Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
31 bài, trang 2 trên 2
Uống nước hà thủ ô hàng ngày liên tục trong nhiều tháng có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng, ứ mật và suy giảm chức năng bài tiết. Các nghiên cứu khoa học cảnh báo dược liệu này chứa độc tính hiệp đồng, đòi hỏi phải chế biến kỹ và không được tự ý dùng kéo dài.
Hà thủ ô là dược liệu nổi tiếng giúp bổ máu, đen tóc nhưng thường bị nhầm lẫn giữa các tên gọi và chế phẩm khác nhau. Các nghiên cứu khoa học chỉ rõ dược liệu chuẩn Polygonum multiflorum có hoạt tính sinh học đa dạng nhưng đồng thời chứa độc tính gây hại gan nếu dùng sống, ngâm rượu hoặc tự ý lạm dụng.
Hoạt chất TSG trong hà thủ ô có khả năng làm chậm lão hóa tế bào nhờ cơ chế quét gốc tự do, giảm viêm và bảo vệ ty thể thông qua kích hoạt protein SIRT1. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay chủ yếu nằm ở mô hình tế bào và động vật, người dùng không nên tự ý lạm dụng dược liệu thô.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất trong hà thủ ô có khả năng chống oxy hóa, bảo vệ nơ-ron và làm chậm thoái hóa tế bào thần kinh. Tuy nhiên, dược liệu này chưa được chứng minh chữa khỏi suy giảm trí nhớ ở người và cần chế biến cẩn trọng để tránh gây độc cho gan.
Tự đào củ hà thủ ô tươi về ngâm rượu hoặc hãm trà uống mỗi ngày để làm đen tóc, bổ máu có thể dẫn đến viêm gan cấp và suy tủy xương. Các hoạt chất tự nhiên như anthraquinone tự do và stilbene glycoside trong củ sống mang độc tính cao với tế bào gan nếu không được bào chế đúng cách.
Hà thủ ô sống chứa các hợp chất có thể gây độc cho gan và thận nếu dùng trực tiếp. Quá trình chưng hấp kỳ công cùng nước cốt đỗ đen làm biến đổi cấu trúc hóa học của củ, giúp giảm đáng kể độc tính trên tế bào gan, tăng độ bền hoạt chất và thúc đẩy quá trình tạo xương.
Nhiều người gặp tình trạng đau bụng, tiêu chảy sau khi uống hà thủ ô do dược liệu này chứa hàm lượng đáng kể dẫn chất anthraquinone, đặc biệt là emodin. Hợp chất này có tác dụng nhuận tràng mạnh, nếu củ tươi chưa qua chế biến kỹ sẽ gây kích thích quá mức đường tiêu hóa.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất trong hà thủ ô có thể kích thích tế bào nhú bì nang tóc tăng sinh và kéo dài giai đoạn phát triển của tóc. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người hói đầu vẫn còn hạn chế, người dùng không nên xem đây là biện pháp chữa khỏi hoàn toàn.
Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng xác định chính xác thời gian uống hà thủ ô để giảm tóc bạc. Các nghiên cứu mới chỉ chứng minh chiết xuất này giúp kích thích tế bào hắc tố và tổng hợp melanin trong phòng thí nghiệm. Do tóc mọc theo chu kỳ, nếu có đáp ứng, người dùng cần kiên trì nhiều tháng mới thấy chuyển biến ở chân tóc mới.
Nhiều người có thói quen dùng hà thủ ô làm đen tóc, bổ huyết mà không biết dược liệu này có thể ức chế các enzyme chuyển hóa thuốc tại gan. Khi kết hợp cùng thuốc tây trị bệnh mạn tính, hà thủ ô dễ gây ngộ độc hoặc mất tác dụng điều trị.
Đậu đen (Vigna cylindrica) cung cấp protein, glucid, lipid, xơ và khoáng chất (Ca, P, Fe). Theo y học cổ truyền, nó có tác dụng bổ thận, lọc máu, nhuận trường, hoạt huyết lợi thủy, khu phong giải độc và đại bổ thận kinh, thường kết hợp với hà thủ ô để chữa phù thũng, phong thấp, cơ gân co quắp, Ung nhọt. Một số nghiên cứu gợi ý hỗ trợ hạ lipid, ổn định đường huyết, giảm cân, tăng tiêu hóa, nhưng chưa chứng minh khoa học rõ rệt.
