Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.619 bài, trang 53 trên 481
Cây trúc Pháp thuộc chi Begonia không ăn được vì chứa hàm lượng lớn tinh thể canxi oxalat sắc nhọn. Việc nhai hoặc nuốt phải lá cây gây bỏng rát dữ dội niêm mạc miệng, phù nề đường thở và tạo gánh nặng lớn lên thận, làm tăng nguy cơ tổn thương tế bào ống thận và hình thành sỏi thận.
Thịt trâu và thịt bò có hàm lượng protein tương đương nhau (khoảng 19-24 g/100 g), nhưng thịt trâu nuôi chăn thả sở hữu hồ sơ chất béo thuận lợi hơn với lượng cholesterol thấp và tỷ lệ chất béo không bão hòa cao. Nghiên cứu còn ghi nhận thịt trâu có thể mềm hơn thịt bò nhờ hoạt tính enzyme tự nhiên cao hơn.
Trúc diệp sâm là thảo dược chưa hề có dữ liệu lâm sàng chứng minh tính an toàn trên người. Phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú và trẻ nhỏ tuyệt đối không nên sử dụng nhằm tránh nguy cơ dị tật thai nhi, sảy thai, ngộ độc chuyển hóa và các tổn thương cơ quan nghiêm trọng.
Hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào khẳng định mức độ an toàn hay độc tính sinh sản của quả trám hồng đối với phụ nữ mang thai. Do thiếu hụt dữ liệu an toàn thai kỳ, mẹ bầu không nên lạm dụng, tránh dùng dạng chiết xuất cô đặc và chỉ nên ăn lượng vừa phải sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ.
Quả trám trắng muối là món ăn kèm quen thuộc nhưng chứa lượng natri rất cao do quá trình ngâm ủ mặn. Tải lượng muối dư thừa này có thể gây giữ nước, kích hoạt tăng huyết áp và thúc đẩy tổn thương thận, đòi hỏi 5 nhóm người có bệnh lý mạn tính phải đặc biệt cẩn trọng khi sử dụng.
Ăn quả trâm mốc tươi mang lại nguồn anthocyanin chống oxy hóa dồi dào mà bột hạt hoàn toàn không có, đồng thời giữ trọn khoáng chất tự nhiên. Ngược lại, bột hạt khô tuy giàu tannin và polyphenol cô đặc nhưng có vị chát gắt, dễ gây kích ứng tiêu hóa và cần thận trọng khi dùng.
Quả trâm mốc nhiệt đới và quả việt quất ôn đới đều sở hữu hàm lượng anthocyanin dồi dào cùng khả năng dọn gốc tự do mạnh mẽ. Dù khác biệt về thành phần sắc tố và nhóm polyphenol bổ trợ, quả trâm bản địa hoàn toàn không thua kém việt quất về giá trị chống oxy hóa bảo vệ tế bào.
Dầu tsubaki từ hạt trà my Nhật Bản giàu hoạt chất chống lão hóa nhưng người sở hữu làn da dầu, da hỗn hợp thiên dầu hoặc đang bị mụn trứng cá không nên thoa trực tiếp lên mặt. Lớp dầu đậm đặc này có thể gây bít tắc nang lông, làm tăng nguy cơ khởi phát và khiến mụn viêm trầm trọng hơn.
Bột trân châu (ngọc trai) là dược liệu giàu canxi có sinh khả dụng cao, nhưng không phù hợp cho tất cả mọi người. Do tính hàn và khả năng tăng nhanh canxi huyết, người bị sỏi thận, tăng canxi máu, tỳ vị hư hàn và phụ nữ mang thai cần thận trọng, tránh tự ý sử dụng đường uống để ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.
Cây tráng dương (*Turnera diffusa*) là thảo dược nổi tiếng trong dân gian với tác dụng kích thích ham muốn, nhưng không an toàn cho tất cả mọi người. Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng do nguy cơ sảy thai trong y học cổ truyền, và các trường hợp có bệnh lý nền cần thận trọng tham khảo ý kiến bác sĩ.
Trám hồng chứa hàm lượng tanin tạo vị chát đặc trưng, có thể gây khó tiêu, táo bón và kết tủa cản trở hấp thu sắt tại ruột non. Người bị thiếu máu, viêm loét dạ dày hoặc táo bón mạn tính cần hết sức thận trọng, tránh ăn nhiều loại quả này để bảo vệ sức khỏe.
Bột ngọc trai tự nhiên và canxi carbonate thông thường cùng cung cấp canxi nhưng khác biệt về bản chất cấu trúc. Trân châu sở hữu tinh thể aragonite lồng ghép chất nền hữu cơ chứa phân tử tín hiệu tạo xương, mang lại độ dung nạp tốt, trong khi kích thước hạt siêu mịn đóng vai trò then chốt quyết định sinh khả dụng ở cả hai nguồn.
Nhiệt độ cao và thời gian đun sắc kéo dài có thể làm phá vỡ cấu trúc flavonoid, khiến nước thảo mộc suy giảm hoạt chất quý. Việc đun sôi sùng sục trên 100°C không giúp "ra thêm chất" mà ngược lại còn làm phân hủy dưỡng chất nhạy cảm với nhiệt.
Nhiều người có thói quen đun nước lá trà tiên uống hằng ngày để giải nhiệt mà không biết loại thảo mộc này chứa hàm lượng cao estragole – hợp chất thơm tiềm ẩn nguy cơ gây độc tế bào và độc gen. Dùng dạng nước chiết đậm đặc kéo dài có thể gây gánh nặng cho gan và tiềm ẩn rủi ro sức khỏe.
Trâm hùng đẹp từ lâu được lưu truyền dân gian với công dụng làm dịu vết phồng rộp, nứt nẻ và sát trùng ngoài da. Các nghiên cứu dược lý thực nghiệm hiện đại xác nhận chiết xuất từ lá cây sở hữu tiềm năng chống oxy hóa, hỗ trợ hạ đường huyết, giảm đau và an thần trên mô hình động vật, mở ra triển vọng ứng dụng mới.
Trâm hùng đẹp chứa nhiều ancaloit có hoạt tính ức chế enzym monoamine oxidase và tác động mạnh lên hệ thần kinh. Do thiếu dữ liệu an toàn lâm sàng, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền gan tuyệt đối không nên tự ý sử dụng hay dùng quá liều để tránh nguy cơ ngộ độc.
Trám đen giàu chất chống oxy hóa nhưng chứa nhiều tannin và hợp chất hữu cơ có thể cản trở hấp thu vi chất hoặc tăng áp lực đào thải. Người suy thận, sỏi thận oxalate, viêm loét dạ dày tăng tiết acid và người thiếu máu cần thận trọng, kiểm soát lượng ăn để tránh biến chứng.
Hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng xác lập liều an toàn chuẩn xác của lá tráng dương ở người. Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất cây tráng dương bắt đầu gây độc cho tế bào thần kinh ở nồng độ từ 100 đến 1.000 microg/mL, cảnh báo người dùng không nên tự ý lạm dụng thảo dược này.
Nhờ chứa hàm lượng chất xơ phong phú, măng tre có khả năng liên kết với acid mật và cholesterol tự do trong ruột, hỗ trợ đào thải chất béo và cải thiện các chỉ số mỡ máu. Nghiên cứu khoa học cho thấy đây là nguồn thực phẩm giàu tiềm năng cho tim mạch nếu được chế biến đúng cách và dùng hợp lý.
Hạt trâm bầu là bài thuốc dân gian tẩy giun quen thuộc nhưng tiềm ẩn rủi ro kích ứng đường ruột và gây độc tế bào. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người viêm loét tiêu hóa và bệnh nhân suy gan thận là 4 nhóm cần tránh xa loại hạt này để phòng ngừa ngộ độc.
