Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.353 bài, trang 317 trên 368
Phơi khô và hãm nước ở nhiệt độ thích hợp (khoảng 80 độ C) giúp kiểm soát, hạn chế phân hủy nhiệt và giữ lại hàm lượng flavonoid an thần ổn định hơn so với việc luộc rau tươi trong nước sôi 100 độ C kéo dài, vốn dễ làm phá vỡ cấu trúc và thất thoát hoạt chất vào nước luộc.
Chiết xuất kế sữa (silymarin) nên được uống trong hoặc ngay sau bữa ăn có chứa chất béo để hấp thu tốt nhất. Do silymarin tan rất kém trong nước, sự hiện diện của chất béo và dịch tiêu hóa trong bữa ăn sẽ tạo môi trường nhũ hóa tự nhiên, giúp hoạt chất dễ dàng thẩm thấu qua đường ruột vào cơ thể.
Khi bị nghẹt mũi, rửa mũi bằng nước muối sinh lý là giải pháp an toàn và hiệu quả hơn để tống xuất dịch nhầy và thông thoáng đường thở. Tinh dầu tràm hay khuynh diệp chỉ nên dùng thoa ngoài hoặc hít nhẹ hỗ trợ cảm giác, tuyệt đối không nhỏ trực tiếp vào mũi.
Uống trà gừng khi đang sốt cao và dùng thuốc hạ sốt tiềm ẩn rủi ro tương tác thuốc, đặc biệt là nguy cơ xuất huyết. Hoạt tính chống kết tập tiểu cầu trong gừng khi kết hợp với thuốc kháng viêm NSAIDs hoặc paracetamol có thể làm tăng khả năng chảy máu tiêu hóa, đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước lá me nước để hạ huyết áp, nhưng khoa học hiện chưa có bằng chứng xác nhận hiệu quả này ở người. Tự ý dùng nước lá cùng thuốc tây có thể gây tương tác nguy hiểm, làm tụt huyết áp quá mức dẫn đến té ngã hoặc làm giảm hiệu lực kiểm soát huyết áp của thuốc.
Nhiều người có thói quen kiêng hoàn toàn sữa khi bị cảm lạnh vì sợ đồ uống này làm tăng tiết dịch đờm gây nghẹt thở. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định sữa không làm tăng lượng dịch nhầy mũi họng hay làm nặng thêm triệu chứng cảm, cảm giác vướng họng chỉ là phản ứng tiếp xúc tạm thời giữa sữa và nước bọt.
Nước sắc vỏ me nước (keo tây) là mẹo dân gian quen thuộc trị viêm lợi, chảy máu chân răng. Khoa học xác nhận vỏ cây giàu tannin và hợp chất kháng khuẩn, nhưng đây chỉ là giải pháp hỗ trợ làm sạch, không thể thay thế việc điều trị nha khoa chuyên sâu.
Quả lạc tiên xanh và đọt lá non chứa các hợp chất glycoside có khả năng giải phóng độc tố cyanide nguy hiểm khi nhai sống. Người dùng tuyệt đối không nên ăn quả còn xanh hoặc nhai sống các bộ phận non của cây mà chỉ nên thưởng thức khi quả đã chín hoàn toàn hoặc đã qua nấu chín kỹ.
Cài đặt máy tạo độ ẩm phòng ngủ trong ngưỡng 40-60% là giải pháp lý tưởng giúp làm dịu niêm mạc mũi họng, giảm ho và hạn chế khô rát. Ngưỡng ẩm cân bằng này vừa ức chế sự tồn tại của virus cúm, vừa ngăn ngừa mạt bụi và nấm mốc phát triển gây hại đường hô hấp.
Cảm cúm thông thường do virus gây ra, trong khi kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn. Tự ý dùng kháng sinh không giúp bệnh thuyên giảm hay ngăn ngừa bội nhiễm, mà còn tàn phá hệ khuẩn có lợi và làm gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh nguy hiểm.
Xông hơi toàn thân bằng nồi lá thảo dược khi đang sốt cao là thói quen dân gian rất nguy hiểm. Việc trùm kín xông hơi làm ức chế cơ chế thoát nhiệt tự nhiên của cơ thể, gây mất nước cấp tính, tụt huyết áp và gia tăng nguy cơ sốc nhiệt đe dọa tính mạng.
Uống nước cam ngay sau khi uống thuốc cảm có thể làm giảm đáng kể khả năng hấp thu của một số loại thuốc kháng histamin như fexofenadine qua việc ức chế kênh vận chuyển OATP ở ruột, hoặc làm tăng nồng độ thuốc nguy hiểm do ức chế enzym chuyển hóa. Người bệnh chỉ nên uống thuốc với nước lọc.
Tự chế biến nha đam tươi tại nhà nếu không loại bỏ triệt để phần nhựa vàng có thể gây ngộ độc nặng cho cơ thể. Lớp mủ này chứa hàm lượng cao aloin và anthraquinone mang độc tính kích thích ruột dữ dội, đã được y văn ghi nhận là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới nhiều ca viêm gan cấp và tổn thương thận.
Nhiều người tin rằng đắp nha đam tươi trực tiếp lên mặt sẽ giúp làm dịu và trị mụn cấp tốc. Tuy nhiên, đây là thói quen lợi bất cập hại vì nhựa vàng chưa tinh chế trong lá nha đam chứa độc tố dễ gây viêm da tiếp xúc, ngứa rát và khiến tình trạng mụn viêm bùng phát nặng nề hơn.
Súc miệng bằng nước muối ấm từ 3 đến 4 lần mỗi ngày là biện pháp đơn giản, có cơ sở khoa học giúp giảm phù nề, kìm hãm virus và làm dịu cơn đau rát họng do cảm lạnh. Nồng độ muối phù hợp nhất dao động từ 0,9% đến 1,5%, tránh pha quá mặn gây tổn hại niêm mạc.
Tuyệt đối không nên uống thêm nước sắc lạc tiên khi đang dùng thuốc ngủ Tây y. Dược chất tự nhiên trong lạc tiên có khả năng hiệp đồng làm tăng tác dụng an thần của thuốc tổng hợp, dẫn đến nguy cơ ức chế hệ thần kinh trung ương quá mức, gây suy giảm hô hấp, ngưng thở khi ngủ, tụt huyết áp và thậm chí nguy hiểm tới tính mạng.
Uống nước lá lốt chữa bệnh gút là mẹo dân gian phổ biến nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả hạ axit uric ở người. Dù các cây cùng chi chứa hoạt chất ức chế enzyme xanthine oxidase trên động vật, nước lá lốt không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nha đam chứa các hợp chất giúp giảm đường huyết nhưng lớp nhựa vỏ lại có tác dụng nhuận tràng mạnh gây mất kali. Việc dùng chung nha đam với thuốc hạ đường huyết hoặc thuốc lợi tiểu có thể dẫn đến tương tác nguy hiểm, gây tụt đường huyết đột ngột hoặc hạ kali máu nghiêm trọng đe dọa tính mạng.
Nhiều người tin nước hầm xương giúp tăng vọt đề kháng. Dù giàu axit amin và khoáng chất hỗ trợ niêm mạc ruột, phục hồi mô, nước hầm xương không phải thần dược chữa bệnh mà chỉ là thực phẩm bổ trợ dinh dưỡng lành mạnh.
Uống men vi sinh cùng hoặc ngay sau bữa ăn giúp tối ưu hóa khả năng sống sót của vi khuẩn có lợi. Thức ăn đóng vai trò lớp đệm làm giảm tính axit của dịch vị dạ dày, che chở cho lợi khuẩn an toàn di chuyển xuống đường ruột non để phát huy tác dụng.
