.
Chiết xuất cồn-nước từ cây ốc tử cho thấy tiềm năng bảo vệ gan trên mô hình thực nghiệm nhờ khả năng làm giảm men gan AST, ALT, ALP và hạn chế hoại tử tế bào. Dù vậy, bằng chứng hiện tại mới dừng ở mức tiền lâm sàng và cần thêm nghiên cứu trước khi áp dụng thực tế.
