1580 bài viết
Cây thuốc dấu (Pedilanthus tithymaloides) từ lâu đã được dân gian truyền tai nhau về công dụng đắp mụn nhọt, cầm máu và làm lành vết thương hở. Các nghiên cứu tiền lâm sàng bước đầu xác nhận chiết xuất từ loài cây này có khả năng thúc đẩy co vết thương, kháng viêm và hỗ trợ đông máu hiệu quả trên mô hình động vật.
Thài lài lông từ lâu được dùng trong dân gian để làm dịu các chứng đau và viêm nhiễm. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở thử nghiệm ống nghiệm và mô hình động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người; phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên sử dụng.
Chu sa là khoáng vật chứa hơn 96% thủy ngân sulfide, từ lâu được dùng làm thuốc an thần trong y học cổ truyền. Dù dạng thủy ngân này kém tan và có độc tính đường uống thấp hơn nhiều so với thủy ngân vô cơ, việc lạm dụng hoặc dùng kéo dài vẫn gây nguy cơ tích lũy độc tính cho thận và não.
Galantamine là thuốc được phê duyệt giúp làm chậm suy giảm nhận thức ở bệnh nhân Alzheimer mức độ nhẹ đến trung bình, có nguồn gốc phân lập từ củ thủy tiên. Tuy nhiên, việc tự ý sắc nấu hoặc ăn cây thủy tiên tươi cực kỳ nguy hiểm, có thể dẫn tới ngộ độc cấp tính do các alkaloid độc hại đi kèm.
Chiết xuất từ cây thiên đầu thống chứa phong phú các polyphenol và flavonoid có khả năng chống oxy hóa, kháng khuẩn và bảo vệ tế bào. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu dược lý hiện nay mới chỉ ghi nhận trong các thử nghiệm ống nghiệm và mô hình tiền lâm sàng, chưa đủ cơ sở chứng minh hiệu quả chữa bệnh trên người.
Chiết xuất từ rễ cây thiến thảo cho thấy tiềm năng ức chế kết tinh canxi oxalat và bảo vệ thận trên mô hình động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, y học hiện nay vẫn chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người, do đó người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược này để thay thế điều trị y khoa.
Thiên trúc hoàng (tabasheer) từ lâu được biết đến là nguồn chứa silica thực vật dồi dào, thu hút nhiều lời đồn thổi về công dụng củng cố mật độ xương. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ mới dừng lại ở vật liệu kỹ thuật và thử nghiệm trong ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Thuyền thoái (xác ve sầu) là vị thuốc cổ truyền thường được dân gian truyền tai dùng trị sốt cao, co giật ở trẻ em. Dù một số nghiên cứu tiền lâm sàng bước đầu ghi nhận khả năng an thần, hạ thân nhiệt và giảm co giật trên động vật, hiện vẫn hoàn toàn thiếu thử nghiệm lâm sàng trên trẻ nhỏ.
Nhiều người có thói quen hái hoặc mua thảo dược thiên lý quang về tự sắc uống để thanh nhiệt, trị viêm mà không biết loại cây này chứa các hợp chất pyrrolizidine alkaloid có độc tính cao với gan. Sử dụng thảo dược không kiểm soát liều lượng tiềm ẩn nguy cơ tổn thương gan nặng nề.
Cây thiên đầu thống (*Cordia dichotoma*) không thể trị dứt bệnh đau nửa đầu như nhiều lời đồn đại. Tác dụng giảm đau và chống viêm của thảo dược này mới chỉ ghi nhận trên mô hình thí nghiệm ở chuột, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và tiềm ẩn rủi ro từ độc tố tự nhiên.
Thiên tiên tử chứa các alkaloid tropane có khả năng làm giãn cơ trơn giúp giảm đau co thắt bụng và phế quản, nhưng khoảng cách giữa liều chữa bệnh và liều ngộ độc rất mong manh. Người dân tuyệt đối không tự ý dùng thảo dược thô này tại nhà để tránh các biến cố ngộ độc nguy hiểm.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất lectin và dịch chiết từ một số loài thuộc chi Thiên nam tinh có khả năng ức chế tế bào ung thư in vitro. Dù vậy, thảo dược này chưa từng được chứng minh lâm sàng có hiệu quả chữa ung thư ở người, người bệnh không tự ý sử dụng.