Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
10.941 bài, trang 12 trên 548
Phụ nữ mang thai không nên uống mủ cây ốc tử (gôm katira) ngâm nở do chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh tính an toàn trong thai kỳ. Đặc tính hút nước trương nở mạnh của loại gôm này tiềm ẩn nguy cơ gây đầy bụng, cản trở hấp thu vi chất và ngộ độc từ tạp chất chưa kiểm định.
Uống natri bicarbonate (muối nở) trước khi chạy nước rút không làm giảm acid lactic trong máu mà thậm chí còn làm tăng nồng độ chất này sau vận động tối đa. Bù lại, hoạt chất này giúp tăng dự trữ kiềm và độ pH máu, hỗ trợ cơ bắp duy trì công suất và chống mệt mỏi hiệu quả hơn.
Việc sử dụng chất làm ngọt nhân tạo như sucralose hay saccharin khi đang uống kháng sinh có thể gây "tác động kép" tiêu cực lên hệ vi sinh đường ruột. Nghiên cứu cho thấy chúng không chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng loạn khuẩn, suy yếu hàng rào ruột mà còn kích thích sản sinh gốc oxy hóa, thúc đẩy sự lây lan của các gen kháng đa thuốc.
Nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy các hoạt chất trong nhân sâm giúp hỗ trợ giảm tổn thương mô thận và cải thiện chỉ số bài tiết urê, creatinine. Tuy nhiên, do chưa có thử nghiệm lâm sàng đầy đủ, người bệnh thận mạn tính không nên tùy tiện sử dụng vì nguy cơ tương tác thuốc và tích lũy hoạt chất ngoài ý muốn.
Hội chứng dị ứng chéo giữa quả anh đào và phấn hoa bạch dương là phản ứng dị ứng miệng xảy ra khi hệ miễn dịch nhầm lẫn protein trong quả anh đào tươi với kháng nguyên phấn hoa. Tình trạng này khiến người có cơ địa dị ứng phấn hoa dễ bị ngứa ngáy, sưng nề vùng môi miệng khi ăn.
Chia đạm làm 3 hay 5 bữa phụ thuộc vào tổng lượng tiêu thụ, nhưng khoa học cho thấy mỗi bữa cần đạt ngưỡng tối thiểu từ 20 đến 30 gam đạm chất lượng cao để kích hoạt tổng hợp cơ bắp. Chia quá nhiều bữa khiến lượng đạm mỗi lần bị phân tán dưới ngưỡng sẽ làm giảm hiệu quả.
Ăn acai không thể giúp đảo ngược hay ngăn chặn hoàn toàn các tổn thương tế bào do mất ngủ kéo dài. Dù acai có tiềm năng chống oxy hóa mạnh trong phòng thí nghiệm, giấc ngủ tự nhiên vẫn là yếu tố duy nhất giúp phục hồi tế bào và đưa các chỉ số tổn thương về mức bình thường.
Bôi thịt nha đam tươi khó làm mờ đốm nâu hay tàn nhang vì phần thạch không chứa hoạt tính ức chế tyrosinase và thẩm thấu kém. Dù vậy, hoạt chất aloesin chiết xuất tinh khiết từ vỏ và dịch nhầy nha đam đã được chứng minh có khả năng ức chế enzyme tạo melanin an toàn và giảm sắc tố hiệu quả.
Châm cứu, châm kim khô và giác hơi có thể hỗ trợ giảm trương lực cơ, hạ độ cứng mô cơ cục bộ và giảm đau sau tập luyện cường độ cao. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào thông số áp lực, thời gian can thiệp và vị trí cơ, chứ không thể thay thế hoàn toàn các biện pháp phục hồi tự nhiên.
Coenzyme Q10 hỗ trợ chuỗi hô hấp ty thể và có thể giúp giảm bớt các chỉ số hủy hoại tế bào cơ như CK và LDH sau vận động nặng, nhưng chỉ khi dùng liều từ 300 mg/ngày trong tối thiểu 14 ngày; dưỡng chất này không thể ngăn chặn hoàn toàn tổn thương cơ bắp.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy nhân sâm châu Á có tiềm năng hỗ trợ hạ men gan, giảm mỡ máu và hạn chế tổn thương viêm mô gan. Tuy nhiên, sâm không thể thay thế thuốc điều trị hay lối sống lành mạnh, và người bệnh cần thận trọng trước khi sử dụng.
Lạm dụng Ashwagandha liều cao có thể ức chế quá mức trục dưới đồi - tuyến yên - tuyến thượng thận, khiến nồng độ hormone cortisol hạ xuống quá thấp. Tình trạng này dễ đẩy cơ thể vào hội chứng suy giảm cortisol, gây mệt mỏi mạn tính, kiệt sức và tăng độ nhạy cảm với căng thẳng thay vì đem lại cảm giác khỏe khoắn.
Ashwagandha bước đầu cho thấy khả năng hỗ trợ giảm triglycerid và VLDL-c ở người thừa cân béo phì, nhưng không làm thay đổi cholesterol xấu (LDL-c) hay mỡ máu ở người trẻ khỏe mạnh. Đây không phải là thuốc hạ mỡ máu và không thể thay thế lối sống lành mạnh.
Uống sâm Ấn Độ cùng bia rượu có thể dẫn đến nguy cơ quá liều ức chế thần kinh trung ương nghiêm trọng. Cả hai tác nhân đều kích hoạt thụ thể GABA, tạo ra phản ứng cộng hưởng làm chậm nhịp tim, hạ huyết áp, mất điều hòa vận động và tiềm ẩn nguy cơ suy hô hấp đe dọa tính mạng.
Tập tạ đều đặn nhưng cơ bắp vẫn teo nhão là nghịch lý thường gặp ở người béo phì. Nguyên nhân cốt lõi là hiện tượng nhiễm mỡ trong cơ (myosteatosis), khiến chất béo xâm lấn sợi cơ, gây kháng insulin, suy giảm chức năng ty thể và triệt tiêu khả năng co bóp cũng như phục hồi tự nhiên của cơ thể.
Dầu ép từ hạt acai chứa hàm lượng lớn acid oleic, acid palmitoleic cùng các polyphenol chống oxy hóa, giúp giảm nhẹ phản ứng viêm tại chỗ, bảo vệ tế bào và kích thích quá trình di cư biểu mô để làm lành vết thương nhanh chóng.
Tập luyện hạn chế lưu lượng máu (BFR) sử dụng băng nén chuyên dụng làm giảm lưu lượng máu động mạch và chặn hồi lưu tĩnh mạch ở chi. Khi kết hợp với mức tạ nhẹ chỉ từ 20% đến 40% sức nâng tối đa, phương pháp này tạo ra căng thẳng trao đổi chất mạnh mẽ, giúp kích thích phì đại mô, bảo tồn khối cơ và tăng tốc độ phục hồi sau chấn thương mà không gây hại lên khớp.
Nhiều người lo ngại việc sử dụng Ashwagandha liều cao có thể gây trơ lì cảm xúc, mất hứng thú sống. Dù y văn chưa ghi nhận thử nghiệm lâm sàng trực tiếp trên thảo dược này, các nghiên cứu thần kinh học xác nhận hiện tượng cùn mòn cảm xúc có thể xảy ra khi hệ thống dẫn truyền thần kinh bị ức chế quá mức.
Uống sâm Ấn Độ (Ashwagandha) sau bữa ăn có chứa một lượng nhỏ chất béo là giải pháp lý tưởng giúp hạn chế tình trạng cồn cào, buồn nôn, đồng thời hỗ trợ các hoạt chất chính được hòa tan và hấp thu thuận lợi hơn vào cơ thể thay vì uống vào lúc bụng hoàn toàn trống rỗng.
Giấc ngủ trưa 20-30 phút sau buổi tập sáng giúp phục hồi hoạt động của hệ thần kinh cơ, giảm hiện tượng ức chế vỏ não vận động và xoa dịu cảm giác đau nhức cơ bắp. Khoảng nghỉ ngắn này còn tăng cường các enzyme chống oxy hóa và cải thiện độ tỉnh táo cho cơ thể suốt buổi chiều.
