Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.516 bài, trang 123 trên 176
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất oligosaccharide và bajijiasu trong rễ ba kích có khả năng bảo vệ hệ thần kinh cholinergic, tăng cường enzym chống oxy hóa, duy trì tính nguyên vẹn của synap và ức chế lắng đọng protein độc hại, mở ra triển vọng hỗ trợ làm chậm suy giảm trí nhớ ở người cao tuổi.
Chiết xuất polysaccharide từ ba kích giúp bảo vệ hàng rào máu - tinh hoàn, hỗ trợ phục hồi biểu mô sinh tinh và cân bằng nội tiết tố sinh dục nam. Dù các thử nghiệm tiền lâm sàng ghi nhận nhiều cải thiện về mật độ và khả năng vận động của tinh trùng, người dùng cần hiểu đúng giới hạn khoa học để áp dụng an toàn.
Nhiều người tập tạ tin rằng ăn mặn hơn sẽ giúp bù đắp lượng muối thoát ra theo mồ hôi, ngăn tụt huyết áp và phòng ngừa chuột rút. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy tình trạng mệt mỏi hay co rút cơ bắt nguồn từ sự quá tải thần kinh cơ chứ không do thiếu hụt natri trong chế độ ăn.
Nhiều lời đồn cho rằng ba kích giúp phục hồi buồng trứng suy sớm nhờ điều hòa hormone, nhưng y văn khoa học hiện tại chưa ghi nhận bằng chứng nào chứng minh ba kích hay hoạt chất polysaccharide của nó cải thiện được chất lượng nang noãn hay đảo ngược tình trạng suy buồng trứng.
Nhiều chân chạy dùng curcumin với hy vọng hạ nhanh chỉ số viêm CRP sau cuộc đua đường dài. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chưa xác nhận curcumin đơn lẻ có thể trực tiếp hạ thấp CRP, dù dạng chiết xuất phối hợp có thể hỗ trợ điều hòa một số cytokine gây viêm như IL-6.
Chiết xuất hoàng kỳ bước đầu cho thấy tiềm năng kích thích mọc tóc nhờ khả năng kích hoạt tín hiệu tế bào, thúc đẩy nang tóc chuyển sang giai đoạn phát triển và cải thiện độ dày sợi tóc trên mô hình động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người vẫn còn hạn chế.
Hội chứng thiếu năng lượng tương đối trong thể thao (RED-S) ở nam giới chạy bộ thường biểu hiện âm thầm qua việc suy giảm nồng độ testosterone chức năng và bào mòn mật độ khoáng chất của xương, đặc biệt là ở cột sống thắt lưng, làm tăng nguy cơ chấn thương do quá tải xương.
Nhiều nam giới lo ngại dùng Ashwagandha làm tăng testosterone dẫn đến chuyển hóa thành DHT gây hói đầu. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này không trực tiếp gây rụng tóc, bởi tình trạng hói đầu phụ thuộc phần lớn vào độ nhạy cảm di truyền của nang tóc trước DHT chứ không chỉ do nồng độ hormone.
Chiết xuất nhân sâm châu Á chứa các hoạt chất quý như ginsenoside và gintonin, đã được khoa học chứng minh giúp kích thích tế bào nhú bì, tăng sinh mạch máu và đánh thức nang tóc ngủ quên. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện có nằm ở mức thử nghiệm phòng thí nghiệm và động vật, đòi hỏi người dùng cần hiểu đúng để ứng dụng hợp lý.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy ủng hộ phụ nữ mắc buồng trứng đa nang (PCOS) tự ý bổ sung Ashwagandha để điều hòa kinh nguyệt hay cân bằng nội tiết. PCOS là rối loạn phức tạp liên quan đến đề kháng insulin và mất cân bằng hormone, đòi hỏi thay đổi lối sống và điều trị y khoa đã được chứng minh.
Uống natri bicarbonate (muối nở) trước khi chạy nước rút không làm giảm acid lactic trong máu mà thậm chí còn làm tăng nồng độ chất này sau vận động tối đa. Bù lại, hoạt chất này giúp tăng dự trữ kiềm và độ pH máu, hỗ trợ cơ bắp duy trì công suất và chống mệt mỏi hiệu quả hơn.
Bôi thịt nha đam tươi khó làm mờ đốm nâu hay tàn nhang vì phần thạch không chứa hoạt tính ức chế tyrosinase và thẩm thấu kém. Dù vậy, hoạt chất aloesin chiết xuất tinh khiết từ vỏ và dịch nhầy nha đam đã được chứng minh có khả năng ức chế enzyme tạo melanin an toàn và giảm sắc tố hiệu quả.
Nhiều người dùng nhân sâm với hy vọng giảm ê ẩm cơ bắp sau các buổi tập tạ nặng. Dù các hoạt chất sinh học trong sâm giúp điều hòa viêm và hạn chế tổn thương tế bào sợi cơ, bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy nhân sâm không thể xóa bỏ hoàn toàn cảm giác đau nhức cơ bắp sau vận động.
Các nghiên cứu thực nghiệm trên chuột cho thấy chất chống oxy hóa từ chiết xuất quả acai giúp giảm viêm và hạn chế giãn phế nang do khói thuốc lá. Tuy nhiên, đây mới chỉ là thử nghiệm tiền lâm sàng, không thể thay thế cho việc cai thuốc lá hay đảo ngược các tổn thương phổi đã hình thành.
Nhiều người tin rằng uống nước ép nam việt quất giúp lọc sạch axit uric và cặn bã sau tập luyện. Tuy nhiên, khoa học chứng minh loại quả này không thể trực tiếp "tẩy sạch" axit uric trong máu, mà chủ yếu hỗ trợ chức năng oxy hóa cơ bắp và bài tiết polyphenol qua đường niệu.
Người bị suy thận hoặc huyết áp thấp không nên tùy tiện uống nha đam. Việc dung nạp thảo dược này đường uống có thể gây tiêu chảy, làm mất nước và natri, dẫn đến co rút thể tích tuần hoàn khiến huyết áp tụt dốc, đồng thời làm tăng creatinin máu đe dọa trực tiếp chức năng thận.
Nha đam chứa các hoạt chất hỗ trợ biểu mô hóa và phục hồi mô tổn thương, nhưng việc bôi gel nha đam tươi lên vết mổ phẫu thuật hở tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng. Các bằng chứng y khoa hiện nay chỉ ghi nhận tác dụng phục hồi đối với các chế phẩm nha đam vô trùng, được xử lý đạt chuẩn y tế.
Uống thuốc tẩy giun chứa mebendazole với sữa giàu chất béo giúp tăng hấp thu hoạt chất vào máu lên nhiều lần, hỗ trợ tốt cho việc điều trị nang ấu trùng ký sinh trong mô. Tuy nhiên, với việc tẩy giun đường ruột định kỳ thông thường, lượng thuốc hấp thu quá nhiều vào hệ tuần hoàn là không cần thiết.
Ăn thức ăn mặn cung cấp lượng lớn natri, thúc đẩy thận tăng cường giữ muối và nước trong cơ thể. Khi kết hợp với hoạt tính giữ muối khoáng của corticosteroid, tình trạng phù nề, tăng thể tích tuần hoàn và tăng áp lực máu bùng phát nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ tim mạch và che lấp hiệu quả điều trị của thuốc.
Nhỏ sắt dạng nước vào trà đá khiến ly nước lập tức chuyển sang màu đen thẫm do ion sắt phản ứng với hợp chất tannin và theaflavin trong trà. Quá trình này tạo thành các phức hợp sắt-tannat kết tủa không tan, làm đường ruột mất khả năng hấp thu lượng sắt bổ sung.
