Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.601 bài, trang 5 trên 81
Nhiều người truyền tai nhau bài thuốc dùng rễ đu đủ rừng sắc uống để thông tiểu, giải độc và trị phù thũng. Tuy nhiên, các tài liệu dược học hiện đại chỉ mới ghi nhận hoạt tính kháng viêm, chống oxy hóa ở lá cây trên động vật và tế bào, hoàn toàn chưa có bằng chứng khoa học chứng minh tác dụng lợi tiểu của rễ cây này trên người.
Hiện chưa có bằng chứng khẳng định rễ hay thân lá cây đa đa chứa nhiều limonoid hơn. Các phân tích hóa thực vật cho thấy rễ và thân lá đều sở hữu các hoạt chất giá trị riêng như limonoid ức chế enzym chuyển hóa, chromone hay các chất kháng khuẩn tụ cầu vàng.
Đa lông (*Ficus drupacea*) và đa búp đỏ (*Ficus elastica*) là hai loài cùng chi nhưng khác biệt rõ về mặt thực vật học, thành phần hóa thực vật và hoạt tính sinh học. Dù các tài liệu khoa học hiện chưa công bố nồng độ độc chất định lượng cụ thể trong mủ nhựa tươi, nhựa của các loài chi *Ficus* thường chứa hỗn hợp saponin, enzyme phân giải protein hoặc chất kháng dinh dưỡng có thể gây kích ứng tế bào.
Chiết xuất từ cây đinh nam thể hiện khả năng ức chế từ nhẹ đến trung bình đối với một số vi khuẩn Gram âm và Gram dương trong môi trường phòng thí nghiệm. Thảo dược này có tiềm năng sinh học tự nhiên nhưng chưa thể thay thế thuốc kháng sinh điều trị bệnh ở người.
Nghiên cứu cho thấy dạng chiết xuất hiện đại (viên nén phân tán rắn, bột vi hóa) giúp hấp thu hoạt chất tanshinone của đan sâm tốt hơn gấp nhiều lần so với thuốc sắc truyền thống. Nước sắc chỉ giữ lại nhóm tan trong nước, để lại nhóm tan trong dầu khó hấp thu.
Đinh công là vị thuốc thường dùng trong điều trị đau nhức xương khớp và viêm khớp dạng thấp. Tuy nhiên, dược liệu này có thể gây tăng men gan, tăng nitơ urê máu và gây độc nghiêm trọng nếu dùng sai đường đưa thuốc. Người bệnh cần nắm rõ dạng bào chế, chỉ dùng đường uống với lượng vừa phải dưới sự giám sát của bác sĩ.
Ngậm đinh hương giúp giảm đau răng tạm thời nhờ hoạt chất eugenol có khả năng gây tê cục bộ và ức chế dẫn truyền cảm giác đau qua thụ thể thần kinh. Tuy nhiên, thảo dược này không thể tái tạo men răng hay chữa dứt điểm sâu răng và viêm tủy.
Cùng bắt nguồn từ chi hoa mẫu đơn, đan bì là phần vỏ rễ giàu paeonol, trong khi xích thược là rễ củ chứa nhiều hợp chất paeoniflorin. Sự khác biệt về bộ phận thu hái và cấu trúc hoạt chất khiến hai dược liệu này mang lại những tác dụng sinh học riêng biệt, không nên tự ý thay thế lẫn nhau.
Đan sa và thần sa thực chất đều là khoáng vật tự nhiên chứa thủy ngân sulfide (HgS), trong đó thần sa là dạng tinh khiết hơn, ít tạp chất đất đá hơn. Cả hai đều mang độc tính kim loại nặng, kém tan trong nước nhưng có thể tích lũy gây hại thận và thính giác nếu dùng kéo dài hoặc quá liều.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước sắc rễ khí sinh cây đa để lợi tiểu, giảm đau xương khớp. Tuy nhiên, y học hiện đại chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận hiệu quả hay độ an toàn của phương pháp này, do đó việc tự ý đun uống tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.
Ăn cơm quả ô môi giúp giảm táo bón nhờ chứa anthraquinone – hoạt chất kích thích co bóp đại tràng đã được khoa học ghi nhận. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên quả ô môi thô còn hạn chế. Người dân chỉ nên dùng lượng vừa phải trong thời gian ngắn, tránh lạm dụng kéo dài gây mất nước và tổn thương đại tràng.
Trẻ tròn 6 tháng tuổi có thể bắt đầu ăn yến mạch khi bước vào giai đoạn ăn dặm. Nấu yến mạch đúng tỷ lệ loãng mịn, cho ăn bằng thìa thay vì pha vào bình sữa và kết hợp đủ chất đạm, rau củ sẽ giúp bé ngừa táo bón, tránh hóc nghẹn và hấp thu dinh dưỡng tối ưu.
Vỏ cây Yohimbe thô chứa nồng độ hoạt chất dao động rất thất thường và dễ lẫn tạp chất, trong khi Yohimbine HCl là dược chất tinh khiết đã chuẩn hóa hàm lượng. Việc nhầm lẫn giữa hai dạng này khiến người dùng đối mặt nguy cơ ngộ độc cấp tính, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và biến chứng cương đau dương vật nguy hiểm.
Ô dược từ lâu được y học cổ truyền dùng hỗ trợ chứng tiểu đêm, tiểu nhiều lần nhờ tính ấm và khả năng hành khí. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện đại còn hạn chế, người dùng chỉ nên dùng lượng vừa phải theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh nguy cơ quá liều, tích lũy độc tính.
Tự ý dùng ích trí nhân trị tiểu dầm ở trẻ nhỏ là sai lầm nguy cơ cao. Dược liệu này mới chỉ thử nghiệm trên chuột, hoàn toàn chưa có bằng chứng an toàn hay liều lượng chuẩn cho trẻ em. Phụ huynh không nên tự ý dùng thuốc truyền miệng mà cần đưa trẻ đi khám bác sĩ để tìm nguyên nhân.
Uống 10 gram hạt é đã ngâm nở hoàn toàn mỗi ngày là liều lượng khoa học giúp cơ thể nhận đủ chất xơ và khoáng chất mà không lo đầy hơi hay chướng bụng. Việc tăng dần từng chút một và ngâm đủ nước giúp hệ vi sinh đường ruột thích nghi êm ái.
Nhiều phụ huynh thường tìm đến xạ can để trị viêm amiđan cho con. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay về hiệu quả và độ an toàn của vị thuốc này trên hệ tiêu hóa non nớt của trẻ vẫn còn rất hạn chế, đòi hỏi cha mẹ phải hết sức thận trọng và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Xạ đen chuẩn có danh pháp khoa học là *Celastrus hindsii*, trong khi "xạ vàng" chỉ là tên gọi dân gian của các loài dây dại mọc lẫn. Sự nhầm lẫn hình thái rất dễ dẫn đến nguy cơ dùng phải dược liệu giả mạo, kém chất lượng hoặc chứa độc tố gây hại cho gan và thận.
Nhiều người tin rằng ngửi xạ hương giúp tăng cường sinh lý nam tức thì. Tuy nhiên, nghiên cứu khoa học cho thấy mùi xạ hương không làm tăng testosterone ở nam giới mà thậm chí còn làm giảm chỉ số này, việc hưng phấn nếu có chỉ là hiệu ứng thư giãn tâm lý tạm thời.
Nhiều người gặp tình trạng bốc hỏa, đỏ bừng mặt và huyết áp tăng vọt sau khi dùng cao hổ. Hiện tượng này hoàn toàn có cơ sở khoa học, chủ yếu bắt nguồn từ nồng độ cồn cao của dung môi ngâm kết hợp với áp lực chuyển hóa đạm đậm đặc, gây biến động lớn trên hệ tuần hoàn.
