Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
10.941 bài, trang 24 trên 548
Uống cà phê ngay sau khi dùng thuốc tuyến giáp dạng viên nén sẽ làm cản trở quá trình hòa tan và hấp thu levothyroxine qua niêm mạc ruột. Sự tương tác này khiến lượng thuốc vào máu sụt giảm rõ rệt, dẫn đến suy giáp khó kiểm soát dù bệnh nhân uống thuốc đều đặn.
Phụ nữ mang thai khi đi du lịch cần kiên quyết tránh các món đường phố như thịt nguội, phô mai mềm, thực phẩm tái sống và rau củ chưa chín kỹ. Đây là nguồn lây truyền chính của vi khuẩn *Listeria* và ký sinh trùng *Toxoplasma*, những mầm bệnh nguy hiểm có thể trực tiếp xâm nhập bánh nhau gây sảy thai, sinh non và dị tật bẩm sinh nặng nề.
Bữa ăn nhiều chất béo bão hòa kích thích gan tăng sản xuất cholesterol và làm giảm thụ thể thanh thải LDL, trực tiếp cản trở tác dụng hạ mỡ máu của thuốc statin. Đồng thời, lượng lipid dư thừa còn làm chậm rỗng dạ dày và xáo trộn nồng độ hấp thu của nhiều loại dược chất trong cơ thể.
Uống thuốc sắt cùng nước chè xanh có thể làm giảm từ 30,5% đến hơn 60% khả năng hấp thu sắt do hợp chất tannin trong trà liên kết với ion sắt tạo thành phức hợp kết tủa không tan tại ruột, khiến cơ thể không thể hấp thu lượng vi chất cần thiết.
Các hợp chất tự nhiên trong cây đẹn ba lá cho thấy khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ trong ống nghiệm, giúp trung hòa các gốc tự do gây hại cho tế bào. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định loài cây này có thể chữa trị hoặc ngăn chặn hoàn toàn bệnh thoái hóa thần kinh.
Thuốc tránh thai đường uống có thể bị giảm hiệu lực nghiêm trọng nếu dùng chung với trà thảo mộc chứa cỏ St. John's Wort. Thảo dược này kích hoạt mạnh men gan CYP3A4, thúc đẩy phân hủy và đào thải hormone ngừa thai nhanh chóng, làm tăng nguy cơ rong huyết và mang thai ngoài ý muốn.
Chế độ ăn giàu chất xơ hòa tan có thể cản trở hấp thu thuốc trợ tim digoxin do cơ chế giữ hoạt chất trong lòng ruột và đào thải thuốc sớm qua phân. Người bệnh cần biết cách uống thuốc đúng thời điểm để tránh suy giảm hiệu quả điều trị.
Cháo gà nóng từ lâu đã là bài thuốc dân gian quen thuộc khi cảm lạnh. Khoa học hiện đại chứng minh món ăn này thực sự giúp tăng tốc độ làm sạch dịch nhầy mũi, ức chế bạch cầu trung tính gây viêm và rút ngắn thời gian nhiễm trùng hô hấp từ 1 đến 2,5 ngày.
Chiết xuất gừng chứa hoạt chất gingerol giúp tăng nhạy cảm insulin và tăng hấp thu glucose vào tế bào. Khi kết hợp cùng thuốc trị đái tháo đường, tác động cộng hưởng này có thể làm tăng hoạt lực hạ đường, tiềm ẩn nguy cơ gây tụt đường huyết quá mức nguy hiểm cho người bệnh.
Geniposide và axit geniposidic trong đỗ trọng giúp bảo vệ mạch máu nhờ khả năng ức chế enzyme lipase tụy để giảm hấp thu chất béo, tương tác với protein huyết thanh và giảm thiểu gốc oxy hóa tự do. Tuy nhiên, hoạt chất này dễ bị enzym phá hủy khi phơi sấy và có thể gây độc tính nếu dùng quá liều quy định.
Uống trà hoa cúc ấm có thể giúp người ốm cảm thấy thư giãn và dễ đi vào giấc ngủ hơn nhờ hoạt chất apigenin tác động nhẹ lên hệ thần kinh. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra hiệu quả này chỉ mang tính hỗ trợ ngắn hạn, không thể thay thế thuốc điều trị hay chữa khỏi mất ngủ bệnh lý.
Uống paracetamol cùng rượu bia có thể gây tổn thương gan nặng do cồn làm suy kiệt kho chất chống oxy hóa glutathione, thúc đẩy paracetamol chuyển hóa thành chất độc hoại tử tế bào gan. Với người uống rượu thường xuyên, nguy cơ suy gan hoàn toàn có thể xảy ra ngay ở mức liều điều trị thông thường.
Bổ sung vitamin E liều cao trong thời gian sử dụng thuốc kháng đông làm khuếch đại nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng và đột quỵ xuất huyết não. Hoạt tính kháng đông của alpha-tocopherol ức chế các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K, khiến máu bị loãng vượt ngưỡng kiểm soát an toàn.
Nhiều phụ nữ tiền mãn kinh kỳ vọng thục địa chứa phytoestrogen giúp giảm bốc hỏa và chống loãng xương. Tuy nhiên, y học hiện đại khẳng định mất xương và rối loạn vận mạch bắt nguồn từ suy giảm estrogen phức tạp. Chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy thục địa có thể thay thế các phác đồ y khoa trong bảo vệ mật độ xương.
Cây kế sữa chứa silymarin thường được dùng để bảo vệ gan, nhưng người bệnh ung thư cần cẩn trọng. Dù hỗ trợ giảm độc tính hóa trị ở liều chuẩn, hoạt chất này có thể ức chế men gan cytochrome P450 ở nồng độ cao, làm thay đổi quá trình chuyển hóa và nồng độ thuốc đặc trị.
Nhiều người có thói quen tiện tay thả viên sủi vitamin C uống cùng thuốc giảm đau aspirin khi mệt mỏi mà không biết sự kết hợp này có an toàn cho dạ dày. Các bằng chứng khoa học cho thấy aspirin gây tổn hại niêm mạc qua nhiều cơ chế, nhưng vitamin C thực tế lại thể hiện tiềm năng làm giảm tổn thương oxy hóa do aspirin gây ra.
Người bị viêm họng có thể dùng cả đồ ấm lẫn đồ mát tùy theo nhu cầu: đồ ấm nóng giúp tăng tiết dịch và làm dịu toàn thân, trong khi cảm giác mát lạnh hỗ trợ gây tê giảm đau rát tức thì. Cần tránh đồ quá nóng gây bỏng hoặc không khí khô lạnh kéo dài làm kích hoạt phản ứng viêm.
Người đang dùng thuốc trị tiểu đường metformin không nhất thiết phải kiêng rượu hoàn toàn trong mọi hoàn cảnh, nhưng bắt buộc phải tuyệt đối tránh uống nhiều hoặc say xỉn. Rượu cản trở chuyển hóa lactate tại gan, khi cộng hưởng với metformin sẽ làm tăng đột biến nguy cơ nhiễm toan lactic đe dọa tính mạng.
Người hay bị đầy bụng, tiêu chảy tuyệt đối không nên tự ý dùng thục địa. Dược liệu này chứa lượng hợp chất đậm đặc và có tính nê trệ cao, dễ gây ứ tắc đường ruột, làm trầm trọng thêm cảm giác trướng hơi, khó tiêu và khiến tình trạng đi ngoài phân lỏng kéo dài.
Nhai kẹo cao su chứa xylitol khi đang uống thuốc nhuận tràng có thể gây tiêu chảy cấp và mất nước do hiệu ứng thẩm thấu cộng gộp. Cả hai chất đều giữ nước trong đại tràng, khiến lượng dịch ứ đọng vượt ngưỡng hấp thu của ruột non và ruột già.
