Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
407 bài, trang 14 trên 21
Hoa mộc chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa mạnh giúp khử gốc tự do, kháng viêm và ức chế enzyme tạo sắc tố melanin trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, hoạt chất dễ bị giảm tác dụng khi qua đường tiêu hóa và hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trực tiếp chứng minh hiệu quả xóa nám, trẻ hóa trên da người.
Ngửi tinh dầu hương thảo giúp tăng sự tỉnh táo, cải thiện tốc độ và độ chính xác khi xử lý thông tin nhờ hoạt chất 1,8-cineole hấp thụ vào máu. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc chặt chẽ vào liều lượng và cần dùng đúng thời điểm để tránh tác dụng ngược.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất cây hoa sữa có khả năng hạ men gan, chống oxy hóa và giảm hoại tử tế bào gan trên động vật nhờ chứa flavonoid, alkaloid. Tuy nhiên, dược liệu này chưa được kiểm chứng lâm sàng ở người và tiềm ẩn độc tính khi dùng nồng độ cao.
Nhiều người lầm tưởng rễ hoa hiên mới là bộ phận chứa nhiều tinh chất quý để trị viêm sưng. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện có khẳng định bông hoa hiên mới sở hữu bằng chứng trực tiếp về khả năng kháng viêm nhờ giàu flavonoid và axit phenolic, trong khi rễ cây chủ yếu được nghiên cứu về tác dụng chống trầm cảm và ức chế tế bào khối u.
Cả hoa cúc vàng và hoa cúc trắng đều giàu flavonoid cùng đường đa giúp chống oxy hóa, kháng viêm và bảo vệ tế bào võng mạc trước ánh sáng mạnh. Tuy nhiên, mỗi loại có thế mạnh riêng: nhóm cúc trồng (trắng hoặc vàng) thiên về dưỡng mắt hàng ngày, trong khi cúc vàng mọc hoang vượt trội về khả năng kháng viêm, giải độc nhiệt.
Trà hoa cúc thực sự có thể hỗ trợ xoa dịu cảm giác buồn bã và bất an buổi tối nhờ chứa các chất chống oxy hóa tự nhiên như apigenin giúp thư giãn thần kinh, giảm bớt lo âu và cải thiện chất lượng giấc ngủ ở mức độ nhẹ đến vừa.
Trà hoa cúc chứa hoạt chất apigenin giúp gắn vào thụ thể GABA ở não bộ, tạo tác dụng an thần và giảm căng thẳng. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng cho thấy hiệu quả giảm lo âu không phụ thuộc vào một giờ uống cố định, mà cần duy trì đều đặn mỗi ngày trong ít nhất 2 đến 4 tuần.
Nhờ chứa hàm lượng dồi dào axit amin L-theanine, trà xanh có khả năng kích hoạt trạng thái thư giãn sâu, xoa dịu căng thẳng và giảm lo âu mà không gây buồn ngủ, mang lại sự cân bằng tinh thần tự nhiên cho người thưởng thức mỗi ngày.
Trà táo gai và viên chiết xuất đều chứa các hợp chất chống oxy hóa có lợi, nhưng hiệu quả đối với hệ tim mạch lại có sự chênh lệch rõ rệt. Các nghiên cứu cho thấy viên chiết xuất chuẩn hóa từ lá và hoa mang lại tác động hỗ trợ suy tim vượt trội hơn nhờ hàm lượng hoạt chất ổn định.
Uống trà tâm sen có thể hỗ trợ an thần và dễ ngủ nhờ các alcaloid điều hòa thần kinh, nhưng dùng kéo dài liên tục lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Lạm dụng thảo dược này dễ dẫn đến tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim và mệt mỏi li bì do cơ thể bị ức chế quá mức.
Không chỉ mang lại cảm giác ấm bụng, gừng thực sự chứa các hoạt chất kháng viêm giúp giảm đau bụng kinh nguyên phát. Nhiều thử nghiệm lâm sàng chứng minh dùng 750-2000 mg bột gừng mỗi ngày trong những ngày đầu chu kỳ giúp giảm mức độ và thời gian đau tương đương thuốc giảm đau thông dụng.
Cà phê giúp tỉnh ngủ nhanh nhưng dễ gây tim đập nhanh, bồn chồn ở người nhạy cảm. Trong khi đó, trà xanh chứa bộ đôi caffeine và axit amin L-theanine tạo ra tác dụng hiệp đồng: vừa nâng cao sự tập trung, giảm mệt mỏi trí não, vừa kiềm chế hiệu quả cảm giác lo âu và kích thích quá mức.
Hít ngửi tinh dầu oải hương trước khi ngủ thực sự có thể làm dịu hệ thần kinh, hạ nhịp tim và giảm lo âu nhờ hoạt chất linalool kích hoạt hệ đối giao cảm. Tuy nhiên, đây là liệu pháp bổ trợ hiệu quả nhất cho căng thẳng mức độ nhẹ đến trung bình, không thể thay thế thuốc điều trị y khoa.
Chiết xuất hạt nho được sử dụng phổ biến nhờ giàu hoạt chất chống oxy hóa bảo vệ tế bào. Các nghiên cứu cho thấy viên uống hàm lượng 200 mg và 400 mg là an toàn ở người, nhưng việc lạm dụng liều quá cao có thể ảnh hưởng đến chỉ số sắt trong máu và tiềm ẩn tác dụng phụ không mong muốn.
Thoa tinh dầu bạc hà nồng độ 10% pha trong cồn lên vùng trán và thái dương đã được chứng minh lâm sàng giúp giảm đau đầu căng thẳng hiệu quả. Hoạt chất menthol kích hoạt thụ thể cảm nhận lạnh, ngăn chặn tín hiệu đau và làm giãn cơ tại chỗ, mang lại tác dụng giảm đau nhanh tương đương với thuốc giảm đau thông thường.
Uống Ginkgo biloba vào buổi sáng là lựa chọn tối ưu cho hầu hết mọi người để tăng cường trí nhớ, tăng tốc độ xử lý thông tin cho ngày làm việc và tránh nguy cơ mất ngủ ban đêm do hoạt tính kích thích vận động nhẹ của dược liệu.
Nhiều người có thói quen uống trà gừng ấm khi cơn đau nửa đầu ập đến. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy chiết xuất gừng có đặc tính kháng viêm giúp giảm đau cấp tính hiệu quả hơn khi dùng kèm thuốc tây, nhưng không có tác dụng thay thế thuốc hay phòng ngừa bệnh tái phát.
Giảo cổ lam được mệnh danh là "nhân sâm phương Nam" vì chứa nhóm hoạt chất saponin khung dammarane tương tự nhân sâm. Tuy nhiên, các nghiên cứu phân tử cho thấy chỉ khoảng 25% hoạt chất trong giảo cổ lam giống với nhân sâm, phần còn lại là các gypenoside đặc hữu mang lại tác dụng sinh học riêng biệt.
Cúc thơm và cúc La Mã có vẻ ngoài tương tự nhưng công dụng hoàn toàn khác nhau. Trong khi cúc thơm hay được truyền miệng để ngừa đau nửa đầu, các nghiên cứu khoa học xác nhận cúc La Mã chứa hoạt chất giúp an thần, giảm co thắt tiêu hóa, kháng viêm và làm dịu da.
Chiết xuất vỏ cây liễu trắng chứa hoạt chất salicin giúp ức chế phản ứng viêm tương tự aspirin nhưng ít gây hại dạ dày hơn. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng cho thấy hiệu quả giảm đau thoái hóa khớp gối của thảo dược này chỉ ở mức trung bình và chưa đồng nhất như thuốc giảm đau tây y.
