Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 359 trên 483
Mầm đậu nành có hàm lượng isoflavone tổng số và dạng aglycone tự do vượt trội so với hạt khô, đạt đỉnh sau 24 giờ đến 5 ngày ủ mầm tùy giống và điều kiện nuôi trồng. Việc nảy mầm kích hoạt các enzyme sinh tổng hợp, chuyển đổi phytoestrogen sang dạng dễ tiêu hóa và tăng khả năng hấp thu cho cơ thể.
Nhiều người có thói quen đãi sạch vỏ đậu xanh khi nấu chè hoặc nấu cháo để món ăn mịn và đẹp mắt hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học xác nhận phần lớn hợp chất chống oxy hóa phenolic và flavonoid mang lại đặc tính thanh nhiệt đều tập trung chủ yếu ở lớp vỏ hạt.
Axit phytic trong các loại đậu liên kết chặt với sắt và kẽm tạo thành phức hợp không tan, khiến tỷ lệ hấp thu sắt có thể tụt xuống mức 2-3%. Áp dụng các phương pháp chế biến như lên men, ngâm nảy mầm hoặc kết hợp thực phẩm giàu vitamin C sẽ giúp phân giải phytate và giải phóng vi chất hiệu quả.
Ăn hạt lanh có thể hỗ trợ điều hòa chuyển hóa nội tiết tố, nhưng các bằng chứng khoa học đối chứng giả dược cho thấy loại hạt này không mang lại hiệu quả vượt trội trong việc dập tắt các cơn bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh.
Đậu phụ chiên giòn tuy thơm ngon nhưng làm tăng vọt lượng calo, hút nhiều chất béo chuyển hóa và làm hao hụt các vitamin nhạy cảm với nhiệt độ so với đậu luộc. Luộc hoặc hấp nhẹ nhàng là phương pháp tối ưu giúp giữ trọn vẹn isoflavone, hạn chế chất oxy hóa và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Đạm đậu phụ không thể thay thế hoàn toàn thịt hay whey nếu mục tiêu của bạn là tối ưu hóa tốc độ tăng cơ bắp. Dù giàu dưỡng chất, đạm đậu có tỷ lệ leucine và mức độ lắng đọng amino acid vào cơ xương thấp hơn đạm sữa, nhưng vẫn phát huy hiệu quả cao khi phối hợp linh hoạt cùng các nguồn protein khác.
Phụ nữ tiền mãn kinh thường tìm đến đậu phụ như một liệu pháp tự nhiên để làm dịu cơn bốc hỏa. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy lượng isoflavone có tác dụng cải thiện triệu chứng vận mạch thường nằm trong khoảng 35–100 mg mỗi ngày, tương đương việc bổ sung khoảng 1–2 bìa đậu phụ trong bữa ăn hàng ngày.
Ăn khoảng 48 g đến 64 g hạt óc chó mỗi ngày (tương đương 1-2 nắm tay) đã được khoa học chứng minh giúp giảm đáng kể cholesterol toàn phần, LDL-cholesterol và triglyceride mà không gây tăng cân. Bổ sung hạt óc chó hợp lý là giải pháp tự nhiên hỗ trợ huyết áp và tăng cường sức khỏe tim mạch.
Cây thường sơn chứa hàm lượng lớn alkaloid độc hại, có thể gây tổn thương gan, thận, tim và kích thích nôn mửa dữ dội. Do đó, thảo dược này tuyệt đối không an toàn cho phụ nữ mang thai vì tiềm ẩn nguy cơ cao gây co thắt tử cung, sảy thai và ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của thai nhi.
Người có hệ miễn dịch suy yếu tuyệt đối không nên ăn rau sống do bề mặt rau tươi tiềm ẩn nhiều ký sinh trùng, vi khuẩn và nấm cơ hội. Khi hàng rào phòng thủ cơ thể bị tổn thương, những mầm bệnh này dễ dàng xâm nhập gây nhiễm trùng đường ruột, nhiễm khuẩn huyết và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.
Ăn thì là sống giúp giữ trọn vẹn lượng vitamin C nhạy cảm với nhiệt độ. Tuy nhiên, việc nấu chín tới hoặc dùng cả nước canh cũng giúp giải phóng và hấp thu tốt nhiều hợp chất flavonoid chống oxy hóa từ lá thì là.
Đậu gà thuộc nhóm thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp, hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn ở người tiểu đường tuýp 2 bằng cách làm chậm hấp thu tinh bột. Bổ sung loại hạt này vào bữa ăn thay thế tinh bột nhanh giúp hạn chế tình trạng tăng vọt đường huyết và kéo dài cảm giác no.
Nhiều người e ngại hàm lượng calo cao trong hạt dẻ cười có thể gây tích tụ mỡ bụng. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng khẳng định ăn hạt dẻ cười điều độ không làm tăng cân hay tăng số đo vòng eo, thậm chí còn hỗ trợ kiểm soát vóc dáng nhờ tạo cảm giác no lâu và giảm cảm giác thèm ăn.
Các loại hạt sấy tẩm đường hoặc mật ong đưa vào cơ thể lượng lớn đường tự do, làm tăng chỉ số đường huyết và đẩy cao nồng độ triglyceride. Quá trình tẩm ướp này vô tình triệt tiêu các cơ chế bảo vệ mạch máu, kiểm soát glucose tự nhiên của hạt, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và hội chứng chuyển hóa.
Dưa hấu hỗ trợ hạ huyết áp nhờ dồi dào axit amin L-citrulline, chất được thận chuyển hóa thành L-arginine để sản sinh nitric oxide giúp giãn cơ trơn mạch máu, kết hợp cùng hoạt chất lycopene và polyphenol. Tuy nhiên, tác dụng này chỉ xuất hiện khi dùng đều đặn dài ngày ở người có huyết áp cao hoặc người lớn tuổi, không có tác dụng hạ áp tức thì sau một lần ăn.
Người tập gym không cần ăn hạt ngay lập tức sau khi hạ tạ. Nghiên cứu cho thấy nạp dinh dưỡng trong khoảng 1 đến 2 giờ trước hoặc sau buổi tập, hoặc 1 đến 2 giờ trước khi ngủ đều giúp phục hồi cơ hiệu quả, miễn là đảm bảo tổng lượng đạm và calo cả ngày.
Thái tử sâm là dược liệu có đặc tính bồi bổ hòa hoãn, giúp hỗ trợ cải thiện hệ vi sinh đường ruột và kiện tỳ vị ở trẻ biếng ăn, kém tiêu hóa. Tuy nhiên, cha mẹ không nên tự ý lạm dụng thảo dược này cho trẻ nhỏ mà cần có chỉ định chuyên môn và phối hợp với dinh dưỡng cân bằng.
Ăn bơ mỗi ngày giúp hạ cholesterol "xấu" (LDL-c) và ngăn ngừa xơ vữa động mạch nhờ lượng acid béo không bão hòa đơn, phytosterol và chất chống oxy hóa tự nhiên dồi dào. Lợi ích tối ưu chỉ đạt được khi dùng bơ thay thế chất béo bão hòa và không ăn kèm đường sữa.
Khi trẻ bị tiêu chảy, cả chuối xanh nấu chín và hoạt chất pectin từ táo đều giúp giảm số lần đi ngoài, phục hồi niêm mạc ruột và rút ngắn thời gian mắc bệnh với hiệu quả tương đương nhau. Tuy nhiên, cha mẹ cần chế biến đúng cách và kết hợp bù nước, điện giải thay vì bắt trẻ ăn kiêng khem quá mức.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy ăn hạt hạnh nhân đều đặn từ 12 đến 24 tuần giúp giảm độ sâu nếp nhăn, làm mờ sắc tố da và tăng sức đề kháng trước tia cực tím nhờ giàu vitamin E cùng polyphenol. Tuy nhiên, loại hạt này không làm tăng độ ẩm tự nhiên của làn da như nhiều người lầm tưởng.
