Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.602 bài, trang 57 trên 81
Thuốc kháng axit dạ dày nên được uống sau bữa ăn khoảng 1 giờ thay vì uống ngay trước hoặc sau khi ăn. Khoảng cách này giúp thức ăn làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, kéo dài thời gian thuốc lưu lại để trung hòa axit, đồng thời tránh dập tắt môi trường axit cần thiết cho việc tiêu hóa chất đạm.
Uống thuốc tránh thai cùng cà phê không làm giảm hiệu lực ngừa thai. Ngược lại, các hormone steroid trong thuốc sẽ ức chế men gan, làm chậm quá trình đào thải caffeine khiến chất kích thích này tồn lưu lâu hơn trong máu, dễ gây hồi hộp, bồn chồn và tim đập nhanh.
Nhiều người có thói quen uống cà phê cùng thuốc chống say Dimenhydrinat để tránh buồn ngủ. Tuy nhiên, caffeine kích thích hệ thống tiền đình và thúc đẩy quá trình bù trừ, từ đó có thể đối kháng một phần tác dụng ức chế thụ thể thần kinh trung ương của thuốc, làm giảm sút hiệu quả ngăn ngừa buồn nôn và say xe.
Đỗ trọng là vị thuốc quý giúp mạnh gân cốt nhưng nghiên cứu độc chất học cho thấy lạm dụng liều cao kéo dài có thể gây tổn thương thận bán trường diễn. Người dùng cần hiểu rõ ngưỡng an toàn và tránh tự ý uống liên tục nhiều tháng.
Uống nước chanh ấm buổi sáng khi ốm không thể "kiềm hóa" máu hay trị dứt bệnh như lời đồn. Thức uống này chủ yếu hỗ trợ bù nước sau giấc ngủ, làm dịu họng nhờ nhiệt độ ấm và cung cấp một lượng nhỏ vitamin C tự nhiên cho cơ thể.
Địa hoàng là vị thuốc quý được ghi nhận chính thức trong Dược điển, nhưng việc sử dụng phải tuân thủ nghiêm ngặt liều lượng khuyến cáo. Nghiên cứu khoa học cho thấy vượt ngưỡng an toàn có thể làm mất tác dụng hạ đường huyết, tăng mỡ máu và gây ứ trệ chuyển hóa ở người suy thận.
Xông hơi lá đẹn ba lá là thói quen dân gian giúp thông mũi, giảm mệt mỏi khi chớm cảm lạnh. Khoa học xác nhận tinh dầu loài cây này chứa 43 hợp chất bay hơi với hoạt tính chống oxy hóa thực nghiệm, nhưng chưa có bằng chứng điều trị dứt điểm cảm cúm.
Chiết xuất từ lá cây đẹn ba lá (*Vitex trifolia*) được nghiên cứu chứng minh có tác dụng bảo vệ tế bào gan và chống viêm, chưa ghi nhận dấu hiệu gây hoại tử gan hay thận ở mô hình thử nghiệm. Tuy nhiên, người dùng không nên uống kéo dài liên tục do chưa có ngưỡng an toàn bán trường diễn trên người.
Khi bị nôn ói liên tục, việc uống ừng ực lượng lớn nước sẽ kích thích dạ dày co thắt tống ngược ra ngoài; nguyên tắc chuẩn xác là tạm ngừng 10 phút rồi bù dung dịch oresol từng ngụm nhỏ ngắt quãng, giúp cơ thể giữ lại dịch hiệu quả mà không kích hoạt phản xạ nôn.
Thức ăn trên máy bay thường bị chê nhạt nhẽo do áp suất thấp, độ ẩm cabin khô hanh và tiếng ồn động cơ kéo dài đã làm suy giảm tạm thời độ nhạy của vị giác và khứu giác, đặc biệt là thụ cảm vị ngọt và vị mặn.
Hiện tượng khát nước dữ dội và buồn ngủ sau khi ăn bánh trung thu bắt nguồn từ cơ chế thẩm thấu đường ruột và biến thiên đường huyết. Lượng đường đậm đặc kéo nước khỏi tế bào kích thích não bộ gây khát, đồng thời kích hoạt giải phóng insulin quá mức làm đường huyết sụt giảm gây mệt mỏi.
Nhiều du khách có thói quen uống ngay thuốc cầm tiêu chảy khi vừa bị rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, việc tự ý làm chậm nhu động ruột quá sớm có thể giữ chân độc tố và vi khuẩn xâm lấn nguy hiểm, khiến bệnh tình kéo dài và làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đa kháng thuốc.
Kinh nghiệm dân gian dùng cây đậu ma để hạ sốt đã được khoa học làm sáng tỏ qua hoạt chất puerarin, có khả năng ức chế các chất gây sốt nội sinh và làm giảm thân nhiệt hiệu quả trên mô hình thực nghiệm, nhưng việc tự dùng cây thô tại nhà tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Đậu nho nhe chứa hàm lượng oligosaccharide gây đầy hơi thấp hơn rõ rệt so với nhiều loại đậu bản địa khác. Tuy nhiên, hạt vẫn chứa các chuỗi đường khó tiêu tự nhiên, đòi hỏi các phương pháp chế biến như rang nhiệt hoặc ủ nảy mầm để loại bỏ triệt để tình trạng chướng bụng.
Đậu mèo rừng chứa hàm lượng lớn L-dopa tự nhiên – tiền chất dopamine có khả năng kích hoạt thụ thể D2 để ức chế tiết hormone prolactin. Tuy nhiên, người bị tăng prolactin máu không nên tự ý dùng thảo dược này để thay thế phác đồ y khoa, do nguy cơ hạ prolactin quá mức và ảnh hưởng chức năng gan thận.
Ăn đậu lăng mỗi ngày không làm tăng nguy cơ sỏi thận ở người khỏe mạnh nếu được chế biến đúng cách. Dù đậu lăng chứa oxalate, nguy cơ hình thành sỏi chỉ xuất hiện khi cơ thể thiếu hụt canxi, uống quá ít nước hoặc ở người có tiền sử sỏi thận canxi oxalat tái phát.
Nhiều người lo ngại ăn cam, quýt ngay sau bữa ăn nhiều thịt cá sẽ gây khó tiêu do axit làm hỏng men tiêu hóa. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy men tiêu hóa đạm pepsin chỉ hoạt động tối ưu trong môi trường axit mạnh quanh mức pH 2. Trừ trường hợp đau dạ dày hay trào ngược, thói quen này không gây cản trở tiêu hóa.
Ăn nhiều hạt hướng dương ngày Tết thực sự có thể làm khô cổ và khàn giọng. Nguyên nhân do bụi cơ học từ vỏ hạt gây cọ xát niêm mạc họng, kết hợp với các chất béo không bão hòa bị oxy hóa trong quá trình rang sấy sinh ra aldehyde kích ứng mạnh dây thanh âm.
Đảng sâm bắc khô là vị thuốc bổ khí quý thuộc nhóm dược thực đồng nguyên, phù hợp cho nhiều lứa tuổi và ít tác dụng phụ. Tuy nhiên, người dùng chỉ nên sử dụng ở lượng vừa phải trong ẩm thực hoặc dùng theo chỉ định y học; việc lạm dụng quá liều có thể gây đầy trướng tiêu hóa, nóng trong và mất ngủ.
Hiện tượng mật ong bị đóng đường hay kết tinh ở đáy chai thực chất là phản ứng vật lý tự nhiên của đường glucose khi đạt trạng thái quá bão hòa, hoàn toàn không phải dấu hiệu mật bị pha tạp chất hay hư hỏng.
