Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.327 bài, trang 356 trên 367
Ăn chậm nhai kỹ giúp kéo dài cảm giác no, giảm cơn đói và hỗ trợ phòng ngừa tích tụ mỡ bụng nhờ tác động lên trục tín hiệu giữa ruột và não. Tuy nhiên, hiệu quả kích thích hormone báo no từ thói quen này phụ thuộc lớn vào độ tuổi, mức độ béo phì và chất lượng thực phẩm trong bữa ăn.
Bó lá bời lời nhớt chữa gãy xương là thói quen dân gian tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng. Dù chiết xuất cây có đặc tính kháng viêm, việc đắp lá và nẹp thủ công không thể giúp xương liền trục, ngược lại dễ gây hoại tử chi, liệt thần kinh và khớp giả do nẹp quá chặt hoặc nhiễm trùng.
Dấm táo chứa axit axetic có khả năng kích hoạt enzyme AMPK ở gan, hỗ trợ giảm biểu hiện gen tổng hợp mỡ và thúc đẩy oxy hóa lipid. Tuy nhiên, dấm táo chỉ là biện pháp hỗ trợ khiêm tốn, không thể tự đốt cháy mỡ nội tạng nếu thiếu chế độ ăn lành mạnh và tập luyện.
Nhiều người chọn nước ngọt ăn kiêng vì tin rằng thức uống không calo này giúp giữ dáng. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy dù không làm tăng mỡ nội tạng như nước ngọt có đường, thói quen dùng chất tạo ngọt nhân tạo lâu dài vẫn liên quan đến tăng cân, tăng mỡ dưới da, vòng eo lớn hơn và nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Nhiều người phân vân nên dùng lá bọ mẩy tươi hay sao khô để giữ trọn hoạt chất kháng viêm. Thực tế khoa học cho thấy bọ mẩy chứa lượng lớn chất chống oxy hóa, flavonoid; việc sao sấy kiểm soát nhiệt vừa phải giúp giải phóng hoạt chất tốt hơn, trong khi phơi nắng hay đun sấy quá nhiệt dễ làm phân hủy dược chất.
Người gầy lâu năm ăn nhiều khó béo chủ yếu do cơ chế sinh nhiệt không qua tập luyện (NEAT) và kiểu hình chuyển hóa phóng khoáng. Khi nạp dư thừa calo, cơ thể họ tự động tiêu tán tới 69% năng lượng dưới dạng nhiệt qua các cử động vô thức, ngăn chặn tích trữ mỡ thừa.
Hiện tượng "bụng bia" không bắt nguồn hoàn toàn từ riêng ly bia mà là sự cộng hưởng giữa năng lượng cồn dư thừa và thói quen tiêu thụ thức ăn giàu chất béo đi kèm. Khi uống quá mức, cồn kích thích cảm giác thèm ăn và làm đình trệ quá trình đốt mỡ, khiến năng lượng từ mồi nhậu nhanh chóng chuyển hóa thành mỡ nội tạng.
Ngâm quả bời lời đỏ với nước sôi 100 độ C không làm mất hết toàn bộ dưỡng chất nhưng gây hao hụt đáng kể anthocyanin và vitamin C nhạy cảm với nhiệt. Để bảo toàn tối đa hoạt chất chống oxy hóa, bạn nên hạ nhiệt độ nước xuống khoảng 70-85 độ C và ngâm trong thời gian ngắn thay vì đun sôi kéo dài.
Đắp lá bọ mắm tươi giã nát không giúp trị khỏi mụn nhọt mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nặng. Dù chiết xuất bọ mắm có hoạt tính chống oxy hóa trong phòng thí nghiệm, lá tươi chưa tiệt trùng dễ đưa vi khuẩn vào vết thương, gây áp xe sâu và khó điều trị.
Nhiều người lầm tưởng thảo dược tươi vừa hái luôn tốt hơn đồ khô. Thực tế, các nghiên cứu cho thấy việc sấy khô đúng cách giúp khóa chặt enzyme tự phân hủy và phá vỡ vách tế bào, nhờ đó giữ lại và giải phóng lượng flavonoid, polyphenol cao hơn so với dùng tươi bảo quản sai cách.
Gập bụng mỗi ngày không thể giúp bạn làm tan biến mỡ bụng cục bộ như lầm tưởng phổ biến. Để vòng eo thực sự thon gọn, người tập cần kết hợp chế độ ăn kiểm soát năng lượng với các bài tập toàn thân giúp kích thích đốt mỡ tổng thể và giảm mỡ nội tạng.
Nhiều người có thói quen giã nát lá bời lời nhớt đắp lên vết trầy xước vì tin vào khả năng làm mát và liền da dân gian. Tuy nhiên, hành động này mang lại nhiều nguy hại hơn lợi ích, dễ đưa vi khuẩn vào mô hở gây nhiễm trùng, hoại tử và cản trở quá trình phục hồi biểu mô tự nhiên.
Cây bọ mẩy thường được dân gian dùng nấu nước uống trị sốt, cảm cúm và viêm họng. Tuy nhiên, việc uống gộp thảo dược này cùng lúc với thuốc hạ sốt tây y có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan và gây tương tác thuốc. Người bệnh nên tách biệt thời gian sử dụng để đảm bảo an toàn.
Chất nhầy bời lời nhớt chứa polysaccharide có khả năng tạo màng giữ ẩm bề mặt da trên lý thuyết, nhưng chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả chữa bỏng. Việc tự ý đắp vỏ cây tươi tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn cao; người bệnh chỉ nên sơ cứu bằng nước sạch mát.
Bời lời nhớt là cây thuốc quen thuộc nhưng rất dễ bị hái nhầm với các loài cây rừng có độc nếu chỉ nhìn thoáng qua. Dấu hiệu nhận biết chuẩn xác nhất là dịch nhầy trong suốt, không mùi hăng cay khi vò nát lá hoặc cạo vỏ, kết hợp phiến lá xanh bóng mọc so le và không có nhựa mủ trắng.
Nhiều người có thói quen uống nước sắc cây bọ mắm cùng lúc với thuốc kháng sinh để mong nhanh khỏi ho, nhưng thói quen này tiềm ẩn rủi ro lớn. Các nghiên cứu khoa học cho thấy tương tác giữa thảo mộc và kháng sinh rất dễ dẫn đến đối kháng, làm mất hiệu lực diệt khuẩn và thúc đẩy vi khuẩn kháng thuốc.
Bọ mẩy và lá chàm mèo đều mang tên đại thanh diệp, có tác dụng thanh nhiệt và giải độc. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chàm mèo có hoạt chất ức chế chọn lọc enzym gây sốt mạnh tương đương thuốc nimesulide, trong khi bọ mẩy mang lại hiệu quả kháng viêm nhờ lượng dồi dào các axit phenolic và flavonoid.
Tập bụng mỗi ngày không giúp người gầy tăng cân tránh được tình trạng to bụng. Cơ chế phân giải và tích trữ mô mỡ chịu sự điều hòa của toàn bộ hệ tuần hoàn và nội tiết tố. Để tăng cân săn chắc, người gầy cần kết hợp dinh dưỡng cân bằng cùng các bài tập kháng lực tác động đa khớp trên toàn cơ thể.
Men tiêu hóa hỗ trợ phân giải tinh bột, đạm và chất béo nhanh hơn, giúp cơ thể dễ dàng tiếp nhận dưỡng chất từ thức ăn. Tuy nhiên, men tiêu hóa không phải thuốc tăng cân; người gầy chỉ có thể cải thiện thể trạng khi kết hợp chế độ ăn dư thừa calo và tập luyện hợp lý.
Thói quen hãm cả bình nước lá bằng lăng hoặc thảo mộc uống dần và để qua đêm ở nhiệt độ phòng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột nghiêm trọng. Các nghiên cứu cho thấy dịch chiết thảo mộc dạng lỏng tự pha chế rất dễ nhiễm vi khuẩn và nấm mốc nếu không kiểm soát tốt nhiệt độ bảo quản.
