Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 146 trên 483
Mủ gòn là thức uống thanh nhiệt quen thuộc, chứa nhiều chất xơ hòa tan hỗ trợ làm mềm phân và nhuận tràng. Tuy nhiên, nếu ngâm chưa nở hết hoặc uống thiếu nước, chất xơ này sẽ hút kiệt dịch ruột, trương phồng vón cục dẫn tới đầy bụng và nguy cơ tắc ruột.
Giảo cổ lam được khoa học chứng minh có khả năng hỗ trợ kích hoạt enzyme AMPK thúc đẩy chuyển hóa năng lượng và cải thiện mỡ thừa cơ thể. Tuy nhiên, mức độ giảm cân thực tế trên người chỉ ở mức khiêm tốn và cần thời gian, hoàn toàn không có tác dụng đốt mỡ thần tốc như các lời quảng cáo phóng đại.
Goldenseal chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn dưới hai tuần. Việc uống kéo dài tiềm ẩn nguy cơ tích lũy alkaloid gây tổn thương tế bào gan, đồng thời ức chế các chất vận chuyển tại ruột và xáo trộn cân bằng vi sinh đường tiêu hóa tự nhiên.
Găng trắng là thảo dược quen thuộc trong dân gian, tuy nhiên các hợp chất saponin có trong thực vật nói chung tiềm ẩn nguy cơ kích ứng niêm mạc tiêu hóa, gây chướng bụng và tiêu chảy. Người có bệnh lý dạ dày, phụ nữ mang thai cần thận trọng vì chưa có bằng chứng an toàn trên các nhóm đối tượng này.
Cây gáo tròn được dùng trong một số bài thuốc dân gian nhưng chưa có đủ nghiên cứu an toàn trên người. Để tránh nguy cơ độc tính tiềm ẩn cho gan và thận, phụ nữ mang thai, người đang cho con bú, người suy nhược và người có bệnh gan thận tuyệt đối không nên tự ý sử dụng.
Nhiều người chuộng kẹo dẻo giấm táo vì vị ngọt dễ ăn và tiện lợi, song chúng thường chứa nhiều đường bổ sung và có hàm lượng axit axetic thấp hơn hàng chục lần so với dạng lỏng được dùng trong các nghiên cứu lâm sàng.
Gum Guggul là dược liệu tự nhiên được nhiều người tìm kiếm để hỗ trợ hạ mỡ máu và tim mạch. Tuy nhiên, do tác động mạnh lên chuyển hóa, chức năng tiểu cầu và nội tiết, phụ nữ có thai, người sắp phẫu thuật và bệnh nhân nhạy cảm hormon cần thận trọng tuyệt đối để tránh biến cố nguy hiểm.
Phân tích phòng thí nghiệm cho thấy thịt ức gà ác chứa lượng peptide chống oxy hóa carnosine cao gấp 1,8 lần gà thông thường. Về hàm lượng sắt, phần thịt đùi của gà ta lẫn gà ác luôn chứa nhiều sắt hem hơn thịt ức, mang đến giá trị dinh dưỡng riêng biệt tùy cách chọn bộ phận thịt.
So với việc chỉ uống nước hãm từ trà xanh lá, bột matcha cung cấp nguồn EGCG, chất chống oxy hóa và chất xơ vượt trội nhờ tiêu thụ toàn bộ lá trà. Tuy nhiên, matcha cũng chứa lượng caffeine đậm đặc hơn đáng kể, đòi hỏi người dùng cần cân nhắc thể trạng để lựa chọn phù hợp.
Chiết xuất hạt nho thường được quảng cáo giúp trắng da tức thì, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy hiệu quả hỗ trợ giảm nám chủ yếu ghi nhận qua đường uống kéo dài nhiều tháng nhờ khả năng chống oxy hóa, chưa có nghiên cứu chứng minh tác dụng trị nám từ kem bôi ngoài.
Nhiều người có thói quen đun nước lá dứa (dứa thơm) thật đậm để uống thay nước lọc suốt ngày nhằm giải nhiệt. Tuy nhiên, việc uống dịch chiết đậm đặc liên tục tiềm ẩn nguy cơ hạ huyết áp, rối loạn điện giải do tính chất dược lý tự nhiên, thay vì chỉ mang lại lợi ích giải khát.
Nhiều nghiên cứu khoa học xác nhận việc sử dụng giấm táo trước hoặc trong bữa ăn giúp hạ đường huyết và giảm đáp ứng insulin sau ăn. Axit axetic trong giấm làm chậm tốc độ rỗng dạ dày, ức chế men tiêu hóa tinh bột và cải thiện độ nhạy insulin, hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả sau các bữa ăn nhiều carbohydrate.
Dù berberin là một trong những thành phần hoạt tính chính của goldenseal, chiết xuất thảo mộc toàn phần và hoạt chất tinh khiết có cơ chế hấp thu, chuyển hóa qua men gan và nguy cơ tương tác thuốc rất khác nhau. Hiểu rõ sự khác biệt giữa hai chế phẩm giúp người dùng tránh các rủi ro sức khỏe nguy hiểm.
Uống nước trà xanh pha truyền thống vốn an toàn cho gan, nhưng các loại viên uống thực phẩm chức năng chứa chiết xuất EGCG liều cao có thể gây tổn thương gan cấp tính, vàng da, thậm chí dẫn đến suy gan nguy kịch ở một số người do phản ứng đặc ứng miễn dịch.
Hạt giổi là gia vị Tây Bắc quen thuộc chứa lượng tinh dầu thơm đậm đặc. Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng nào về độ an toàn của hạt giổi trên phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Nhóm đối tượng nhạy cảm này nên thận trọng, không tự ý dùng đậm đặc.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh thảo dược goldenseal giúp dự phòng viêm xoang tái phát. Dù chứa berberine có tính kháng viêm trên lý thuyết, goldenseal chưa qua thử nghiệm lâm sàng kiểm chứng trên người và tiềm ẩn nguy cơ độc tính đối với gan, thần kinh. Người bệnh không nên tự ý dùng để phòng bệnh.
Goldenseal chứa hoạt chất berberine có thể đẩy bilirubin ra khỏi albumin huyết tương, làm tăng nguy cơ tổn thương não vĩnh viễn do vàng da nhân não ở thai nhi và trẻ sơ sinh. Phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh và người có bệnh nền mạn tính cần tránh dùng thảo dược này để bảo đảm an toàn.
Ginkgo biloba được nhiều người sử dụng để bổ não, nhưng dược liệu này tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng khi kết hợp với thuốc khác hoặc khi can thiệp y tế. Chuyên gia khuyến cáo 4 nhóm đối tượng nguy cơ cao cần đặc biệt cẩn trọng và bắt buộc phải dừng dùng Ginkgo ít nhất 2 tuần trước phẫu thuật.
Hạt giổi là gia vị Tây Bắc thơm nồng nhưng phụ nữ mang thai, người thể nhiệt và người viêm loét tiêu hóa không nên dùng thường xuyên. Tinh dầu đậm đặc trong hạt giổi có thể gây kích ứng dạ dày, trong khi các bằng chứng an toàn trên cơ thể người hiện vẫn còn rất hạn chế.
Giấm táo mang lại nhiều lợi ích sức khỏe nhưng nồng độ axit axetic cao có thể làm mềm và mòn men răng vĩnh viễn. Việc uống trực tiếp mỗi ngày mà không pha loãng hoặc không súc miệng đúng cách sẽ phá vỡ cấu trúc khoáng chất, khiến răng nhanh chóng bị ố vàng, thô ráp và ê buốt dai dẳng.
