Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.652 bài, trang 229 trên 233
Tập thể dục chiều tối không làm tăng đột ngột đỉnh huyết áp rạng sáng hôm sau ở người khỏe mạnh, thậm chí còn giúp hạ huyết áp ban đêm ở người tăng huyết áp. Tuy nhiên, người tập nên tránh vận động mạnh sát giờ ngủ để không làm gián đoạn nhịp sinh học và chất lượng giấc ngủ.
Vào buổi tối khi sụn khớp đã chịu tải sau cả ngày dài, bơi lội là giải pháp vượt trội giúp giảm tối đa áp lực trọng lực lên khớp gối. Nếu chọn đi bộ, người bệnh cần đi bước ngắn, giảm tốc độ và không kéo dài quá 30 phút để tránh làm tăng tải trọng bất lợi lên sụn khớp.
Nhiều người tin rằng 30 phút tập Yoga Nidra (thiền ngủ) có thể bù đắp cho 2 tiếng ngủ sâu bị thiếu hụt. Tuy nhiên, các nghiên cứu đo điện não đồ khẳng định phương pháp này không tạo ra các dấu hiệu sinh học của giấc ngủ tự nhiên, mà chỉ giúp thư giãn và hỗ trợ giấc ngủ ban đêm sâu hơn.
Người mất ngủ kinh niên nên ưu tiên các bài tập yoga nhẹ nhàng, yoga nidra hoặc kéo giãn cơ tĩnh vào buổi tối. Các động tác này kết hợp thở sâu giúp kích hoạt hệ phó giao cảm, hạ nồng độ hormone căng thẳng cortisol và hỗ trợ cải thiện cấu trúc giấc ngủ sâu.
Tập yoga có chọn lọc kết hợp các bài tập phục hồi hô hấp giúp cải thiện rõ rệt thể tích thở ra gắng sức (FEV1), dung tích sống của phổi và sức bền vận động ở người sau mắc COVID-19. Để đạt hiệu quả tối ưu, người bệnh nên tập kết hợp nhiều bài tập ít nhất 3 buổi mỗi tuần, duy trì trên 6 đến 8 tuần.
Chiết xuất rễ Black Cohosh có thể giúp làm dịu cảm giác lo âu, bồn chồn và tâm trạng thất thường ở tuổi xế chiều nhờ tác động lên hệ dẫn truyền thần kinh serotonin. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng vẫn còn những điểm trái chiều và thảo dược này cần được dùng đúng liều lượng, thận trọng ở người có bệnh nền tâm lý.
Người bị huyết áp thấp tuyệt đối không nên chuyển tư thế đứng - ngồi đột ngột khi tập yoga. Đổi tư thế quá nhanh khiến máu ứ đọng ở chi dưới, làm huyết áp tụt sâu và kích hoạt triệu chứng hoa mắt, chóng mặt hoặc ngất xỉu. Người tập cần chuyển tư thế chậm rãi và có bước đệm an toàn.
Người bệnh gút ngoài đợt viêm cấp hoàn toàn nên duy trì đi bộ và vận động thể lực mức độ vừa phải để hỗ trợ kiểm soát acid uric máu và giữ vững chức năng chi dưới. Tuy nhiên, do tinh thể urat vẫn lắng đọng âm thầm và áp lực bàn chân đã thay đổi, người bệnh cần tránh đi chân trần và phải chọn giày phù hợp.
Tập yoga giúp giảm đau bụng kinh nguyên phát, giảm căng thẳng giao cảm và cải thiện chất lượng sống. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện tại chỉ ghi nhận yoga là liệu pháp hỗ trợ qua điều hòa hơi thở, thiền và tư thế, chưa có bằng chứng cho thấy động tác mở hông làm giảm trực tiếp nồng độ prostaglandin máu như thuốc kháng viêm hay nội tiết.
Tập yoga đều đặn giúp làm giảm đáng kể các triệu chứng trầm cảm nhẹ và lo âu. Các bằng chứng khoa học chỉ ra phương pháp này kích thích tăng chất ức chế thần kinh GABA đến 27% và tăng sinh yếu tố dưỡng thần kinh BDNF, giúp làm dịu não bộ và tăng khả năng phục hồi căng thẳng mà không cần phụ thuộc vào thuốc.
Chạy bộ và các bài tập nhịp điệu không chỉ làm cơ thể tiêu hao năng lượng mà còn tác động trực tiếp lên sóng não, giúp kéo dài và tăng độ ổn định của giai đoạn ngủ sâu NREM. Duy trì vận động cường độ vừa từ 3 đến 4 buổi mỗi tuần giúp giảm thức giấc đêm và phục hồi thần kinh.
Đi bộ đúng cách không làm nặng thêm suy giãn tĩnh mạch mà còn kích hoạt bơm cơ bắp chân - "trái tim thứ hai" giúp đẩy máu về tim, giảm ứ trệ tuần hoàn. Tuy nhiên, người bệnh cần tập luyện vừa sức, kết hợp mang vớ y khoa và tham khảo ý kiến bác sĩ khi có tổn thương nặng.
Thở luân phiên từng bên mũi (Nadi Shodhana) có thể giúp hạ nhịp tim và huyết áp ngay sau 10 phút thực hành hoặc sau 9 vòng thở ở người đã quen kỹ thuật. Tuy nhiên, người mới bắt đầu cần duy trì tập đều đặn từ 5 ngày đến 6 tuần để hệ thần kinh đối giao cảm ổn định bền vững.
Phụ nữ mắc buồng trứng đa nang (PCOS) dùng Black Cohosh có thể hỗ trợ điều hòa nội tiết và độ dày niêm mạc tử cung khi phối hợp phác đồ kích trứng, nhưng hiện thiếu bằng chứng chất lượng cao khẳng định thảo dược này độc lập giúp tăng tỷ lệ thụ thai.
Người béo phì nên đi bộ với tốc độ tự nhiên, vừa phải thay vì cố gắng bước nhanh hay dồn dập nhịp chân. Nghiên cứu cơ sinh học chỉ ra việc tăng nhịp bước làm tăng vọt tốc độ va đập thẳng đứng và dồn thêm gánh nặng cơ học lên sụn khớp háng cùng khớp gối.
Động tác cúi gập người về phía trước làm gia tăng áp lực nội đĩa đệm L4-L5 lên gấp nhiều lần, đẩy nhân nhầy về phía sau và kéo căng các vòng sợi. Với đĩa đệm đã thoái hóa, lực căng này hoàn toàn có thể vượt ngưỡng chịu đựng cơ học và gây rách bao xơ.
Nhiều thai phụ truyền tai nhau uống thảo dược Black Cohosh vào cuối thai kỳ để mau chuyển dạ, rút ngắn thời gian đau đẻ. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy lợi ích này chưa được kiểm chứng, trong khi nguy cơ gây hạ natri máu nặng và biến chứng sản khoa đe dọa tính mạng là rất lớn.
Các kỹ thuật kiểm soát hơi thở Pranayama từ yoga có thể hỗ trợ cải thiện dung tích phổi, giảm kích thích co thắt phế quản và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh hen. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ đóng vai trò trị liệu bổ trợ, không thể thay thế phác đồ dùng thuốc chuẩn.
Hiện chưa có bất kỳ bằng chứng lâm sàng nào chứng minh tinh dầu vỏ cam đắng có thể chữa khỏi bệnh nấm kẽ chân trên người. Dữ liệu kháng nấm của loại tinh dầu này chỉ mới dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm trên nấm men và nấm mốc nông sản, do đó người bệnh không nên tự ý bôi ngoài da để tránh kích ứng và bội nhiễm.
Khi viêm khớp dạng thấp bùng phát khiến khớp sưng và đau nhức dữ dội, việc tập yoga kéo giãn mạnh có thể gây hại cho bao hoạt dịch. Người bệnh cần hiểu đúng cơ chế tổn thương trong đợt cấp, tạm dừng các động tác kéo căng khớp và chỉ duy trì bài tập điều chỉnh khi bệnh đã ổn định.
