Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
129 bài, trang 6 trên 7
Gừng tươi ngâm mật ong là mẹo dân gian quen thuộc giúp xoa dịu cơn đau rát họng nhờ hoạt chất gingerol hỗ trợ giãn cơ đường thở và ức chế phản ứng viêm. Mỗi lần chỉ nên dùng 1-2 thìa cà phê pha cùng 150-200 ml nước ấm, uống 2-3 lần mỗi ngày để đạt hiệu quả an toàn.
Bột nghệ vàng pha mật ong giúp làm dịu cổ họng tạm thời, nhưng không thể chữa dứt điểm cơn ho dai dẳng. Dù hoạt chất curcumin có khả năng ức chế phản ứng viêm đường hô hấp trong các nghiên cứu, sinh khả dụng của nghệ thô rất thấp nên thức uống này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng cho thấy mật ong có hiệu quả giảm ho khan và cải thiện giấc ngủ tương đương, thậm chí nhỉnh hơn một số loại siro ho thông thường ở trẻ trên 1 tuổi. Dù vậy, mật ong không thể thay thế thuốc đặc trị và cần dùng đúng cách để đảm bảo an toàn.
Tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi khi bị ho hoặc cảm lạnh do nguy cơ ngộ độc botulinum thể nhũ nhi. Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện của trẻ tạo điều kiện cho bào tử vi khuẩn nảy mầm, sinh độc tố gây liệt cơ và suy hô hấp đe dọa tính mạng.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng khẳng định uống mật ong nguyên chất hoặc pha nước ấm giúp giảm tần suất và độ khó chịu của cơn ho đêm ở trẻ cảm lạnh trên 1 tuổi hiệu quả hơn thuốc ho dextromethorphan, diphenhydramine hay carbocysteine, giúp trẻ và cha mẹ ngủ ngon hơn.
Gừng ngâm mật ong là bài thuốc tự nhiên giúp làm dịu họng, giảm ho và hỗ trợ đường hô hấp nhờ đặc tính kháng khuẩn vượt trội của mật ong cùng chiết xuất gừng. Khi dùng đúng cách, hỗn hợp này hỗ trợ xoa dịu triệu chứng cảm lạnh hiệu quả nhưng không thay thế chỉ định y khoa.
Nước lọc giúp giải quyết tận gốc tình trạng mất nước sau khi uống rượu, trong khi nước chanh mật ong cung cấp đường fructose và glucose hỗ trợ ổn định chuyển hóa đường huyết. Không thức uống nào giúp giải cồn cấp tốc, nhưng việc kết hợp cả hai đúng cách sẽ giúp cơ thể hồi phục nhanh nhất.
Thói quen uống bột nghệ pha mật ong ấm vào buổi sáng được nhiều người cao tuổi áp dụng để bảo vệ dạ dày. Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy sự kết hợp này giúp kháng viêm, tăng tiết chất nhầy và hỗ trợ lành vết loét tốt hơn dùng nghệ đơn độc, nhưng nếu pha quá nhiều mật ong lúc đói lại dễ gây kích ứng niêm mạc.
Kết hợp dịch lá hương nhu tía và mật ong có thể giúp làm dịu cơn ho đêm và giảm kích ứng hầu họng ở trẻ từ 2 tuổi trở lên nhờ tác dụng làm dịu niêm mạc và các hoạt chất kháng viêm tự nhiên. Tuy nhiên, bài thuốc này tuyệt đối không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi do nguy cơ ngộ độc mật ong.
Hấp húng chanh với mật ong hay đường phèn đều giúp làm dịu cổ họng, nhưng hiệu quả giảm ho, kháng viêm phụ thuộc lớn vào việc giữ lại hai hoạt chất dễ bay hơi là carvacrol và thymol. Đun quá lâu hoặc mở nắp khi hấp sẽ khiến lượng tinh dầu quý giá này thất thoát theo hơi nước.
Trẻ dưới 12 tháng tuổi tuyệt đối không được dùng mật ong dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả chấm lên ti giả hay rơ lưỡi. Thực phẩm này có thể chứa bào tử vi khuẩn Clostridium botulinum, khi vào đường ruột chưa hoàn thiện của trẻ sẽ sinh độc tố gây liệt cơ, suy hô hấp và đe dọa tính mạng.
Nhiều phụ huynh tự nấu siro húng chanh hấp mật ong để trị ho cho trẻ sơ sinh, nhưng phương pháp này tiềm ẩn rủi ro tử vong do ngộ độc botulinum. Trẻ dưới 1 tuổi có hệ tiêu hóa non nớt, tuyệt đối không được dùng mật ong dù đã hấp chín.
Hạt cỏ cà ri thường được truyền tai là thực phẩm giúp gọi sữa về nhanh sau sinh. Tuy nhiên, thử nghiệm lâm sàng cho thấy việc chỉ dùng riêng cỏ cà ri không giúp cải thiện hiệu quả nuôi con bằng sữa mẹ, mà cần phải kết hợp thảo dược này cùng với mật ong mới đạt tác dụng.
Kết hợp hoa cúc và kỷ tử theo tỷ lệ 1:1 tạo ra tác dụng hiệp đồng giúp tăng cường khả năng chống oxy hóa và kháng viêm vượt trội so với dùng riêng lẻ. Trong khi mật ong chủ yếu giúp tạo vị ngọt dễ uống, kỷ tử lại bổ sung nhiều hoạt chất sinh học quý giá bảo vệ tế bào và thị lực.
Mật ong hoa dương hòe có nồng độ đường fructose cao và chỉ số đường huyết thấp hơn đường tinh luyện, đồng thời chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa. Nghiên cứu cho thấy thực phẩm này gây phản ứng tăng đường máu sau ăn thấp hơn glucose và sucrose, có thể dùng thay thế đường với lượng kiểm soát dưới sự tư vấn của bác sĩ.
Mật ong dương hòe sở hữu hoạt tính kháng khuẩn tự nhiên nhưng hiệu lực thực tế ở mức vừa phải, thấp hơn một số loại mật sẫm màu do chứa hàm lượng phenolic và flavonoid trung bình. Tuy nhiên, loại mật này nổi bật với độ an toàn cao, ít kim loại nặng và rất thích hợp để chăm sóc sức khỏe hàng ngày.
Người có cơ địa dị ứng phấn hoa cần hết sức thận trọng khi dùng mật ong hoa dương hòe. Do hiện tượng phản ứng chéo giữa các dị nguyên đường thở và phấn hoa còn sót lại trong mật, việc tiêu thụ loại mật ong này có thể kích hoạt các triệu chứng dị ứng hô hấp từ nhẹ đến co thắt phế quản nguy hiểm.
Uống nước mật ong ấm sau khi dùng rượu bia không chỉ là mẹo dân gian mà thực sự có cơ sở khoa học. Lượng đường fructose tự nhiên cùng các khoáng chất trong mật ong giúp đẩy nhanh tốc độ đào thải cồn khỏi máu và rút ngắn thời gian say, nhưng cần dùng đúng liều lượng để tránh phản tác dụng.
Uống nước chanh ấm mật ong ngay khi thức dậy là thói quen của nhiều người, nhưng thực tế lại dễ gây xót ruột, cồn cào ở người có dạ dày nhạy cảm. Các nghiên cứu cho thấy nước chanh làm tăng mạnh lượng dịch tiết trong dạ dày đang trống rỗng, do đó chỉ nên uống pha loãng kèm bữa ăn sáng.
Nghệ và mật ong chứa các hoạt chất giúp kháng viêm, chống oxy hóa và hỗ trợ tái tạo niêm mạc dạ dày trên các mô hình thực nghiệm. Tuy nhiên, bột nghệ thông thường rất khó hấp thu, còn dùng mật ong hoặc curcumin sai liều lượng có thể gây kích ứng axit và làm chậm lành vết loét.
