Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 259 trên 369
Uống nha đam cùng lúc với các thuốc chống đông như warfarin hay thuốc kháng tiểu cầu như aspirin có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết. Các hợp chất trong nha đam làm giảm tổng hợp prostaglandin, ức chế kết tập tiểu cầu và tạo tác dụng cộng hưởng nguy hiểm với thuốc chống đông, đặc biệt khi dùng đường uống liều cao.
Kháng sinh cotrimoxazole có thể gây tăng kali máu khi kết hợp với đồ ăn giàu kali do hoạt chất trimethoprim ức chế bài tiết kali tại ống thận tương tự thuốc lợi tiểu amiloride. Nguy cơ này xuất hiện ở cả liều tiêu chuẩn, đặc biệt đe dọa người cao tuổi và người suy giảm chức năng thận.
Nha đam chứa các hoạt chất hỗ trợ biểu mô hóa và phục hồi mô tổn thương, nhưng việc bôi gel nha đam tươi lên vết mổ phẫu thuật hở tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng. Các bằng chứng y khoa hiện nay chỉ ghi nhận tác dụng phục hồi đối với các chế phẩm nha đam vô trùng, được xử lý đạt chuẩn y tế.
Uống trà đặc ngay sau khi uống thuốc không an toàn do polyphenol và dịch trà có thể cản trở hấp thu dược chất trong dạ dày. Các nghiên cứu sinh lý học chỉ ra rằng người bệnh nên giãn cách tối thiểu 1 đến 2 giờ, tốt nhất là 2 đến 3 giờ để dạ dày kịp làm rỗng hoàn toàn.
Khi bắt buộc phải uống kháng sinh lúc đói, người bệnh tuyệt đối không ăn thức ăn đặc để lót dạ vì có thể làm hỏng hấp thu của thuốc; giải pháp an toàn nhất là uống cùng một cốc nước lọc lớn, canh đúng mốc thời gian và bổ sung men vi sinh cách xa giờ uống thuốc để bảo vệ tiêu hóa.
Uống sữa khi dùng ciprofloxacin làm canxi liên kết với thuốc tạo thành phức chelat khó tan, khiến lượng kháng sinh hấp thu vào máu có thể sụt giảm tới hơn 50%. Tương tác này làm giảm hiệu quả điều trị và tăng nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc; người bệnh nên uống sữa cách thời điểm dùng thuốc ít nhất 2 giờ.
Uống levothyroxine cùng cà phê buổi sáng có thể làm giảm nghiêm trọng khả năng hấp thu thuốc qua đường ruột, khiến nồng độ hormone tuyến giáp không đạt ngưỡng ổn định. Để đảm bảo hiệu quả điều trị, người bệnh cần uống thuốc với nước lọc và chờ ít nhất 30 đến 60 phút trước khi thưởng thức cà phê.
Uống thuốc sắt cùng nước trà xanh sẽ làm giảm nghiêm trọng khả năng hấp thu vi chất của cơ thể. Nguyên nhân do hoạt chất tannin trong lá trà nhanh chóng liên kết với ion sắt tạo thành phức hợp khó tan trong ruột, cản trở sắt đi vào máu và khiến phác đồ bổ sung sắt kém hiệu quả.
Uống Metronidazol cùng trà sữa khó gây ra hội chứng giống say rượu nguy hiểm từ cồn vi lượng, nhưng lại dễ dẫn đến chướng bụng, buồn nôn và kích ứng dạ dày dữ dội. Sự kết hợp giữa các chất ức chế men tiêu hóa trong trà sữa và tác dụng phụ của kháng sinh chính là thủ phạm gây khó chịu đường ruột.
Ăn phô mai lâu năm khi đang sử dụng kháng sinh linezolid rất nguy hiểm. Hoạt tính ức chế men monoamine oxidase của linezolid ngăn cản quá trình phân hủy tyramine có nhiều trong phô mai ủ lâu ngày, dễ kích hoạt cơn tăng huyết áp kịch phát đe dọa tính mạng.
Ăn sữa chua ngay sau khi uống kháng sinh không giúp bảo vệ men vi sinh mà còn khiến các lợi khuẩn bị tiêu diệt bởi nồng độ kháng sinh đậm đặc còn sót lại trong dạ dày. Để bảo vệ đường ruột hiệu quả, người bệnh cần giãn cách thời điểm dùng sữa chua ít nhất 2 giờ sau khi uống thuốc.
Uống thuốc tẩy giun chứa mebendazole với sữa giàu chất béo giúp tăng hấp thu hoạt chất vào máu lên nhiều lần, hỗ trợ tốt cho việc điều trị nang ấu trùng ký sinh trong mô. Tuy nhiên, với việc tẩy giun đường ruột định kỳ thông thường, lượng thuốc hấp thu quá nhiều vào hệ tuần hoàn là không cần thiết.
Lỡ nuốt thuốc bằng sữa hay cà phê có thể làm thay đổi khả năng hấp thu của dược chất, nhưng bạn không nên hoảng loạn. Cách xử trí đúng lúc này là uống thêm một cốc nước lọc ấm, theo dõi sát phản ứng cơ thể và tuyệt đối không tự ý uống bù liều để tránh nguy cơ quá liều nguy hiểm.
Nhiều người chỉ ăn ức gà luộc và cắt bỏ hoàn toàn cơm, dầu mỡ nhưng mỡ thừa vẫn không giảm do cơ thể bị rối loạn chuyển hóa năng lượng tại ty thể, tụt giảm trao đổi chất và mất cân bằng dinh dưỡng. Chế độ ăn thiếu tinh bột và chất béo khiến quá trình đốt mỡ bị đình trệ dù nạp nhiều đạm.
Uống kháng sinh nhóm Penicillin cùng sữa có làm giảm hoạt lực diệt khuẩn hay không phụ thuộc vào từng hoạt chất: ampicillin và penicillin cổ điển bị sữa làm giảm hấp thu trên 40%, trong khi amoxicillin lại duy trì độ ổn định sinh học tốt.
Nhiều người có thói quen uống nước cam để tăng đề kháng khi ốm, kể cả lúc đang uống kháng sinh amoxicillin. Dù nước cam giàu dưỡng chất, độ axit tự nhiên và tính chất hóa học của nước quả họ cam chanh đòi hỏi người bệnh phải cẩn trọng về thời điểm sử dụng để tránh ảnh hưởng đến hiệu quả hấp thu thuốc.
Nhỏ sắt dạng nước vào trà đá khiến ly nước lập tức chuyển sang màu đen thẫm do ion sắt phản ứng với hợp chất tannin và theaflavin trong trà. Quá trình này tạo thành các phức hợp sắt-tannat kết tủa không tan, làm đường ruột mất khả năng hấp thu lượng sắt bổ sung.
Nước có gas không làm mất hoạt tính kháng khuẩn của ampicillin nhưng độ pH axit mạnh (xuống tới 2,5) cùng bọt khí $CO_2$ làm thay đổi tốc độ tan rã của viên nang và tăng trào ngược dịch vị, gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình hấp thu thuốc vào cơ thể.
Ăn ớt cay khi cảm cúm chỉ kích thích phản xạ thần kinh gây chảy nước mũi và tạo cảm giác thông thoáng tức thời, hoàn toàn không làm co mạch hay trị dứt điểm chứng nghẹt mũi. Lạm dụng đồ quá cay còn có thể kích ứng niêm mạc họng và dạ dày của người bệnh.
Nhiều người tin rằng cà phê decaf hoàn toàn vô hại khi uống chung với thuốc kê đơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy acid clorogenic dồi dào cùng vi lượng caffeine còn sót lại trong decaf vẫn có thể tạo phức phân tử, làm thay đổi sinh khả dụng của thuốc và tác động trực tiếp đến quá trình chuyển hóa đường huyết.
