2657 bài viết
Cù đèn lá dày chứa nhiều diterpenoid có hoạt tính sinh học mạnh. Bằng chứng khoa học cảnh báo dược liệu chi cù đèn gây độc tính phôi thai, tăng men gan và dị tật ở động vật, tuyệt đối chống chỉ định cho phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người suy giảm chức năng gan.
Thân rễ chi cói chứa nhiều hợp chất sinh học phức tạp nhưng chưa có hồ sơ an toàn lâm sàng đầy đủ. Việc tùy tiện sử dụng các bài thuốc truyền miệng từ dược liệu này tiềm ẩn nguy cơ gây độc cho thận và gây rủi ro khôn lường cho phụ nữ mang thai.
Cúc lục lăng có tác dụng kháng viêm đường hô hấp, nhưng thiếu dữ liệu an toàn trên diện rộng. Phụ nữ mang thai, người đang cho con bú và trẻ nhỏ không nên tự ý dùng dược liệu này tại nhà để tránh rủi ro ngộ độc thai nhi và biến chứng nguy hiểm.
Cúc kim tiền (*Calendula officinalis*) tuy được ứng dụng rộng rãi trong mỹ phẩm và chăm sóc da, nhưng những người có tiền sử dị ứng với thực vật họ Cúc (Asteraceae) tuyệt đối không nên dùng. Nguy cơ dị ứng chéo từ các hợp chất sesquiterpene lactone có thể kích hoạt viêm da tiếp xúc, nổi mày đay và nhiều phản ứng quá mẫn nghiêm trọng.
Cây côi khác các loài đước thông thường ở chỗ thuộc họ Cà phê (Rubiaceae), dạng cây bụi, không có hạt sinh con hay tuyến tiết muối. Loài này thích nghi nhờ nhân đôi gen nối tiếp, đồng thời chứa nhiều hoạt chất đặc thù như iridoid, lupeol và các chất kháng khuẩn từ nấm nội sinh.
Cây cù đề chứa các hợp chất hoạt tính mạnh từng được nghiên cứu để diệt ấu trùng muỗi, chưa có bằng chứng an toàn khi uống. Người bệnh gan, thận, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ tuyệt đối không nên tự ý dùng để tránh nguy cơ ngộ độc mô.
Tinh dầu cây cò cò chứa nhiều hợp chất quý như patchouli alcohol và pogostone, có khả năng ức chế một số vi khuẩn và nấm trong phòng thí nghiệm. Dù vậy, các bằng chứng hiện nay chưa chứng minh được hiệu quả kháng khuẩn lâm sàng trên người, người dân không nên tự ý dùng thay thuốc điều trị.
Hạt cô la và hạt cà phê đều chứa xanthine kích thích tiết dịch vị, nhưng hạt cà phê giàu axit chlorogenic thay đổi theo độ rang, trong khi hạt cô la chứa nhiều tannin, saponin và alkaloid có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày khi dùng liều cao dài ngày.
Chiết xuất vỏ cây đầu heo chứa các hợp chất diarylheptanoid garuganin và thể hiện khả năng quét gốc tự do DPPH đạt gần 70% trong thử nghiệm phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các garuganin tinh khiết hiện mới chỉ được chứng minh gây độc tế bào ung thư in vitro, chưa đủ bằng chứng khẳng định công dụng chống oxy hóa độc lập trên người.
Trà hoa đào được đồn thổi giúp giảm cân nhanh, nhưng thực chất cảm giác nhẹ bụng chủ yếu do tính nhuận tràng gây mất nước tạm thời. Nghiên cứu mới chỉ ghi nhận khả năng ức chế tạo mỡ của chiết xuất hoa đào trên chuột và tế bào, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả giảm mỡ thừa trên cơ thể người.
Tử thảo (*Lithospermum erythrorhizon*) là thảo dược chống chỉ định tuyệt đối cho phụ nữ mang thai và người chuẩn bị thụ thai. Các nghiên cứu xác nhận hoạt chất trong rễ cây làm sụt giảm nội tiết tố, ức chế hoàng thể, cắt nguồn dưỡng chất nuôi phôi và trực tiếp gây sảy thai.
Nhiều người truyền tai nhau việc sắc Cò sen (Miliusa velutina) uống hàng ngày để phòng ngừa bệnh tật hoặc bồi bổ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy hoạt chất tiềm năng chỉ tan trong dung môi hữu cơ chuyên dụng, trong khi nước sắc thủ công khó thu được dược chất, thiếu chuẩn hóa liều lượng và tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc tế bào.