Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 135 trên 369
Gỗ ngọc am và hoàng đàn thuộc họ Trắc bách, sở hữu các hợp chất như alpha-pinene, terpinen-4-ol và citronellal có hoạt tính kháng khuẩn in vitro qua cơ chế phá vỡ màng tế bào. Tuy nhiên, bằng chứng hiện mới chỉ dừng lại ở thí nghiệm tế bào và chuột, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Cây gạo chứa nhiều hoạt chất sinh học có khả năng tác động đến đường huyết, mỡ máu và enzym chuyển hóa. Tự ý dùng thảo dược này cùng thuốc tây điều trị bệnh nền tiềm ẩn nguy cơ tương tác bất lợi, làm thay đổi nồng độ thuốc và giảm hiệu quả điều trị. Người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Bôi mỡ gấu chữa bỏng là kinh nghiệm dân gian truyền miệng chưa có bằng chứng y học chứng minh hiệu quả trên người. Việc bôi mỡ động vật không vô khuẩn lên mô tổn thương dễ gây nhiễm trùng da, giữ nhiệt khiến vết bỏng sâu hơn và cản trở việc cấp cứu y tế.
Nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy dịch chiết lá gừa ở liều thử nghiệm không gây hủy hoại gan thận mà còn hỗ trợ cải thiện men gan và chức năng lọc thận khi bị rối loạn mỡ máu. Dù vậy, người dân chưa nên tự ý sắc uống dài ngày vì thiếu thử nghiệm an toàn trên người.
Tự ý dùng chung cây gối hạc với thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAID) tiềm ẩn nhiều hiểm họa cho sức khỏe. Sự kết hợp không có chỉ dẫn y khoa có thể làm gia tăng áp lực lên niêm mạc dạ dày và làm suy giảm khả năng thanh thải của thận.
Rượu ngâm gối hạc đen là bài thuốc dân gian truyền miệng phổ biến, nhưng hình thức chiết xuất cồn tự phát này tiềm ẩn nhiều nguy hại khôn lường. Nồng độ cồn cao, tạp chất chưa tinh chế và thiếu bằng chứng lâm sàng có thể biến bình rượu thuốc thành gánh nặng độc tính cho gan, thận và hệ thần kinh.
Uống nước gừng không thể chữa khỏi trào ngược dạ dày thực quản. Gừng có thể kích thích làm rỗng thức ăn ở dạ dày giúp giảm bớt ậm ạch, nhưng nếu dùng liều cao hoặc đậm đặc, hoạt chất trong gừng dễ làm giãn cơ thắt thực quản dưới và kích ứng niêm mạc, khiến cơn ợ nóng trở nên nghiêm trọng hơn.
Mủ gòn và mủ trôm là hai loại nhựa thực vật khác nhau về nguồn gốc cây trồng, cấu trúc polysaccharide và độ trương nở. Mủ trôm hút nước tạo khối gel sánh mềm, trong khi mủ gòn giữ độ dai giòn màu hổ phách. Sử dụng đúng liều lượng và hiểu rõ cảnh báo sức khỏe giúp bạn giải nhiệt an toàn.
Găng tía có hoạt tính hạ đường huyết mạnh tương tự thuốc sulfonylurea, do đó việc kết hợp tùy tiện thảo dược này với thuốc trị đái tháo đường dễ gây tác dụng hiệp đồng làm hạ đường máu quá mức nguy hiểm. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng chung khi chưa có tư vấn từ bác sĩ.
Hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào công bố chỉ số độc tính cấp LD50 hay mức an toàn tế bào của dịch chiết vỏ thân và lá giâu gia. Người dân tuyệt đối không nên tự ý sắc uống theo kinh nghiệm dân gian để tránh nguy cơ tổn thương gan, thận.
Chiết xuất từ gọng vó lá bán nguyệt có thể can thiệp vào các enzyme chuyển hóa thuốc tại gan, làm thay đổi nồng độ thuốc hạ áp trong máu và tiềm ẩn nguy cơ gây tụt huyết áp đột ngột. Bệnh nhân tim mạch cần thận trọng và chủ động giãn cách thời gian sử dụng.
Vỏ cây và các bộ phận của cây thuộc chi Diospyros (chi Thị, Mun) chứa lượng lớn polyphenol, tannin và flavonoid. Các hợp chất hoạt tính này có thể làm thay đổi hoạt động của enzyme gan và protein vận chuyển, dẫn đến nguy cơ tương tác và cản trở hấp thu thuốc tân dược khi dùng chung.
Nhiều người truyền tai nhau dùng găng tía để chữa đau nhức xương khớp, nhưng thực tế dược liệu này mới chỉ thể hiện tác dụng kháng viêm, giảm đau trên mô hình động vật gặm nhấm trong phòng thí nghiệm. Hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng chứng minh hiệu quả trị bệnh khớp trên người.
Nhiều người tin rằng ngâm rượu dây gắm giúp giảm nhanh cơn đau gút cấp, nhưng khoa học chứng minh đây là quan niệm sai lầm. Chất cồn trong rượu kích hoạt tăng axit uric máu và gây bùng phát viêm khớp cấp tính, triệt tiêu mọi tác dụng hỗ trợ tiềm năng của thảo dược.
Nhiều người truyền tai nhau dùng cây gối hạc để hạ axit uric và chữa dứt điểm bệnh gút. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện nay chỉ dừng ở việc thử nghiệm ức chế enzyme xanthine oxidase trên mô hình phòng thí nghiệm. Chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh gối hạc chữa khỏi bệnh gút trên người.
Nhầm lẫn giữa gáo vàng (*Neonauclea sessilifolia*) và gáo trắng (*Neolamarckia cadamba*) rất dễ xảy ra do thói quen gọi tên dân gian. Khoa học xác định gáo trắng chứa hệ alkaloid cadambine quý giá và có khả năng tích lũy kim loại nặng cao, trong khi gáo vàng thuộc chi khác và chưa có cùng dữ liệu hoạt chất.
Găng trắng cùng nhiều thảo dược tự nhiên chứa lượng lớn tanin và saponin. Các hoạt chất này có khả năng kết tủa protein, tạo phức hợp bền vững với khoáng chất và liên kết màng lipid. Khi dùng chung với thuốc tây, chúng gây nguy cơ cản trở hấp thu và làm giảm sinh khả dụng của dược phẩm qua đường tiêu hóa.
Acid phytic trong lớp cám gạo lứt liên kết chặt với sắt và kẽm, tạo phức chất khó tan làm suy giảm khả năng hấp thu khoáng chất qua ruột non. Tuy nhiên, người tiêu dùng hoàn toàn có thể khắc phục hạn chế này bằng cách ngâm nước ấm 50 độ C, ủ nảy mầm, lên men hoặc kết hợp cùng thực phẩm giàu đạm và vitamin C.
Cây gạo giàu polyphenol và flavonoid có khả năng chống oxy hóa, bảo vệ tế bào gan trước các gốc tự do trên mô hình thực nghiệm. Tuy nhiên, dữ liệu lâm sàng trên người còn rất hạn chế, người dân tuyệt đối không dùng cây gạo để thay thế thuốc chữa bệnh gan.
Quả găng tây chứa nhiều tannin và các hợp chất thực vật có tính se niêm mạc và ức chế enzyme tiêu hóa. Khi ăn vào lúc bụng rỗng, các hoạt chất này tiếp xúc trực tiếp với dạ dày không có thức ăn đệm, dễ gây phản ứng co se niêm mạc dẫn đến cảm giác cồn cào, xót ruột và ợ trướng bụng khó chịu.
