1076 bài viết
Ăn thuần chay mang lại nhiều lợi ích giảm nguy cơ tim mạch và chuyển hóa, nhưng tiềm ẩn rủi ro thiếu hụt các vi chất thiết yếu như B12, canxi, sắt và i-ốt. Năm nhóm đối tượng dễ tổn thương cần đặc biệt cẩn trọng và phải có sự giám sát y tế chặt chẽ trước khi áp dụng.
Chế độ ăn chay trứng sữa có thể đáp ứng hầu hết nhu cầu dinh dưỡng trong thai kỳ nếu được lên kế hoạch cân đối khoa học. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai cần đặc biệt chú ý đến nguy cơ thiếu hụt vitamin B12, sắt, canxi và việc bổ sung đủ lượng DHA theo khuyến nghị sản khoa.
Chế độ ăn Paleo cắt bỏ hoàn toàn ngũ cốc, sữa và thực phẩm chế biến, tập trung vào thịt nạc, rau củ và hạt. Dù giúp giảm cân và cải thiện đường huyết, cách ăn này tiềm ẩn nguy cơ thiếu canxi và dư thừa đạm. Người bệnh thận mạn, loãng xương, mỡ máu di truyền và phụ nữ mang thai cần tránh áp dụng cứng nhắc.
Nhiều người lựa chọn ăn thuần chay vì lợi ích tim mạch và chuyển hóa, nhưng lo ngại về mật độ xương và nguy cơ gãy xương. Các dữ liệu khoa học cho thấy người ăn thuần chay thường có mật độ khoáng xương thấp hơn và tăng nguy cơ gãy xương nếu không bổ sung đủ canxi, vitamin D và lượng protein chất lượng.
Chế độ ăn chay lacto-ovo thường cung cấp đủ tổng lượng sắt nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ cao làm cạn kiệt lượng sắt dự trữ (ferritin). Nguyên nhân chủ yếu do sắt non-heme từ thực vật có độ khả dụng sinh học thấp và chịu sự ức chế hấp thu từ canxi trong sữa cũng như trứng.
Chế độ ăn thuần chay mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe chuyển hóa nhưng có thể làm giảm mật độ khoáng xương và tăng nguy cơ gãy xương, đặc biệt là xương hông. Tình trạng này xảy ra chủ yếu do khẩu phần thiếu hụt canxi, vitamin D, vitamin B12 và protein.
Chưa có thử nghiệm lâm sàng đối chứng nào chứng minh chế độ ăn thực dưỡng có thể chữa khỏi ung thư. Việc kiêng khem ngặt nghèo còn tiềm ẩn nguy cơ suy dinh dưỡng, thiếu hụt vitamin D, B12, canxi và làm chậm trễ cơ hội điều trị y khoa chính thống.
Chế độ ăn Low-FODMAP giúp làm dịu triệu chứng co thắt và tiêu chảy ở người bệnh đại tràng, nhưng lại dễ gây thiếu hụt canxi và chất xơ nghiêm trọng. Bằng cách tích hợp nguyên tắc ăn Địa Trung Hải, bổ sung xơ hòa tan liều lượng vừa phải và chọn đúng nguồn canxi ít lên men, người bệnh hoàn toàn có thể cân bằng dinh dưỡng dài lâu.
Nhiều người cắt bỏ sữa, thịt hoặc rau củ họ cà để "chống viêm" mà không bù đắp dinh dưỡng, vô tình đối mặt nguy cơ thiếu hụt canxi, sắt, vitamin D và B12 nghiêm trọng. Việc kiêng khem mù quáng có thể làm giảm mật độ xương và tổn thương chuyển hóa cơ thể.
Ăn thực dưỡng mang lại tiềm năng chống viêm và cải thiện tim mạch nhờ chế độ ăn giàu chất xơ và ngũ cốc nguyên hạt. Tuy nhiên, người mới bắt đầu rất dễ rơi vào bẫy hạn chế nước và thiếu hụt nghiêm trọng vitamin B12, vitamin D cùng canxi nếu không biết cách phối hợp thực phẩm an toàn.
Cắt bỏ hoàn toàn sữa và ngũ cốc theo chế độ ăn Paleo làm tăng nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng canxi, iốt và vitamin D từ thực phẩm tự nhiên. Dù có thể cải thiện một số chỉ số sức khỏe, việc kiêng khem khắt khe hai nhóm thực phẩm quen thuộc này đòi hỏi người áp dụng phải có kế hoạch bù đắp vi chất cẩn trọng.
Cắt giảm năng lượng nạp vào dưới 1.200 kcal mỗi ngày là phương pháp giảm cân cấp tốc được nhiều người áp dụng. Tuy nhiên, chế độ ăn quá ít calo dễ khiến cơ thể rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các vi chất thiết yếu như sắt, canxi và các vitamin nhóm B, làm gia tăng nguy cơ suy dinh dưỡng tiềm ẩn.