16857 bài viết
Nhiều nghiên cứu lâm sàng ghi nhận chiết xuất cúc tím (Echinacea) có khả năng giảm khoảng 28% đến 32,5% nguy cơ tái phát viêm đường hô hấp ở trẻ nhỏ, giúp giảm đáng kể việc dùng kháng sinh. Tuy nhiên, phụ huynh cần thận trọng với nguy cơ dị ứng da ở nhóm trẻ có cơ địa nhạy cảm.
Giảo cổ lam chuẩn hóa trong nghiên cứu khoa học là loài 5 lá chét (*Gynostemma pentaphyllum*), chứa hàm lượng lớn triterpenoid saponin hay gypenoside. Hiện chưa có bằng chứng khoa học đối đầu so sánh hoạt chất hay độ đắng giữa loại 5 lá và 7 lá; chất lượng thảo dược thực tế phụ thuộc chủ yếu vào nguồn gốc địa lý và kỹ thuật chế biến.
Nhiều lời đồn cho rằng uống nước đun từ gỗ giáng hương có thể trị dứt điểm bệnh đái tháo đường. Dù các chiết xuất từ loài cây này ghi nhận tác dụng hạ đường huyết trên mô hình chuột thí nghiệm, hiện vẫn hoàn toàn thiếu vắng thử nghiệm lâm sàng trên người để chứng minh hiệu quả và độ an toàn.
Dù chiết xuất từ giáng hương cho thấy tiềm năng kháng viêm và hạ đường huyết trong các thử nghiệm tiền lâm sàng, dữ liệu an toàn trên người hiện vẫn còn rất hạn chế. Phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú, người chuẩn bị phẫu thuật, người suy gan và suy thận cần cẩn trọng tối đa và không tự ý sử dụng.
Enzym lumbrokinase chiết xuất từ giun đất sở hữu hoạt tính tiêu sợi huyết chọn lọc, giúp cải thiện phục hồi thần kinh và giảm nguy cơ biến cố mạch máu trong các thử nghiệm lâm sàng. Dù vậy, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ, không thể thay thế phác đồ cấp cứu hay thuốc chống đông chuẩn mực.
Nhựa và vỏ cây giáng hương từ lâu được truyền miệng có tác dụng làm lành vết thương. Tuy nhiên, bằng chứng y khoa hiện nay còn rất sơ khai, chưa đủ chứng minh hiệu quả sát trùng. Việc tự ý đắp nhựa thô chưa qua khử trùng tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn nặng và hoại tử mô.
Nhiều người truyền tai nhau uống trà hoa gièng gièng để chữa đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, các hoạt chất như butin, butein trong loài hoa này mới chỉ chứng minh tiềm năng kháng viêm, bảo vệ sụn trên tế bào nuôi cấy và chuột, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Giun đất có đặc tính hấp thụ và tích tụ kim loại nặng độc hại như chì, cadmi, asen từ đất vào mô mềm và đường ruột. Các cách ngâm rửa, phơi sấy thủ công tại nhà không thể loại bỏ độc chất đã ngấm sâu. Dược liệu địa long cần qua quy trình sơ chế loại sạch ruột, kiểm nghiệm nghiêm ngặt và giới hạn thời gian sử dụng an toàn.
Hiện chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học nào chứng minh dược liệu từ cây giáng hương an toàn cho thai kỳ. Do thiếu hoàn toàn dữ liệu về độc tính sinh sản và nguy cơ tiềm ẩn đối với thai nhi, phụ nữ mang thai và đang cho con bú được khuyến cáo chống chỉ định, không tự ý sử dụng.
Dược liệu gai kim chứa nhiều hoạt chất sinh học nhưng dữ liệu an toàn trên người còn rất hạn chế. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất cây có thể gây độc tế bào gan và ức chế hệ enzym chuyển hóa CYP450. Do đó, phụ nữ có thai, người sắp phẫu thuật, bệnh nhân suy gan thận và người đang dùng thuốc Tây không nên tự ý dùng.
Uống trà lá gioi cùng thuốc hạ áp tiềm ẩn nguy cơ tương tác nguy hiểm, khiến huyết áp tụt sâu ngoài tầm kiểm soát và gây độc tính do cản trở chuyển hóa thuốc qua gan. Người bệnh cần thận trọng, không tự ý kết hợp và luôn tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị.
Hạt gièng gièng (*Butea monosperma*) thường được truyền tai trong dân gian, nhưng việc tự ý dùng bột hạt tươi liều cao tiềm ẩn độc tính khôn lường. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy dùng hạt thô kéo dài có thể phá hủy biểu mô ruột non, gây xuất huyết ống thận, thiếu máu và suy giảm chức năng sinh sản.