2652 bài viết
Đinh công là vị thuốc dân gian thường được dùng để trị viêm khớp, nhưng chứa ancaloit tác động mạnh lên thần kinh thực vật và cơ trơn. Phụ nữ mang thai, người bệnh tim mạch, người có bệnh lý về mắt và người suy giảm chức năng gan thận cần hết sức thận trọng và tránh tự ý sử dụng.
Cây đuôi chuột từ lâu đã được dùng trong dân gian, nhưng hiệu quả kháng viêm và chống oxy hóa thực sự đến đâu? Các thử nghiệm phòng thí nghiệm ghi nhận chiết xuất đuôi chuột chứa nhiều polyphenol, flavonoid giúp dập tắt gốc tự do và điều hòa miễn dịch, song vẫn cần thêm nghiên cứu lâm sàng trên người.
Đan sâm là dược liệu hỗ trợ tuần hoàn máu và tim mạch quen thuộc, nhưng dùng sai liều có thể gây hại. Việc lạm dụng quá mức dễ dẫn đến các triệu chứng quá liều rõ rệt như rối loạn tiêu hóa, đau đầu, chóng mặt và tăng men gan. Người bệnh cần nắm rõ giới hạn an toàn trước khi sử dụng.
Bánh mì là món ăn dặm tiện lợi nhưng ruột bánh dễ vón cục gây bít tắc đường thở non nớt của trẻ. Lượng muối ẩn trong bánh mì thương phẩm còn đe dọa trực tiếp chức năng thận non nớt của bé dưới 1 tuổi nếu không được kiểm soát.
Đu đủ chín cung cấp tiền vitamin A có sinh khả dụng thực tế cao hơn cà rốt sống nhờ cấu trúc quả mềm, giúp cơ thể dễ giải phóng và hấp thu beta-carotene qua màng ruột. Tuy nhiên, nếu cà rốt được nấu chín kỹ và kết hợp cùng một lượng nhỏ chất béo lành mạnh, hiệu quả hấp thu dưỡng chất này sẽ tăng lên rõ rệt.
Hoa và ngọn đu đủ rừng là món rau dại giàu chất chống oxy hóa nhưng cũng chứa nhiều saponin và nhựa mủ tự nhiên. Nếu không được sơ chế sạch và nấu chín kỹ, các hợp chất này dễ gây kích thích niêm mạc dạ dày, dẫn tới buồn nôn và rối loạn tiêu hóa cho người ăn.
Điền thanh gai và bông so đũa cùng thuộc chi Sesbania nhưng có mục đích sử dụng và giá trị dược lý rất khác nhau. Bông so đũa là thực phẩm giàu chất chống oxy hóa với nhiều nghiên cứu về bảo vệ gan và kháng khuẩn, trong khi điền thanh gai chủ yếu mới được tìm hiểu sơ bộ về hoạt tính sinh học.
Hoạt chất Baogongteng A từ cây đinh công là một alkaloid có hoạt tính cholinergic, giúp gây co đồng tử và mở đường thoát cho thủy dịch, từ đó hỗ trợ hạ nhãn áp trong bệnh glôcôm. Tuy nhiên, hoạt chất này tiềm ẩn độc tính với gan và thận, chỉ mới thử nghiệm trên động vật và người bệnh tuyệt đối không được tự ý áp dụng.
Đu đủ rừng thường được truyền miệng là vị thuốc chữa đau nhức xương khớp, nhưng hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người chứng minh hiệu quả và độ an toàn. Do chứa nhiều saponin và hợp chất độc tế bào, phụ nữ mang thai, người tỳ vị hư hàn và người có bệnh gan thận cần tránh dùng.
Đinh lăng chứa nhiều hoạt chất sinh học quý nhưng không thể dùng tùy tiện. Phụ nữ mang thai, người mắc bệnh gan mật, trẻ sơ sinh và người rối loạn đông máu là 4 nhóm đối tượng tuyệt đối không nên tự ý dùng dược liệu này trị bệnh để tránh biến chứng nguy hiểm.
Điền thanh gai thường được truyền tai làm thuốc dân gian nhưng chưa từng có bằng chứng lâm sàng chứng minh tính an toàn hay hiệu quả chữa bệnh. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người rối loạn tiêu hóa tuyệt đối không nên dùng, do nghiên cứu trên các loài cùng chi ghi nhận nguy cơ tiêu chảy và tổn thương thận.
Tanshinone IIA chiết xuất từ đan sâm được khoa học chứng minh có đặc tính chống viêm và bảo vệ tim mạch trên mô hình thực nghiệm, nhưng không phải thần dược thay thế thuốc chữa bệnh. Phần lớn bằng chứng hiện nay mới dừng lại ở cấp độ tiền lâm sàng.