Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 735 trên 1.483
Nấu canh cá với cà chua giúp tăng hấp thu lycopene nhờ tác động của nhiệt độ và chất béo. Quá trình gia nhiệt phá vỡ vách tế bào thực vật, chuyển hóa lycopene sang dạng cis dễ hấp thu, trong khi lipid từ cá và dầu ăn đóng vai trò dung môi hòa tan lý tưởng.
Dầu ăn chiên đi chiên lại nhiều lần ngoài hàng quán sinh ra chất béo chuyển hóa (trans fat), aldehyde độc hại cùng các gốc tự do nguy hiểm do quá trình oxy hóa nhiệt. Thói quen này làm tăng huyết áp, tăng cholesterol, gây tổn hại mạch máu và ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng gan ruột.
Nồi chiên không dầu không làm tăng nguy cơ ung thư so với cách nấu truyền thống, thậm chí giúp giảm lượng acrylamide so với chiên ngập dầu nếu kiểm soát tốt nhiệt độ và thời gian chế biến.
Meal prep hải sản tiềm ẩn rủi ro ngộ độc histamine và ôi thiu chất béo nếu bảo quản sai cách. Histamine là độc tố chịu nhiệt, không bị phá hủy qua nấu nướng, trong khi acid béo dễ bị oxy hóa khi để lâu. Kiểm soát nhiệt độ lạnh và chế biến đúng kỹ thuật là chìa khóa then chốt.
Nồi chiên không dầu dùng nhiệt độ cao đối lưu có thể thúc đẩy quá trình oxy hóa chất béo và làm suy giảm một phần omega-3 trong cá. Tuy nhiên, mức độ hao hụt hoàn toàn kiểm soát được nếu bạn điều chỉnh nhiệt độ vừa phải và chủ động bổ sung các loại thảo mộc chống oxy hóa tự nhiên khi chế biến.
Nồi chiên không dầu và lò nướng đối lưu cùng dùng khí nóng tuần hoàn nhưng khác nhau về thể tích và tốc độ khí. Nhờ luồng gió mạnh trong khoang nhỏ, nồi chiên rút ngắn thời gian nấu, giữ ẩm bánh tốt hơn, giảm oxy hóa dầu và bảo vệ polyphenol, nhưng lại làm hao hụt nhiều beta-carotene hơn.
Nấu chậm giúp collagen chuyển hóa thành gelatin mềm mọng và giữ trọn vẹn khoáng chất, nhưng nếu gia nhiệt quá chậm, thực phẩm sẽ nằm lâu trong "vùng nguy hiểm", tạo điều kiện cho vi khuẩn và bào tử sinh sôi. Hiểu đúng nguyên lý nhiệt là chìa khóa để món ăn vừa bổ dưỡng vừa an toàn.
Ăn chung mâm cơm gia đình dễ khiến bạn mất kiểm soát lượng thức ăn nạp vào cơ thể. Áp dụng kỹ thuật gắp trọn khẩu phần vào đĩa cá nhân ngay từ đầu bữa giúp bạn dễ dàng theo dõi lượng calo, duy trì dinh dưỡng cân bằng mà vẫn giữ trọn không khí đầm ấm, vui vẻ cùng người thân.
Luộc thịt cá giúp hòa tan và chuyển bớt từ 57% đến hơn 70% purin vào nước nấu, nhưng không thể triệt tiêu hoàn toàn. Người bệnh gút chỉ nhận được lợi ích nếu đổ bỏ toàn bộ phần nước luộc, tránh ăn món nướng khô và luôn kiểm soát tổng lượng thịt tiêu thụ mỗi ngày dưới ngưỡng khuyến cáo.
Rang đậu và ngũ cốc tại nhà giúp khử hoạt tính của các chất kháng dinh dưỡng như acid phytic và chất ức chế men trypsin, giúp dễ tiêu hóa và giải phóng khoáng chất. Tuy nhiên, việc rang ở nhiệt độ quá cao dễ làm biến tính protein và hình thành hợp chất acrylamide tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe.
Các chất nhũ hóa quen thuộc như carrageenan (E407) hay carboxymethylcellulose có thể làm thay đổi hệ vi sinh, kích hoạt gene độc lực của vi khuẩn và thúc đẩy phản ứng viêm tại niêm mạc ruột, theo các nghiên cứu thực nghiệm mới nhất.
Ăn trưa một mình kèm thói quen dùng điện thoại hay làm việc khiến não bộ phân tâm, làm suy yếu tín hiệu no và trí nhớ bữa ăn. Tình trạng này khiến người ăn dễ nuốt vội, mất khả năng kiểm soát lượng thức ăn nạp vào và nhanh đói hơn ở bữa sau.
Nồi chiên không dầu có thể giảm tới 90% acrylamide so với chiên ngập dầu nhờ hạn chế mỡ thừa. Tuy nhiên, nếu nướng quá lâu ở nhiệt độ cao, lượng acrylamide sinh ra từ nồi chiên không dầu vẫn có thể tương đương hoặc cao hơn chiên truyền thống.
Người lớn tuổi ăn ngoài đối mặt nguy cơ nuốt nghẹn và đầy bụng do suy giảm răng miệng, giảm tiết men tụy và axit dạ dày. Chọn món mềm, hấp, luộc và hạn chế dầu mỡ giúp ngừa khó nuốt, cải thiện tiêu hóa.
Ăn hộp cơm hâm nóng bằng lò vi sóng vẫn tốt cho hệ vi sinh đường ruột tương đương hoặc thậm chí thuận tiện hơn ăn lạnh. Quá trình làm lạnh tạo ra tinh bột kháng nuôi vi khuẩn kỵ khí ruột già, và việc hâm nóng lại không phá hủy cấu trúc có lợi này.
Tự nấu ăn theo chế độ DASH giàu kali và canxi giúp hạ từ 3 đến 9 mmHg huyết áp tâm thu sau vài tuần đến vài tháng. Bằng chứng khoa học chứng minh việc tự chuẩn bị bữa ăn giảm natri, bổ sung rau củ, sữa ít béo và đạm nạc mang lại hiệu quả kiểm soát huyết áp bền vững cho người bệnh.
Người bị trào ngược dạ dày nên hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm cay, sốt cà chua, chocolate, cà phê và bia rượu khi ăn ngoài. Các món này cùng khẩu phần ăn quá lớn kích hoạt giãn cơ thắt thực quản dưới, khiến axit dâng ngược gây ợ nóng và tổn thương niêm mạc.
Nhiều người e ngại lò vi sóng làm biến chất protein và mất chất bổ. Bằng chứng khoa học chứng minh sóng viba chỉ làm nóng bằng ma sát phân tử nước, không làm biến đổi bất thường protein, thậm chí giữ lại vitamin và khoáng chất tốt hơn so với luộc nước truyền thống nhờ thời gian nấu ngắn và ít dùng nước.
Nấu bằng nồi áp suất làm giảm polyphenol tổng số do nhiệt độ cao, nhưng lại giúp giải phóng và gia tăng hàm lượng carotenoid như beta-carotene, lutein cùng hoạt tính chống oxy hóa ở nhiều loại đậu, rau củ và nấm ăn.
Thực đơn "healthy" đóng hộp giao tận nơi giúp tiết kiệm thời gian, nhưng các vitamin tan trong nước như vitamin C, B1 và axit folic có thể bị phân hủy từ 0% đến mức đáng kể sau quá trình giữ ấm, vận chuyển và hâm nóng lại. Người dùng cần bổ sung thực phẩm tươi để cân bằng vi chất.
