Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 167 trên 483
Nhiều người săn lùng thịt cầy hương với niềm tin bổ thận, tăng cường sinh lực. Tuy nhiên, khoa học dinh dưỡng chứng minh thành phần đạm và chất béo của thú hoang không hề vượt trội so với thịt gia súc thông thường, mà sự thần thánh hóa này chủ yếu đến từ tâm lý chuộng của lạ.
Cần núi (*Levisticum officinale*) và cần tây (*Apium graveolens*) thuộc cùng họ Hoa tán nhưng khác biệt lớn về hương vị và cấu trúc. Lá cần núi chứa nhiều tinh dầu phthalides mang vị đắng cay thảo mộc đậm đà chuyên dùng làm gia vị hầm, trong khi cuống cần tây giòn mát, mọng nước, giàu khoáng chất thích hợp làm món xào hoặc ép nước.
Cà phê rễ cải ô rô là thức uống không chứa caffeine giàu chất xơ hòa tan inulin, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe đường ruột và hỗ trợ điều hòa đường huyết. Tuy nhiên, người bị sỏi mật và phụ nữ mang thai cần thận trọng, tránh sử dụng để phòng ngừa kích thích tử cung và co bóp túi mật.
Cải xoong vượt trội hơn rau bina về chỉ số chống oxy hóa tổng thể, hoạt chất kháng ung thư tiềm năng PEITC và có mức tích lũy nitrate thấp hơn an toàn hơn. Tuy nhiên, cả hai loại rau đều dễ thất thoát vitamin C nhanh chóng sau thu hoạch nếu bảo quản và chế biến không đúng cách.
Cây cải trời (Blumea lacera) là vị thuốc nam phổ biến, nhưng phụ nữ có thai, người đang cho con bú và người huyết áp thấp cần hết sức thận trọng. Các nghiên cứu cho thấy chiết xuất cây có độc tính tế bào cao, hoạt tính lợi tiểu và ức chế men thần kinh, tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Cải ma lùn thường được truyền tai dùng làm vị thuốc dân gian, nhưng việc sắc uống hằng ngày tiềm ẩn nguy cơ kích thích co bóp tử cung gây sảy thai và tăng tải chuyển hóa qua gan. Phụ nữ mang thai, người suy giảm chức năng gan và trẻ nhỏ cần tránh tùy tiện sử dụng.
Cây cất hơi (*Drymaria cordata*) thường được truyền miệng để giảm đau, hạ sốt nhưng các nghiên cứu thực nghiệm cảnh báo nguy cơ độc tính phát triển phôi thai. Bốn nhóm đối tượng gồm phụ nữ mang thai, người cho con bú, trẻ nhỏ và người suy giảm chức năng gan thận tuyệt đối không nên dùng.
Lá cải ô rô tươi chứa hàm lượng cao sesquiterpene lactone tạo nên vị đắng đặc trưng, có tác dụng kích thích dịch vị tiêu hóa, hỗ trợ kháng viêm và chống oxy hóa mạnh mẽ. Nhờ nguồn polyphenol dồi dào, loại rau này mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe đường ruột và chuyển hóa mỡ máu.
Hiện chưa có nghiên cứu khoa học xác nhận tính an toàn của cây cần thăng đối với phụ nữ mang thai. Do nguy cơ tiềm ẩn về độc tính sinh sản và dị tật bẩm sinh chưa thể kiểm soát, thai phụ được khuyến cáo thận trọng tuyệt đối, không tự ý sử dụng dược liệu này.
Lá non và quả cần thăng từng được dùng rải rác trong ẩm thực dân gian để tạo vị chua hay ăn ghém, nhưng bằng chứng khoa học thực nghiệm về độ an toàn thực phẩm của chúng hiện còn rất hạn chế. Bạn không nên tự ý hái lá, quả từ cây cảnh để ăn vì nguy cơ ngộ độc hóa chất tồn dư và các hoạt chất sinh học chưa rõ độc tính.
Cải sen là nguồn cung cấp folate tự nhiên quý giá giúp phòng ngừa dị tật ống thần kinh thai nhi, nhưng mẹ bầu chỉ nên ăn lượng vừa phải đã nấu chín kỹ nhằm ngăn ngừa chứng đầy hơi, khó tiêu và chướng bụng trong thai kỳ.
Hạt cườm rụng mọc hoang có vỏ ngoài hóa sừng trơ cứng chỉ dùng làm xâu chuỗi mỹ nghệ hoặc thức ăn chăn nuôi. Ngược lại, ý dĩ nếp là giống cây trồng có vỏ mềm, nhân giàu tinh bột, chất xơ hòa tan và acid béo có lợi, phù hợp dùng nấu ăn và hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa.
Người bệnh tuyến giáp không cần kiêng củ cải tuyệt đối. Nguy cơ hoạt chất glucosinolate ức chế hấp thu iod gây phình giáp chỉ xảy ra khi ăn sống lượng lớn kèm thiếu hụt iod khẩu phần; nấu chín kỹ sẽ bất hoạt goitrogen, giúp sử dụng an toàn.
Cây cơi có dược tính kháng khuẩn mạnh nhưng chứa độc tính cao, tuyệt đối không được tự ý sử dụng bừa bãi. Người dùng bắt buộc phải nhớ 3 nguyên tắc sống còn: chỉ dùng ngoài da, cấm tuyệt đối cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ để tránh nguy cơ ngộ độc tế bào cấp tính.
Dầu cải ép lạnh chứa lượng polyphenol cao hơn 92% và vitamin E cao hơn 13% so với dầu tinh luyện, nhưng lại kém bền trước nhiệt độ cao. Nắm rõ sự khác biệt về vi chất và ngưỡng nhiệt giúp người nội trợ tận dụng tối đa lợi ích dinh dưỡng cho từng cách nấu.
Cải sen chứa hàm lượng glucosinolate và hợp chất phenolic dồi dào với tiềm năng chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, các bằng chứng bảo vệ tế bào hiện nay chỉ mới dừng lại ở thử nghiệm in vitro, mô phỏng máy tính và mô hình động vật, chưa đủ dữ liệu lâm sàng để khẳng định tác dụng chữa bệnh trên người.
Rau cải cúc là món ăn thanh mát quen thuộc, nhưng người có cơ địa dị ứng thực vật họ Cúc, người mắc chứng tỳ vị hư hàn bị tiêu chảy và bệnh nhân đang dùng thuốc lợi tiểu cần đặc biệt cẩn trọng khi dùng thường xuyên nhằm tránh dị ứng chéo và rối loạn điện giải.
Người bị hội chứng ruột kích thích (IBS) không nên tự ý dùng rễ cải ô rô do chứa lượng lớn fructan chuỗi ngắn. Thành phần này lên men nhanh ở đại tràng, sinh nhiều khí và dễ gây đau quặn bụng, đầy hơi dữ dội trên đường ruột quá mẫn cảm.
Rau cải trời chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa quý như polyphenol và flavonoid. Tuy nhiên, các hoạt chất này rất dễ bị phá hủy bởi nhiệt độ cao. Nắm vững kỹ thuật nấu nhanh, không đun sôi lâu giúp giữ trọn vẹn dưỡng chất tự nhiên và nâng cao giá trị dinh dưỡng cho bữa ăn.
Cải xoong là loại rau bổ dưỡng nhưng việc ăn sống tiềm ẩn rủi ro nhiễm sán lá gan lớn (*Fasciola hepatica*) từ nguồn nước ô nhiễm. Nang trùng bám chặt trên thân rau có thể xâm nhập, phá hủy nhu mô gan và làm tắc nghẽn đường mật. Nấu chín kỹ là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất để phòng bệnh.
