Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
659 bài, trang 30 trên 33
Nhiều người tin rằng kê thêm ghế dưới chân khi đi vệ sinh sẽ giúp mở thẳng góc trực tràng và chữa khỏi táo bón. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa cho thấy dù tư thế này giúp gập đùi tự nhiên, nó không cải thiện tốc độ tống phân hay sự thoải mái ở người táo bón chưa phân loại, do hiệu quả đại tiện còn phụ thuộc vào cơ sàn chậu.
Người bị táo bón nên ăn táo cả vỏ vì phần lớn chất xơ hòa tan pectin tập trung ở lớp vỏ và bã táo. Pectin giúp làm mềm phân, rút ngắn thời gian lưu chuyển trong đại tràng và thúc đẩy các lợi khuẩn đường ruột phát triển hiệu quả.
Táo bón mạn tính khiến phân ứ đọng lâu ngày làm dấy lên nỗi lo ung thư đại trực tràng. Các bằng chứng khoa học cho thấy tình trạng này làm tăng nguy cơ polyp và tổn thương tiền ung thư, song nguyên nhân cốt lõi thường gắn liền với chế độ ăn nhiều chất béo, ít vận động hơn là sự tắc nghẽn đơn thuần.
Chế độ ăn Keto nhiều thịt ít xơ gây táo bón chủ yếu do làm suy giảm các lợi khuẩn đường ruột như *Bifidobacteria* và thiếu hụt chất xơ tạo khối phân. Để khắc phục triệt để, bạn cần bổ sung các nguồn xơ ít tinh bột như vỏ hạt mã đề, tinh bột kháng và tăng cường men vi sinh chuyên biệt.
Táo bón ở 3 tháng cuối thai kỳ xuất phát từ sự kết hợp giữa nồng độ hormone progesterone tăng vọt làm giãn cơ trơn, kéo dài thời gian lưu chuyển phân trong ruột, và áp lực đè nén cơ học từ tử cung lớn lên trực tràng, khiến việc đại tiện trở nên khó khăn.
Tách cà phê sáng kích thích đại tràng co bóp chỉ sau 4 phút nhờ cơ chế giải phóng gastrin và thụ thể muscarinic, không phải do cơ chế rút nước gây mất nước. Dù giúp đi tiêu dễ hơn ở nhiều người, cà phê không thể thay thế nước lọc hay thuốc điều trị táo bón.
Nhờ cấu trúc arabinoxylan đặc biệt, hạt mã đề có khả năng hút nước tạo khối gel bôi trơn đại tràng vượt trội và kháng quá trình vi khuẩn lên men sinh khí. Đây chính là điểm khác biệt cốt lõi giúp loại thảo dược này làm mềm phân, giảm rặn hiệu quả mà không gây cảm giác đầy bụng, sình hơi như chất xơ thông thường.
Uống thêm nước chỉ giúp giảm táo bón khi cơ thể đang thiếu nước hoặc khi kết hợp cùng chế độ ăn giàu chất xơ (20–25 g/ngày). Mức bổ sung khoa học được khuyến nghị là 1,5 đến 2 lít chất lỏng mỗi ngày; việc ép uống quá nhiều khi đã đủ nước không làm tăng tần suất đi ngoài.
Tình trạng táo bón xen kẽ tiêu chảy kéo dài kèm đau bụng là dấu hiệu điển hình của hội chứng ruột kích thích thể hỗn hợp (IBS-M). Đây là rối loạn chức năng tiêu hóa mạn tính, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nhờ chẩn đoán đúng và điều chỉnh lối sống kịp thời.
Men vi sinh không phải thuốc chữa khỏi hoàn toàn táo bón kéo dài, nhưng một số chủng nhất định như *Bifidobacterium lactis* hay *Bifidobacterium longum BB536* đã được chứng minh giúp tăng tần suất đi ngoài và cải thiện triệu chứng khó chịu ở ruột.
Táo bón mạn tính ở người già ít vận động chủ yếu xuất phát từ suy giảm nhu động ruột, giảm áp lực cơ thắt hậu môn và rối loạn chức năng sàn chậu chứ không đơn thuần do lão hóa tự nhiên. Can thiệp đúng cách cần kết hợp rèn luyện phản xạ đi tiêu, tập phục hồi sinh học và điều chỉnh thuốc theo bậc.
Uống giấm táo trước bữa ăn được nhiều người áp dụng để giảm đầy bụng, khó tiêu nhờ bổ sung lượng axit tự nhiên. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy nguyên liệu này chỉ phát huy tác dụng khi kết hợp điều chỉnh chế độ ăn uống, đồng thời có thể làm chậm tốc độ tiêu hóa ở một số người có bệnh nền.
Ăn khoai lang cả vỏ giúp giữ lại lượng chất xơ hòa tan dồi dào cùng các hợp chất thực vật quý giá tập trung ở lớp vỏ ngoài. Nguồn dưỡng chất này thúc đẩy vi khuẩn đường ruột lên men, tạo axit béo chuỗi ngắn hỗ trợ nhu động ruột, giảm táo bón vượt trội so với củ gọt vỏ.
Nhiều người ăn nhiều rau xanh nhưng vẫn bị táo bón nặng do nạp quá nhiều chất xơ không hòa tan mà lại uống quá ít nước. Khi thiếu nước, bã xơ hút cạn dịch đại tràng và vón cục lại, làm phân khô cứng hơn thay vì giúp nhuận tràng như mong muốn.
Chất xơ hòa tan inulin chiết xuất từ rễ cải ô rô giúp cải thiện tình trạng táo bón nhờ cơ chế nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, làm mềm phân và tăng tần suất đi tiêu. Các thử nghiệm lâm sàng ghi nhận liều dùng từ 10 đến 15 g mỗi ngày mang lại hiệu quả rõ rệt và an toàn.
Giấm táo hoàn toàn không có khả năng làm tan những viên sỏi thận đã hình thành. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học xác nhận axit axetic trong giấm giúp tăng bài tiết citrat và giảm canxi qua nước tiểu, từ đó hỗ trợ ngăn ngừa hình thành và tái phát sỏi canxi oxalat hiệu quả.
Uống giấm táo có thể hỗ trợ giảm cholesterol toàn phần và triglyceride, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường type 2 khi dùng kiên trì trên 8 tuần. Tuy nhiên, mức giảm này khá khiêm tốn, không thay thế được thuốc điều trị và cần dùng đúng liều lượng kết hợp chế độ ăn lành mạnh.
Uống giấm táo pha loãng không giúp làm tiêu hao trực tiếp mỡ trong gan. Các bằng chứng khoa học cho thấy axit axetic chỉ hỗ trợ làm chậm tiêu hóa, cải thiện đường huyết sau ăn và mỡ máu ở mức độ khiêm tốn, chứ không thể thay thế lối sống lành mạnh hay điều trị y khoa.
Chất xơ hòa tan pectin trong phần thịt của các loại trái cây khi vào ruột sẽ hút nước tạo thành lớp gel nhớt, giúp giữ lại một phần cholesterol và axit mật để đào thải qua phân. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy thói quen này chỉ giúp giảm nhẹ mỡ máu và không thể thay thế thuốc điều trị.
Người tiền tiểu đường không cần kiêng tuyệt đối trái cây ngọt nếu biết chọn quả dựa trên tải lượng đường huyết (GL) thấp và giàu chất xơ. Ăn trái cây tươi nguyên quả như táo, lê, cam đúng lượng không làm tăng vọt đường huyết mà còn giúp giảm đáng kể nguy cơ tiến triển thành bệnh tiểu đường.
