Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.323 bài, trang 352 trên 367
Đi bộ nhẹ nhàng 15 đến 20 phút ngay sau bữa tối muộn là giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả sinh học rõ rệt giúp làm phẳng đỉnh nhọn đường huyết, giảm bớt áp lực chuyển hóa lên thành mạch và hạn chế tình trạng ứ đọng năng lượng trong giấc ngủ.
Khoảng cách an toàn nhất giữa bữa tối và giấc ngủ thường rơi vào khoảng 2 đến 4 tiếng. Nghiên cứu cho thấy nhịn đói quá 5 tiếng trước khi ngủ dễ gây giảm chất lượng giấc ngủ, trong khi một bữa ăn nhẹ cách giờ ngủ 1-2 tiếng không làm rối loạn chuyển hóa đường huyết hay cấu trúc giấc ngủ.
Người đang uống thuốc trị tiểu đường dùng thêm bột quế có nguy cơ bị hạ đường huyết quá mức do tương tác hiệp đồng giữa thuốc và hoạt chất thảo mộc. Bột quế có thể kích thích giải phóng insulin và tăng nhạy cảm thụ thể, dễ gây tụt đường huyết đột ngột, hoa mắt, run rẩy hoặc hôn mê nếu tự ý dùng liều cao.
Chuối xanh nấu chín chứa hàm lượng lớn tinh bột kháng và tannin giúp giảm tiết dịch, phục hồi niêm mạc ruột và rút ngắn thời gian tiêu chảy ở trẻ nhỏ vượt trội hơn chuối chín. Trong khi đó, chuối chín lại phát huy tác dụng bù đắp năng lượng và chất điện giải khi trẻ dần hồi phục.
Ăn mì gói lúc nửa đêm khiến cơ thể nạp lượng natri bằng gần cả ngày khuyến nghị, làm tăng áp lực thẩm thấu và giảm khả năng bài tiết của thận khi ngủ. Lượng muối dư thừa này buộc cơ thể giữ nước trong các mô kẽ, dẫn đến hiện tượng sưng phù mặt và nặng nề vào sáng hôm sau.
Uống một tách trà quế ấm sau bữa ăn có thể giúp giảm cảm giác đầy bụng và khó tiêu. Các hoạt chất sinh học trong vỏ quế đã được chứng minh có tác dụng chống viêm niêm mạc, giảm tiết axit dạ dày, điều hòa nhu động ruột và làm chậm quá trình phân giải tinh bột, giúp hệ tiêu hóa dễ chịu hơn.
Nhiều người cắt giảm gần như toàn bộ tinh bột nhưng cân nặng vẫn đứng yên, thậm chí tăng lên. Nguyên nhân phổ biến bắt nguồn từ việc ăn quá nhiều chất béo giàu năng lượng như phô mai và các loại hạt, khiến tổng lượng calo nạp vào vượt mức cơ thể tiêu hao mỗi ngày.
Cây chó đẻ dùng tươi hay khô đều có giá trị, nhưng hàm lượng dược chất giữ lại phụ thuộc quyết định vào nhiệt độ làm khô và cách đun nấu. Nghiên cứu cho thấy làm khô ở nhiệt độ thấp giúp bảo toàn tối đa các chất chống oxy hóa như axit phenolic và flavonoid, trong khi sấy nhiệt cao dễ làm hao hụt hoạt chất.
Uống một ly sữa ấm trước khi ngủ không bị coi là bữa ăn muộn gây hại nếu dùng lượng vừa phải. Nhờ tỷ lệ axit amin tryptophan thuận lợi và thành phần carbohydrate kích thích insulin, sữa giúp hỗ trợ sản sinh hormone gây ngủ melatonin tự nhiên mà không tạo gánh nặng lớn cho hệ tiêu hóa.
Uống viên vitamin tổng hợp ngay trong bữa sáng chỉ thực sự tối ưu nếu bữa ăn có đủ lượng chất béo cần thiết. Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy các vitamin A, D, E, K và hoạt chất chống oxy hóa bắt buộc cần chất béo để tạo hạt vận chuyển hấp thu qua niêm mạc ruột non.
Chiết xuất rễ chóc máu (*Salacia chinensis*) có cơ chế hỗ trợ làm chậm hấp thu đường bột và chất béo sau bữa ăn, nhưng không thể "đốt cháy" hay làm tan mỡ bụng như lời đồn. Việc giảm cân bền vững vẫn đòi hỏi sự thâm hụt calo từ dinh dưỡng và vận động.
Đun lại canh thừa để qua đêm có thể làm tăng nồng độ nitrit độc hại do vi khuẩn và enzym phân giải nitrat trong rau củ. Dù nhiệt độ sôi tiêu diệt vi khuẩn, chất nitrit tích tụ không bị triệt tiêu, tiềm ẩn nguy cơ thiếu oxy mô và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe lâu dài.
Ăn nhiều canh chùm ngây dễ gây đau bụng, tiêu chảy do loại lá này chứa hoạt chất kích thích nhu động ruột tương tự thuốc xổ tự nhiên, kết hợp cùng chất xơ dồi dào và cơ chế ức chế kênh tái hấp thu nước ở đại tràng, khiến ruột co bóp dữ dội và phân bị lỏng hóa nhanh chóng.
Nước ép cần tây cung cấp nhiều chất chống oxy hóa và vitamin có lợi, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng trên người cho thấy uống lúc bụng đói giúp chữa mụn. Nghiên cứu trên động vật cũng chỉ ra nước ép tươi chỉ cải thiện nhẹ cân nặng, trong khi tác dụng giảm mỡ nội tạng rõ rệt chủ yếu đến từ cần tây lên men lợi khuẩn.
Uống thuốc tây chung với nước diệp hạ châu (chó đẻ răng cưa) tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. Nghiên cứu cho thấy dược liệu này ức chế mạnh các enzyme gan quan trọng thuộc hệ cytochrome P450, làm cản trở quá trình chuyển hóa, khiến nồng độ thuốc tân dược tích tụ trong máu dễ dẫn đến ngộ độc.
Axit dạ dày lúc đói không tiêu diệt sạch toàn bộ vi khuẩn trong sữa chua men sống, nhưng môi trường pH thấp làm sụt giảm đáng kể lượng lợi khuẩn sống sót. Việc sử dụng sản phẩm cùng hoặc sau bữa ăn sẽ giúp thức ăn đóng vai trò đệm axit, bảo vệ tối đa vi khuẩn đi vào đường ruột an toàn.
Nước chóc máu phát huy tác dụng tối ưu khi uống ngay trước hoặc trong bữa ăn chứ không phải sau khi ăn no. Thời điểm này giúp hoạt chất có mặt kịp lúc tại ruột non để ức chế enzyme phân giải đường bột, làm chậm quá trình hấp thu glucose và hạn chế tăng đường huyết sau ăn.
Cây chó đẻ răng cưa (diệp hạ châu) là thảo dược giải độc gan quen thuộc, nhưng phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng. Hoạt chất trong cây có thể kích thích co bóp cơ trơn tử cung, làm tăng nguy cơ sảy thai và sinh non, cùng hiểm họa nhầm lẫn với các loài thảo dược tạp nhiễm ngoài thị trường.
Quả chà là có vị ngọt dẻo tự nhiên khiến nhiều người lo ngại nguy cơ sâu răng vượt trội so với bánh kẹo. Mặc dù chứa hàm lượng đường cao có thể gây sâu răng, chà là vẫn đi kèm chất xơ và polyphenol tự nhiên, ít gây hại cho men răng hơn bánh kẹo công nghiệp chứa đường tự do nếu được vệ sinh răng miệng đúng cách.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh xông tinh dầu nhựa chò nâu giúp giãn phế quản hay chữa khỏi bệnh đường hô hấp. Tác dụng kháng khuẩn của các hợp chất bay hơi như sesquiterpene mới chỉ dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm, người dân không nên tự ý xông đốt nhựa cây thô để tránh kích ứng phổi.
