Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.602 bài, trang 36 trên 481
Rau é trắng và húng quế khác nhau rõ rệt về thành phần tinh dầu: é trắng giàu hợp chất camphor mang mùi thơm mát, trong khi húng quế chủ yếu chứa estragole tạo vị ngọt nồng ấm. Dữ liệu phòng thí nghiệm cho thấy tinh dầu của cả hai loài đều có hoạt tính sinh học cao nhưng chưa thể thay thế thuốc điều trị.
Rau áp nhĩ cần (mitsuba) có thể ăn sống lẫn nấu chín nhẹ tùy nhu cầu khẩu vị, do hiện chưa có thử nghiệm đo lường cụ thể mức hao hụt vitamin C hay tinh dầu trên loại rau này. Để giữ trọn hương vị và dưỡng chất tự nhiên, người dùng nên ưu tiên ăn tươi hoặc chỉ chần sơ trước khi dùng.
Ô rô cạn là loài thực vật hoang dã chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa tự nhiên tốt cho sức khỏe tế bào. Tuy nhiên, việc ăn đọt non loài cây này tiềm ẩn rủi ro độc tính tự nhiên và kim loại nặng nếu không sơ chế đúng cách hoặc tiêu thụ quá mức.
Ô rô nước là loài cây ngập mặn có một số hoạt tính sinh học sơ bộ trên động vật, nhưng hoàn toàn thiếu hồ sơ an toàn độc tính mạn tính trên người. Phụ nữ mang thai và người suy giảm chức năng tạng cần tránh sử dụng để phòng ngừa nguy cơ nhiễm độc và rủi ro sức khỏe khó lường.
Ích trí nhân và sa nhân cùng là những thảo dược có tính ấm nhưng khác nhau rõ rệt về công năng. Trong khi ích trí nhân có tác dụng làm dịu co bóp ruột để cầm tiêu chảy, nhóm sa nhân chủ yếu hành khí, thúc đẩy tiêu hóa và giảm trướng bụng đầy hơi.
Tổ yến chứa tỷ lệ đạm thô vượt trội và các phức hợp glycoprotein độc đáo, nhưng trứng gà lại là nguồn protein hoàn chỉnh dễ hấp thu với chi phí rẻ hơn hàng chục lần. Nếu xét thuần túy về nhu cầu bổ sung chất đạm cho cơ thể, trứng gà mang lại hiệu quả dinh dưỡng và kinh tế vượt trội so với yến sào.
Mai mực (ô tặc cốt) là bài thuốc dân gian quen thuộc chữa đau dạ dày, nhưng chứa lượng lớn canxi cacbonat. Ba nhóm người gồm bệnh nhân tăng canxi máu, người có sỏi thận canxi và người bị táo bón mạn tính cần tránh dùng để ngăn ngừa nguy cơ sỏi tái phát và các biến chứng nguy hiểm.
Quả óc chó là nguồn cung cấp axit béo omega-3 thực vật (ALA) dồi dào, rất tốt cho sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, do mật độ năng lượng và chất béo cao, mẹ bầu chỉ nên ăn từ 2 đến 3 quả mỗi ngày để vừa đủ dưỡng chất vừa tránh nguy cơ dư thừa calo.
Ích trí nhân là dược liệu quen thuộc hỗ trợ đường ruột và tiết niệu. Tuy nhiên, người thể nhiệt, táo bón kéo dài, âm hư hỏa vượng và phụ nữ mang thai cần thận trọng, tránh tự ý sử dụng để không làm trầm trọng thêm triệu chứng bệnh và bảo vệ sức khỏe thai kỳ.
Âm địa quyết là vị thuốc thanh nhiệt nhưng có thể gây ngộ độc tiêu cơ vân nguy hiểm nếu sắc uống quá liều, trong khi việc giã đắp ngoài tiềm ẩn rủi ro kích ứng và nhiễm khuẩn. Để đảm bảo an toàn, người bệnh không tự ý dùng liều cao và cần có chỉ dẫn của bác sĩ y học cổ truyền.
Phụ nữ mang thai có thể dùng áp nhĩ cần với lượng vừa phải như một loại rau nêm gia vị, nhưng cần tránh xa các dạng cao chiết dược liệu đậm đặc. Hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng nào về độ an toàn của loài thảo mộc này trên thai phụ, do đó việc ăn chín và tham khảo ý kiến bác sĩ là điều cần thiết.
Axit sialic trong tổ yến sào cho thấy tiềm năng chống viêm, kháng virus cúm và hỗ trợ trí nhớ trên mô hình tế bào và động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người vẫn còn rất hạn chế, người tiêu dùng không nên thần thánh hóa công dụng bồi bổ trí não của thực phẩm này.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng ích mẫu nam do thảo dược này có nguy cơ kích thích co bóp tử cung, dễ dẫn đến dọa sảy thai hoặc sinh non. Việc giữ tử cung ổn định là yếu tố then chốt cho thai kỳ khỏe mạnh, mẹ bầu tuyệt đối không tự ý uống thảo dược khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Hạt é là nguyên liệu giải khát quen thuộc, nhưng nuốt phải hạt chưa nở hoàn toàn hoặc uống không đủ nước có thể gây tắc nghẽn thực quản và đường ruột nguy hiểm. Hiểu rõ cơ chế trương nở tạo gel của hạt é giúp phòng tránh các biến chứng tiêu hóa đáng tiếc.
Bà bầu có thể uống nước hạt é với lượng vừa phải để giải khát, nhưng cần thận trọng tối đa với các chế phẩm từ tinh dầu lá é do lo ngại nguy cơ kích thích co bóp tử cung. Thai phụ có tiền sử dọa sảy thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ.
Âm hành thảo là vị thuốc cổ truyền có tác dụng hoạt huyết, kháng khuẩn nhưng tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết do kéo dài thời gian đông máu. Do dữ liệu an toàn trên người còn thiếu, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người rối loạn đông máu không nên tự ý sử dụng.
Thạch aiyu và thạch sương sáo đều là món giải nhiệt tự nhiên ít calo, nhưng khác nhau về nguồn gốc thực vật và hợp chất sinh học. Các phân tích khoa học cho thấy sương sáo chứa dồi dào pectin, axit amin và flavonoid chống oxy hóa, song giá trị dinh dưỡng thực tế phụ thuộc lớn vào phương pháp chế biến và lượng đường bổ sung.
Ngâm yến mạch qua đêm có thể làm mềm hạt nhưng ngâm lạnh khó giảm sâu axit phytic do enzyme phytase cần nhiệt độ ấm hoặc lên men để hoạt động tốt nhất. Người ăn ngũ cốc nguyên hạt nên kết hợp thêm trái cây giàu vitamin C hoặc ủ men chua để tối ưu hóa khả năng hấp thu sắt và khoáng chất.
Yến mạch rất giàu dưỡng chất nhưng việc bổ sung quá nhiều có thể gây đầy hơi do quá tải chất xơ, kích hoạt phản ứng miễn dịch từ avenin hoặc gluten nhiễm chéo, đồng thời tiềm ẩn rủi ro cho người bệnh thận cần kiểm soát khoáng chất. Người có bệnh nền cần thận trọng khi sử dụng.
Nghiên cứu hiện đại xác định âm hành thảo (*Siphonostegia chinensis*) chứa các hoạt chất chính gồm ba ester của acid quinic và hợp chất lignanoid syringaresinol, chứ không phải iridoid hay phenolic glycoside như các nhầm lẫn thường gặp.
