Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
487 bài, trang 2 trên 25
Người ốm sốt không nên uống nước ngọt có ga để hồi phục năng lượng. Nồng độ đường cao cùng độ thẩm thấu vượt chuẩn của loại đồ uống này dễ gây mất nước tế bào, thiếu hụt điện giải và làm tăng gánh nặng tổn thương lên thận và dạ dày.
Đang sốt cao không nên ăn quá nhiều thực phẩm giàu đạm vì chất đạm có mức độ sinh nhiệt sau ăn cao nhất trong các nhóm chất dinh dưỡng. Việc nạp nhiều đạm lúc thân nhiệt đang cao sẽ kích thích sinh nhiệt nội sinh, gây cảm giác nóng bức khó chịu và tạo thêm gánh nặng cho chuyển hóa.
Nhiều người lầm tưởng uống nước đá lạnh sẽ giúp dập tắt cơn sốt nhanh chóng, nhưng khoa học chứng minh việc đưa nhiệt độ thấp đột ngột vào đường tiêu hóa kích hoạt thụ thể nội tạng, gây co mạch và run cơ dữ dội, khiến thân nhiệt tăng cao hơn và gây kiệt sức.
Người bị sốt có thể uống nước dừa để bù nước và khoáng chất tự nhiên thất thoát qua mồ hôi. Tuy nhiên, nước dừa không phải thuốc hạ sốt, không thể thay thế oresol khi mất nước nặng và cần thận trọng ở người suy thận.
Uống cà phê đậm đặc để chống buồn ngủ khi lái xe đường dài có thể gây hiện tượng "caffeine crash" khiến năng lượng sụp đổ đột ngột cùng các tác dụng phụ run cơ, đau nhức và nhức đầu dữ dội. Đây chỉ là giải pháp tạm thời, tiềm ẩn cảm giác an toàn giả tạo và không thể thay thế giấc ngủ tự nhiên.
Nhiều người có thói quen uống nước đậu đen rang thay nước lọc cả ngày để thanh nhiệt, nhưng lạm dụng đặc tính kích thích bài tiết này có thể gây mất cân bằng điện giải, thiếu nước cục bộ và làm tăng áp lực lọc lên thận, đặc biệt nếu uống vào ban đêm.
Người có axit uric cao hoặc bị gút hoàn toàn có thể ăn đậu ván trong bữa ăn hàng ngày. Dù chứa purin thực vật, các nghiên cứu khoa học lớn khẳng định nhóm thực phẩm họ đậu không làm tăng nguy cơ kích phát cơn gút như purin từ thịt đỏ, nội tạng hay bia rượu.
Bánh trung thu giá rẻ thường lạm dụng shortening và dầu thực vật hydro hóa để tạo độ mềm xốp với chi phí thấp. Nguồn chất béo chuyển hóa này làm tăng cholesterol xấu LDL, giảm cholesterol tốt HDL và đẩy cao nguy cơ xơ vữa động mạch cũng như các bệnh lý tim mạch nguy hiểm.
Nhân dăm bông bát bửu trong bánh trung thu chứa một lượng chất bảo quản nitrit nhằm giữ màu và chống hư hỏng. Dù nitrit có thể tạo thành hợp chất nitrosamine liên quan đến nguy cơ ung thư khi tiêu thụ nhiều, việc ăn một lượng nhỏ dịp rằm tháng Tám vẫn an toàn với người khỏe mạnh.
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể ăn đậu nho nhe để bổ sung dinh dưỡng, nhưng không thể dùng thực phẩm này thay thế viên sắt và folate y khoa. Nghiên cứu khoa học cho thấy chế độ ăn tự nhiên không đủ đáp ứng nhu cầu vi chất tăng cao trong thai kỳ, đòi hỏi mẹ bầu phải kết hợp viên bổ sung theo chỉ định.
Nấu chín cà rốt giúp cơ thể hấp thu beta-carotene tốt hơn nhiều so với ăn sống. Nhiệt độ làm mềm và phá vỡ thành tế bào thực vật cứng chắc, giải phóng tinh thể carotene bị giam giữ bên trong, giúp enzyme tiêu hóa tiếp cận và chuyển hóa thành tiền chất vitamin A dễ dàng hơn.
Natri benzoat trong bánh trung thu là chất bảo quản hợp pháp với ngưỡng an toàn quốc tế (ADI) được thiết lập ở mức 0-5 mg/kg thể trọng mỗi ngày. Khi được sử dụng đúng quy chuẩn, chất này an toàn cho chuyển hóa và hệ vi sinh đường ruột, không gây độc tính đáng lo ngại cho người tiêu dùng thông thường.
Ăn đậu phụ mỗi ngày không làm tăng nguy cơ sỏi thận ở người khỏe mạnh. Hầu hết các loại đậu phụ thuộc nhóm thực phẩm chứa ít oxalate, đồng thời đi kèm phytate và khoáng chất giúp cản trở kết tinh sỏi canxi oxalate.
Ăn hạt đậu mèo rừng sống hoặc nấu chưa chín kỹ vô cùng nguy hiểm vì hạt chứa nhiều độc tố tự nhiên như lectin gây ngưng kết hồng cầu, chất ức chế men tiêu hóa và hoạt chất thần kinh L-dopa. Nếu không khử độc kỹ bằng nhiệt ẩm, người ăn dễ bị nôn mửa, viêm ruột cấp và ngộ độc thần kinh.
Cả đậu lăng đỏ và đậu lăng xanh đều giàu protein và chất xơ, nhưng phục vụ các mục tiêu sức khỏe khác nhau. Đậu lăng đỏ dễ tiêu hóa và giàu chất xơ tổng thể hơn, trong khi đậu lăng xanh vượt trội về năng lực chống oxy hóa và khả năng hấp thu vi chất sắt.
Dưa hành, củ kiệu muối chua là món ăn giải ngấy quen thuộc ngày Tết, nhưng người đau dạ dày không nên ăn, đặc biệt trong đợt viêm cấp. Hàm lượng muối cao, tính axit và hợp chất nitrit trong đồ muối chua có thể gây tổn thương niêm mạc, kích thích cơn đau bùng phát và làm tăng nguy cơ biến chứng lâu dài.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo người lớn nên giới hạn lượng đường tự do dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày (tương đương tối đa khoảng 10 đến 12 thìa cà phê đường trắng với chế độ ăn 2.000 calo), và mức lý tưởng nhất là dưới 5% (khoảng 5 đến 6 thìa cà phê) để ngừa sâu răng và béo phì.
Uống sữa tươi thô chưa qua thanh trùng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm các loại vi khuẩn nguy hiểm như Brucella, Listeria monocytogenes, E. coli O157 và Salmonella từ môi trường chăn nuôi. Những mầm bệnh này có thể gây tiêu chảy xuất huyết, suy thận cấp, nhiễm trùng máu, sảy thai hoặc đe dọa tính mạng, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
Người khỏe mạnh không nên uống trà hoa đông hầu trắng hằng ngày thay nước lọc. Dù chứa flavonoid và chất chống oxy hóa trong ống nghiệm, thảo mộc này hiện chưa có dữ liệu nghiên cứu lâm sàng trên người về liều lượng an toàn, tiềm ẩn nguy cơ tích lũy độc tính khi lạm dụng lâu dài.
Uống nước ý dĩ rang thay thế hoàn toàn nước lọc hàng ngày có thể gây hại cho thận do tác dụng lợi tiểu liên tục làm mất cân bằng điện giải và quá tải hệ bài tiết. Loại nước này chỉ nên dùng như thức uống bổ trợ với lượng chừng mực, không thể thay thế nguồn nước lọc tự nhiên.
