Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.827 bài, trang 163 trên 192
Nhiều người tin rằng nấu chậm ở nhiệt độ thấp giúp bảo tồn trọn vẹn vi chất hơn nấu lửa lớn rút ngắn thời gian. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy việc đun nấu kéo dài cùng lượng nước lớn lại là tác nhân gây thất thoát đáng kể các vitamin nhạy cảm với nhiệt và khoáng chất hòa tan.
Đường trắng (sucrose) khi tiêu thụ nhiều có thể gây suy giảm nghiêm trọng độ phong phú của hệ vi sinh vật đường ruột, làm xói mòn lớp chất nhầy bảo vệ niêm mạc ruột và tạo điều kiện cho các chủng vi khuẩn gây bệnh phát triển. Việc kiểm soát lượng đường nạp vào là yếu tố then chốt để ngăn ngừa tình trạng loạn khuẩn ruột và các rối loạn chuyển hóa liên quan.
Đại hồi chứa acid shikimic – nguyên liệu sản xuất thuốc trị cúm Tamiflu, nhưng ăn trực tiếp không thể thay thế thuốc điều trị. Cơ thể người không thể tự tổng hợp tiền chất thô này thành hoạt chất kháng virus, chưa kể sinh khả dụng đường tiêu hóa của acid shikimic rất thấp.
Nấu bằng nồi áp suất không hề làm phân hủy toàn bộ vitamin như nhiều người lo ngại. Nhờ môi trường kín khí, lượng nước ít và thời gian gia nhiệt rút ngắn đáng kể, phương pháp này thậm chí còn giúp bảo toàn các vi chất nhạy cảm như vitamin C và beta-carotene tốt hơn so với luộc mở nắp thông thường.
Nhiều lời đồn thổi cho rằng đào tiên có thể tiêu diệt tế bào ung thư, chữa khỏi bệnh nan y. Tuy nhiên, các nhà khoa học khẳng định hoạt tính gây độc tế bào mới chỉ được ghi nhận trong ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh hiệu quả điều trị ung thư.
Hoa đông hầu trắng chứa hàm lượng cao các hợp chất polyphenol và flavonoid tự nhiên, thể hiện khả năng dọn gốc tự do mạnh mẽ trong các thử nghiệm khoa học. Dịch chiết từ loài hoa này cho thấy tiềm năng bảo vệ gan, não và làm giảm phản ứng viêm, mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu dược liệu tự nhiên.
Alpha-santalol trong gỗ đàn hương trắng có khả năng ức chế giải phóng hàng loạt cytokine tiền viêm và chặn đứng chu trình tổng hợp prostaglandin E2 cùng thromboxane B2. Cơ chế này tương tự như thuốc chống viêm ibuprofen, mang lại tiềm năng hỗ trợ giảm viêm tại chỗ hiệu quả.
Glucosamine và chondroitin không có khả năng tái tạo hay làm mọc lại sụn khớp đã mất do thoái hóa. Các bằng chứng khoa học cho thấy bộ đôi này chỉ mang lại tác dụng khiêm tốn trong việc hỗ trợ giảm đau và làm chậm nhẹ tốc độ hẹp khe khớp ở một số nhóm bệnh nhân nhất định.
Bixin là sắc tố apocarotenoid chính tạo nên màu đỏ cam của hạt điều màu, sở hữu khả năng dập tắt gốc tự do mạnh mẽ và bảo vệ tế bào. Các nghiên cứu chỉ ra rằng hợp chất này giúp giảm tổn thương DNA, hạn chế peroxy hóa lipid và bảo vệ gan trước các tác nhân gây độc tế bào.
Đinh lăng chứa nhiều hoạt chất sinh học quý nhưng không thể phục hồi sức bền tương đương nhân sâm do khác biệt hoàn toàn về cấu trúc saponin và thiếu vắng bằng chứng lâm sàng đối chứng trên người.
Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng trên người chứng minh lá điều giúp hạ mỡ máu; các thử nghiệm mới dừng ở mô hình động vật đối với vỏ thân điều hoặc loài cùng họ, người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc.
Nhiều người tin rau tươi để tủ lạnh luôn tốt hơn đồ đông lạnh, nhưng khoa học chứng minh ngược lại. Rau củ cấp đông ngay sau thu hoạch giữ trọn vẹn dưỡng chất tương đương, thậm chí sở hữu hàm lượng vitamin C và vitamin E cao hơn rau tươi để ngăn mát nhiều ngày.
Hoạt chất Tanshinone IIA trong đan sâm chống viêm nhờ cơ chế đa đích: ức chế chuỗi truyền tin TLR, chặn đứng sự hoạt hóa của yếu tố phiên mã NF-kappaB cùng trục MAPK, đồng thời kích hoạt thụ thể Nrf2 để giảm sinh cytokine phá hủy.
Uống vitamin E liều cao để chống lão hóa có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ xuất huyết não do đặc tính chống đông máu và ức chế kết tập tiểu cầu. Thay vì tự ý lạm dụng viên uống bổ sung liều cao, người dân nên ưu tiên hấp thu vitamin E qua thực phẩm tự nhiên để đảm bảo an toàn.
Nhiều người kỳ vọng resveratrol trong thực phẩm chức năng giúp kéo dài tuổi thọ như chuột thí nghiệm. Dù mang lại kết quả ấn tượng trên động vật, rào cản sinh khả dụng kém khiến hoạt chất này khó phát huy hiệu quả tương tự trên người. Các bằng chứng lâm sàng hiện nay vẫn chưa đủ để kết luận về khả năng trường thọ.
Chiết xuất lá ô liu chứa các polyphenol quý như oleuropein và hydroxytyrosol, giúp kiểm soát đường huyết sau ăn bằng cách ức chế enzyme tiêu hóa tinh bột, cản trở hấp thu glucose tại ruột và nâng cao độ nhạy insulin ở các mô ngoại vi.
Bổ sung collagen thủy phân dạng uống thực sự giúp cải thiện độ đàn hồi, tăng cường độ ẩm và làm giảm nếp nhăn trên da sau liệu trình 8 đến 12 tuần sử dụng liên tục, theo các phân tích gộp và thử nghiệm lâm sàng uy tín.
Hạt óc chó hoạt động như một prebiotic tự nhiên giúp thúc đẩy các chủng lợi khuẩn sản sinh axit béo chuỗi ngắn butyrate, giảm các chất chuyển hóa gây viêm và cải thiện mỡ máu. Bổ sung khoảng 42-43 gam hạt óc chó mỗi ngày là giải pháp khoa học giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất flavone từ ô rô cạn có khả năng ức chế tế bào ung thư và kéo dài thời gian sống trên động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, đây mới là kết quả trong phòng thí nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nhiều người dù uống đều đặn các chất chống oxy hóa vẫn bị xơ vữa động mạch do các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn cho thấy viên uống bổ sung không giúp ngăn ngừa biến cố mạch máu. Việc bổ sung đại trà khi thiếu chỉ dấu sinh hóa, sai liều lượng cùng sự chi phối của nhiều yếu tố nguy cơ khác khiến xơ vữa vẫn âm thầm tiến triển.
