Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
702 bài, trang 8 trên 36
Thức ăn chín bày bán vỉa hè không che đậy có nguy cơ cao bị nhiễm các kim loại nặng độc hại như chì, cadmi, crom từ khói bụi giao thông và bụi đường lắng đọng. Nhiệt độ hâm nóng không thể loại bỏ các kim loại này, tiềm ẩn rủi ro sức khỏe mạn tính nghiêm trọng cho người dùng.
Nhiều người xông tinh dầu lá trắc bách trong phòng ngủ với hy vọng làm sạch không khí và ngừa bệnh hô hấp. Dù các hợp chất bay hơi trong trắc bách có tiềm năng kháng khuẩn thực nghiệm, việc xông nồng độ đậm đặc trong phòng kín suốt đêm chưa có bằng chứng lâm sàng và có thể kích ứng niêm mạc hô hấp.
Thói quen nhai trầu cau kết hợp với vôi tôi làm tăng mạnh nguy cơ ung thư khoang miệng và thực quản, kể cả khi không dùng thuốc lào. Quả cau và vôi tôi là các tác nhân sinh ung thư chính qua việc phá hủy DNA, kiềm hóa khoang miệng và sinh gốc tự do, trong khi lá trầu không cũng tiềm ẩn nguy cơ khi tương tác với các chất này.
Bánh mì kẹp thịt, pate và sốt trứng để ở nhiệt độ thường quá 2 đến 4 giờ có nguy cơ cao gây ngộ độc thực phẩm. Môi trường nhiệt độ phòng tạo điều kiện lý tưởng cho các vi khuẩn nguy hiểm như *Salmonella* và tụ cầu vàng sinh sôi nhanh chóng, đe dọa trực tiếp đến hệ tiêu hóa.
Bún tươi trắng tinh, dai giòn bất thường và để lâu không thiu tiềm ẩn nguy cơ chứa chất huỳnh quang Tinopal cùng các phụ gia bảo quản độc hại. Việc nạp phải những hóa chất này tạo gánh nặng lớn cho gan và thận, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp tính nguy hiểm nếu thực phẩm hư hỏng bị che giấu.
Thói quen vừa thu tiền lẻ vừa dùng tay trần bốc thức ăn chín của người bán hàng tạo điều kiện cho vi khuẩn tụ cầu vàng (*Staphylococcus aureus*), *Salmonella* và trực khuẩn *E. coli* từ tiền giấy ô nhiễm truyền trực tiếp vào thực phẩm, làm gia tăng nguy cơ ngộ độc cấp tính và nhiễm trùng đường ruột.
Đậu phụ rán ngoài hàng có màu vàng ruộm bất thường có thể đã bị ngâm phẩm màu công nghiệp hoặc sử dụng chất nhũ hóa kém chất lượng. Các chất màu nhóm azo như dimethyl yellow hay tartrazine có khả năng hủy hoại tế bào gan, gây suy giảm chức năng lọc và làm tổn thương cấu trúc mô thận nghiêm trọng.
Bánh tráng trộn vỉa hè tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng khi sử dụng các loại bò khô, mực xé trôi nổi. Nguyên liệu sấy khô không rõ nguồn gốc rất dễ nhiễm độc tố nấm mốc nguy hiểm như aflatoxin vượt ngưỡng an toàn và tồn dư phẩm màu không kiểm soát, đe dọa trực tiếp chức năng gan và tiêu hóa.
Ăn ốc vỉa hè nấu chưa chín kỹ khiến thực khách đối mặt nguy cơ cao nhiễm giun phổi chuột (*Angiostrongylus cantonensis*), ký sinh trùng nguy hiểm có thể tấn công hệ thần kinh gây viêm màng não hoặc xâm lấn tổn thương gan. Nắm rõ cách chế biến chín hoàn toàn là biện pháp bảo vệ sức khỏe tốt nhất.
Khói từ các xe thịt nướng vỉa hè phát tán lượng lớn bụi mịn PM2.5, hạt siêu mịn và các khí độc như CO, formaldehyde hay acrolein. Luồng khói này kích hoạt phản ứng viêm niêm mạc mũi họng tức thì và làm tăng nguy cơ mắc các triệu chứng hô hấp, tim mạch cho cả người bán lẫn người đi đường.
Tương ớt, tương cà giá rẻ đựng trong can không nhãn mác tại các quán ăn bình dân tiềm ẩn rủi ro lớn chứa phẩm màu công nghiệp độc hại như Rhodamine B, Sudan cùng tạp chất vô cơ. Việc tiếp nạp lâu dài các hóa chất cấm này gây nguy cơ tổn thương gan, độc thần kinh và đột biến gen.
Trà đá vỉa hè sử dụng đá viên công nghiệp tiềm ẩn nguy cơ cao gây rối loạn tiêu hóa và ngộ độc. Do nguồn nước làm đá chưa qua xử lý chuẩn cùng khâu bảo quản mất vệ sinh, đá viên dễ nhiễm khuẩn Coliform và E. coli, khiến người uống đối mặt với nguy cơ viêm đường ruột cấp tính.
Gừng mọc mầm không sinh độc tố tự nhiên như mầm khoai tây nếu củ còn tươi cứng. Tuy nhiên, củ gừng bị dập nát, thối rữa lại tích tụ safrole – hợp chất chuyển hóa có khả năng gây độc tế bào gan, stress oxy hóa và tổn hại DNA nghiêm trọng.
Ăn mặn khiến thận tăng đào thải natri, kéo theo lượng canxi lớn bài tiết vào nước tiểu và làm suy giảm nồng độ citrat bảo vệ. Tình trạng này khiến canxi dễ dàng kết hợp với oxalat tự do trong đường tiết niệu, làm tăng nguy cơ kết tinh và tái phát sỏi canxi oxalat.
Dầu ăn chiên đi chiên lại nhiều lần tại các hàng quán sản sinh lượng lớn gốc tự do và các aldehyde độc hại như malondialdehyde, phá hủy chức năng nội mô mạch máu, gây viêm và làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch cùng bệnh tăng huyết áp.
Nhiều người tin rằng khuếch tán tinh dầu tràm lá dài trong phòng ngủ có thể xua đuổi hoàn toàn muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy loại tinh dầu này chỉ gây kích ứng khi muỗi tiếp xúc gần, khả năng xua đuổi từ xa qua không khí rất yếu và không thể tiêu diệt được muỗi trưởng thành.
Vắt mì ăn liền quá hạn sử dụng dù chưa xuất hiện nấm mốc vẫn không thể ăn được. Dầu chiên trong sợi mì qua thời gian dài sẽ bị oxy hóa ngầm, sản sinh các hydroperoxide và hợp chất aldehyde độc hại gây khó chịu tiêu hóa, nhiễm độc thần kinh và tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Nhiều người ngâm rau thơm vào nước muối loãng để trừ giun sán, nhưng thói quen này không đủ loại bỏ trứng ký sinh trùng cứng đầu. Biện pháp hiệu quả nhất là kết hợp nhặt sạch lá dập và xối rửa tỉ mỉ từng nhánh dưới vòi nước chảy để cuốn trôi mầm bệnh cơ học.
Đổ nước sôi 100 độ C trực tiếp vào ly mì bằng nhựa, xốp hoặc ly giấy tráng màng nhựa làm mài mòn bề mặt vật liệu, giải phóng hàng triệu hạt vi nhựa, hóa chất styrene và kim loại nặng vào nước dùng, gây rủi ro phơi nhiễm cho người ăn.
Bột ớt và tiêu xay để lâu trong môi trường bếp ẩm có nguy cơ rất cao bị nhiễm các chủng vi nấm nguy hại như *Aspergillus* và tích tụ độc tố nấm mốc aflatoxin cùng ochratoxin A. Các độc tố này rất bền nhiệt, không bị phân hủy khi nấu nướng thông thường và có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho gan và thận.
