Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 182 trên 369
Rượu bìm bịp từ lâu được đồn thổi là thần dược giúp phái mạnh tráng dương và tăng cường sinh lực. Tuy nhiên, dưới góc nhìn nội tiết học, thức uống này không có bất kỳ cơ sở khoa học nào để kích thích testosterone, ngược lại còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ hủy hoại gan thận và làm suy giảm khả năng tình dục lâu dài.
Tự ý dùng chung cau đất với thuốc hạ huyết áp tiềm ẩn rủi ro tương tác dược học nghiêm trọng. Các hoạt chất thực vật có thể can thiệp enzym chuyển hóa, làm tăng nồng độ thuốc tây trong máu, gây hạ huyết áp quá mức và đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Pha mật ong chanh bằng nước sôi 100 độ C khiến các enzyme quý như diastase, invertase bị biến tính mất hoạt tính và tăng tốc phân hủy vitamin C. Để bảo toàn trọn vẹn dưỡng chất và hoạt tính sinh học, người dùng chỉ nên pha thức uống này với nước ấm dưới 40-50 độ C.
Quan niệm nhai trầu cau giúp sạch miệng và chắc răng là hiểu lầm tai hại. Nghiên cứu khoa học xác nhận cau chứa chất gây ung thư, là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến xơ hóa niêm mạc miệng không thể hồi phục và làm tăng mạnh nguy cơ tiến triển thành ung thư biểu mô khoang miệng.
Uống chanh đào mật ong mỗi ngày tiềm ẩn rủi ro xói mòn men răng do axit citric làm giảm độ pH khoang miệng và hòa tan canxi. Dù mật ong không ăn mòn men, tính axit mạnh của chanh vẫn gây hại nếu ngâm lâu. Bạn hoàn toàn có thể bảo vệ răng bằng cách dùng ống hút, súc miệng ngay và không đánh răng tức thì.
Lá chay Bắc Bộ chứa các hợp chất có hoạt tính ức chế miễn dịch tự nhiên. Người đang dùng thuốc chống thải ghép hoặc thuốc ức chế miễn dịch tuyệt đối không nên tự ý uống nước lá thảo dược này, do nguy cơ tương tác thuốc làm suy giảm miễn dịch quá mức hoặc gây độc tính nguy hiểm.
Hũ chanh đào mật ong sủi bọt khí sau vài tuần ngâm phần lớn do nấm men chịu đường tự nhiên gặp nước loãng sinh khí CO2, hoàn toàn không phải dấu hiệu hư hỏng độc hại. Nếu nước ngâm thơm dịu, không nổi váng mốc hay có mùi chua thối, bạn chỉ cần vớt bọt, chèn ngập chanh là tiếp tục dùng an toàn.
Kinh nghiệm nhai vỏ rễ chay giúp sạch miệng có cơ sở từ các chất kháng khuẩn và chống oxy hóa trong thân cây. Dù vậy, thói quen này không thể làm cứng chân răng hay thay thế việc chải răng, dùng sai cách còn có thể gây mòn men và tổn thương nướu.
Kim tiền thảo và ca bún đều hỗ trợ đường tiết niệu tốt nhưng kim tiền thảo chiếm ưu thế hơn trong việc giảm bám dính tinh thể canxi oxalat và kiềm hóa nước tiểu, còn ca bún nổi trội về khả năng chống viêm, lợi tiểu và bảo vệ mô thận.
Nước chanh đào chứa lượng lớn vitamin C và acid citric giúp tăng cường hấp thu viên sắt non-heme hiệu quả. Tuy nhiên, acid citric có thể tương tác với thuốc kháng acid dạ dày chứa nhôm, làm tăng hấp thu kim loại này vào máu, đòi hỏi người bệnh phải dùng cách nhau ít nhất 2 giờ.
Nước cốt chanh chứa nồng độ axit cao có thể làm mềm và hòa tan men răng nếu tiếp xúc trực tiếp thường xuyên. Điều chỉnh nhiệt độ, hạn chế ngậm lâu, dùng ống hút và trung hòa khoang miệng đúng cách giúp bảo vệ men răng mà vẫn giữ được lợi ích dinh dưỡng.
Lời đồn cao quy bản giúp tráng dương tức thì hoàn toàn sai lệch về mặt khoa học. Đây là dược liệu từ mai và yếm rùa có tác dụng tư âm, bổ huyết và sinh tân dịch từ từ. Quá trình bồi hoàn thể lực đòi hỏi lộ trình nhiều tuần, không tạo ra kích thích tình dục hay cương dương cấp tính.
Nhai cau hay dùng dược liệu từ hạt cau chứa arecoline có thể gây tương tác nguy hiểm với các thuốc điều trị thần kinh. Arecoline tác động mạnh lên thụ thể acetylcholine hệ muscarinic, làm đảo lộn hiệu quả của thuốc chống loạn thần, thuốc chống trầm cảm và gia tăng tác dụng phụ.
Chanh đào mật ong là bài thuốc quen thuộc giúp làm dịu ngứa rát cổ họng khi giao mùa. Bằng chứng khoa học cho thấy tác dụng giảm ho chủ yếu đến từ đặc tính làm dịu của mật ong, trong khi vị chua của chanh đào giúp kích thích tiết nước bọt làm ẩm họng, tuy nhiên liệu pháp này không có khả năng thay thế thuốc điều trị căn nguyên.
Tuyên bố uống trà hạt caraway giúp lợi sữa sau sinh là chưa có căn cứ khoa học xác thực. Đây chỉ là kinh nghiệm dân gian truyền miệng lâu đời, hiện tại vẫn thiếu các thử nghiệm lâm sàng chuẩn mực trên người chứng minh hiệu quả và độ an toàn của loại hạt này đối với việc tăng tiết sữa mẹ.
Chanh dây giàu chất chống oxy hóa và polyphenol giúp hỗ trợ mạch máu trên mô hình động vật. Tuy nhiên, bằng chứng hạ huyết áp chủ yếu đến từ chiết xuất vỏ quả đậm đặc, chưa đủ dữ liệu lâm sàng trên người. Nước chanh dây chỉ là thức uống bổ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị.
Chanh dây chứa các hoạt chất tự nhiên tác động lên hệ thống thụ thể GABA, có khả năng hiệp đồng tăng tác dụng ức chế thần kinh trung ương của thuốc an thần. Người đang dùng thuốc điều trị lo âu, mất ngủ cần kiểm soát chặt chẽ liều lượng để tránh nguy cơ an thần quá mức.
Trà lá ca bún được nhiều người truyền tai như bài thuốc giải độc gan nhờ cảm giác nhẹ nhõm, đi tiểu nhiều sau khi uống. Thực tế, khoa học chứng minh đây chủ yếu là hiệu ứng lợi tiểu tự nhiên của hệ bài tiết; tác dụng bảo vệ tế bào gan chỉ mới ghi nhận ở hoạt chất tinh khiết trong phòng thí nghiệm.
Nhiều người tin rằng uống nước chanh ấm mỗi sáng giúp làm tan mỡ bụng và thanh lọc độc tố. Thực tế, khoa học chưa từng chứng minh chanh có thể trực tiếp đốt mỡ hay thải độc; hiệu quả giảm cân chủ yếu đến từ việc bù đủ nước và cắt giảm calo khi thay thế thức uống ngọt.
Cây móng mèo tương tác nguy hiểm với thuốc chuyển hóa qua enzym gan CYP3A4, thuốc chống đông và thuốc ức chế miễn dịch. Chiết xuất dược liệu này có thể ức chế enzym gan, làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu, dẫn tới nguy cơ ngộ độc hoặc suy giảm hiệu quả điều trị y khoa.
