Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 266 trên 483
Bổ sung viên dầu cá hay ăn cá béo giúp hấp thu omega-3 tốt hơn là băn khoăn của nhiều người. Sinh khả dụng của EPA và DHA phụ thuộc lớn vào cấu trúc phân tử (triglyceride, phospholipid hay ethyl ester) và cách cơ thể xử lý chất béo từ thực phẩm hoặc viên uống.
Gamma-oryzanol trong dầu cám gạo là hợp chất chống oxy hóa tự nhiên giúp cản trở hấp thu cholesterol và hỗ trợ điều hòa lipid máu. Bổ sung dầu cám gạo hợp lý vào thực đơn hàng ngày là giải pháp hỗ trợ tim mạch tốt, nhưng không thể thay thế hoàn toàn thuốc điều trị y khoa.
Nhiều người có thói quen giữ lại dầu ăn sau khi chiên ngập để tái sử dụng nhằm tiết kiệm. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy các hợp chất phân cực và aldehyde độc hại bắt đầu hình thành, tích tụ ngay từ lần gia nhiệt đầu tiên, gây nguy cơ xơ vữa mạch máu và tổn thương tế bào.
Thay vì bài xích mỡ lợn hay tôn sùng dầu thực vật, khoa học cho thấy mỗi loại mang tác động riêng lên lipid máu; dầu thực vật giàu acid béo chưa bão hòa giúp kiểm soát mỡ xấu, nhưng việc phối hợp cân đối mới là chìa khóa bảo vệ tim mạch toàn diện.
Ăn trái cây nguyên miếng giúp no lâu hơn sinh tố xay nhuyễn nhờ duy trì cấu trúc chất xơ, kéo dài thời gian rỗng dạ dày và kích thích phản xạ nhai. Dạng quả rắn cũng hỗ trợ tối ưu phản ứng insulin và thúc đẩy các hormone bão no như GLP-1 hiệu quả hơn.
Nhiều người có thói quen ăn salad không chất béo để giảm cân, nhưng nghiên cứu cho thấy thiếu lipid sẽ khiến cơ thể không thể hấp thu các vi chất quan trọng như vitamin A, E, K và carotenoid trong rau củ. Thêm một lượng dầu thực vật hoặc quả bơ vừa phải chính là chìa khóa để bảo toàn dưỡng chất.
Ăn trái cây thay bữa tối khiến cơ thể cạn kiệt protein qua đêm, thúc đẩy quá trình teo cơ bắp và làm giảm tốc độ trao đổi chất. Tình trạng tụt đường huyết sau đó còn kích hoạt cơn đói bù cồn cào, dễ dẫn đến việc ăn quá độ vào sáng hôm sau.
Kiểm soát khẩu phần trái cây đóng vai trò quan trọng đối với thai phụ mắc tiểu đường thai kỳ. Hiểu đúng về cơ chế chuyển hóa, tránh ăn hoa quả vào bữa sáng và rải đều lượng carbohydrate vào các bữa phụ sẽ giúp giữ đường huyết ổn định, ngăn ngừa dao động đường huyết mà vẫn bảo đảm đầy đủ chất xơ và dưỡng chất cần thiết cho thai nhi.
So với nước ép, trái cây nghiền giữ trọn vẹn chất xơ tự nhiên và kiểm soát tốt lượng đường dung nạp. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến cáo không cho trẻ dưới 6 tháng tuổi uống nước ép, ưu tiên trái cây nghiền để ngừa sâu răng, tránh đầy bụng và hạn chế nguy cơ biếng ăn bữa chính.
Rau xay nhuyễn bảo tồn trọn vẹn tổng lượng chất xơ, không bị phá hủy qua lưỡi dao cơ học nhưng làm thay đổi cấu trúc khiến thức ăn tiêu hóa nhanh hơn. Đây là giải pháp dinh dưỡng cần thiết giúp người cao tuổi răng yếu, khó nhai nuốt bù đắp chất xơ mà không lo mất chất.
Các nghiên cứu lâm sàng chứng minh việc bổ sung 50 g đến 100 g mận khô mỗi ngày giúp ức chế tiêu xương và duy trì mật độ khoáng xương ở phụ nữ mãn kinh. Nhờ giàu polyphenol, vitamin K và kali, mận khô trở thành giải pháp dinh dưỡng tự nhiên hỗ trợ ngăn ngừa loãng xương hiệu quả.
Trẻ dưới 3 tuổi tuyệt đối không nên ăn hạt nguyên hạt do nguy cơ hóc dị vật đường thở rất cao từ phản xạ nhai nuốt chưa hoàn thiện. Phụ huynh vẫn có thể bổ sung dưỡng chất từ hạt cho trẻ bằng cách xay thành bột mịn hoặc dùng bơ hạt pha loãng, giúp phòng ngừa dị ứng an toàn.
Nước dừa giàu kali nhưng nghèo natri và carbohydrate nên chưa thể thay thế hoàn toàn dung dịch điện giải chuyên dụng khi tập luyện cường độ cao. Thức uống này phù hợp cho vận động nhẹ; nếu tập nặng ra nhiều mồ hôi, người tập cần bổ sung thêm muối khoáng để tránh đầy bụng và đảm bảo bù nước tối ưu.
Nước ép trái cây dù nguyên chất 100% vẫn khiến đường huyết và insulin tăng vọt nhanh hơn nhiều so với việc ăn trái cây nguyên quả. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc loại bỏ cấu trúc chất xơ tự nhiên, khiến đường lỏng hấp thu ồ ạt và làm mất đi cảm giác no bụng kéo dài.
Magie trong các loại hạt như hạnh nhân, hạt điều giúp điều hòa thụ thể GABA và dòng canxi nội bào để thư giãn thần kinh, cơ bắp. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng về cải thiện giấc ngủ còn nhiều kết quả trái chiều, đòi hỏi chế độ dùng khoa học thay vì kỳ vọng hiệu quả tức thì.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo mỗi người nên ăn tối thiểu 400g rau và trái cây mỗi ngày (khoảng 5 khẩu phần) nhằm giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ và các bệnh mạn tính nguy hiểm.
Chuối xanh chứa nhiều tinh bột kháng giúp làm chậm tiêu hóa, nuôi dưỡng vi sinh đường ruột và hỗ trợ hạ đường huyết. Ngược lại, khi chuối chín, tinh bột chuyển hóa thành đường tự do dễ hấp thu, cung cấp năng lượng nhanh nhưng đẩy chỉ số đường huyết lên cao.
Uống sinh tố rau lá xanh đậm mỗi sáng có thể đưa vào cơ thể lượng lớn oxalat hòa tan và kali, gây áp lực nặng lên thận. Người có tiền sử sỏi thận, bệnh thận mạn tính hoặc từng phẫu thuật dạ dày không nên dùng thường xuyên do nguy cơ hình thành sỏi và tổn thương thận cấp tính.
Nhiều người e ngại hàm lượng omega-6 cao trong dầu đậu nành có thể gây viêm nhiễm toàn thân. Tuy nhiên, các bằng chứng lâm sàng cho thấy axit linoleic trong dầu đậu nành không kích hoạt hay làm tăng các dấu ấn viêm như CRP, miễn là dầu được bảo quản đúng cách để tránh bị oxy hóa.
Đạm đậu nành giúp duy trì khối lượng nạc và tăng lực cầm nắm ở người cao tuổi, đặc biệt là nhóm bị suy giảm khối cơ. Tuy nhiên, thực phẩm này chỉ phát huy tối đa công dụng ngừa mất cơ khi được bổ sung đủ liều lượng và kết hợp chặt chẽ với các bài tập kháng lực đều đặn.
