Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.652 bài, trang 6 trên 233
Ăn theo khung giờ không làm rối loạn kinh nguyệt ở mọi phụ nữ mà phụ thuộc lớn vào thể trạng. Phương pháp này giúp điều hòa nội tiết và chu kỳ ở người thừa cân, buồng trứng đa nang, nhưng có thể gây rủi ro sinh sản ở người có thể trạng gầy hoặc khi nhịn ăn quá khắt khe.
Ăn tối muộn khiến đường huyết sau ăn tăng vọt do độ nhạy insulin tự nhiên suy giảm dần về đêm theo nhịp sinh học. Với người tiền tiểu đường hoặc có nguy cơ chuyển hóa, thói quen ăn sát giờ ngủ làm tuyến tụy giảm tiết insulin, khiến việc kiểm soát đường huyết khó khăn hơn và tăng nguy cơ tiến triển thành bệnh tiểu đường.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy nhịn ăn gián đoạn không làm suy giảm chất lượng giấc ngủ hay tâm trạng tổng thể ở người thừa cân, béo phì, dù một số trường hợp có thể mất nhiều thời gian hơn để đi vào giấc ngủ. Dữ liệu về biến động cortisol trong các ngày thắt chặt calo hiện chưa được ghi nhận rõ ràng.
Nhiều người đái tháo đường nhịn ăn sáng với hy vọng giảm bớt lượng đường nạp vào, nhưng các nghiên cứu lâm sàng cho thấy thói quen này khiến đường huyết sau bữa trưa và bữa tối tăng vọt, đồng thời làm chậm đỉnh tiết insulin và phá vỡ nhịp sinh học chuyển hóa của cơ thể.
Ăn tối muộn sát giờ ngủ làm tăng thời gian chờ ngủ, kéo dài lúc thức giấc giữa đêm và làm giảm giai đoạn ngủ chuyển động mắt nhanh (REM). Thay đổi thời điểm ăn tối sớm hơn giúp cải thiện cấu trúc giấc ngủ, đặc biệt có lợi cho người ngưng thở khi ngủ hoặc rối loạn chuyển hóa.
Tự ý hái cây ớt làn lá to sắc nước uống tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng đối với hệ tuần hoàn. Các glycoside và alkaloid tự nhiên có thể làm gián đoạn dẫn truyền xung động cơ tim, dẫn đến 4 rủi ro tim mạch khó lường: nhịp tim chậm, loạn nhịp thất, suy giảm huyết động và ngừng tim đột ngột đe dọa trực tiếp tính mạng người dùng.
Nhịn ăn gián đoạn 16:8 hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin và kiểm soát đường huyết, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy hiệu quả này chủ yếu đến từ việc giảm mỡ nội tạng và hạn chế calo, thay vì tác động thần kỳ độc lập của khoảng thời gian nhịn ăn.
Chế độ ăn low-carb giúp hạ HbA1c và hỗ trợ giảm cân hiệu quả ở người tiểu đường type 2. Tuy nhiên, việc tự ý cắt giảm tinh bột khi đang dùng thuốc điều trị có thể gây biến chứng hạ đường huyết cấp tính nguy hiểm nếu không có bác sĩ điều chỉnh liều lượng kịp thời.
Chế độ ăn thuần chay toàn phần, ít chất béo giúp tăng độ nhạy insulin và kiểm soát đường huyết nhờ giảm tích tụ mỡ trong cơ và gan. Tuy nhiên, người đái tháo đường type 2 cần kế hoạch dinh dưỡng cân bằng và theo dõi y khoa để phòng tránh thiếu hụt vi chất.
Hiện chưa có dữ liệu khoa học trực tiếp về tồn dư kháng sinh hay kim loại nặng trên ếch nuôi, nhưng nghiên cứu trên cá, gà và thịt heo cho thấy tồn dư thuốc thú y là rủi ro hiện hữu. Người tiêu dùng cần chọn nguồn mua rõ nguồn gốc, loại bỏ nội tạng và nấu chín kỹ để đảm bảo an toàn.
Chế độ thực dưỡng giàu ngũ cốc nguyên hạt giúp cải thiện đường huyết, độ nhạy insulin và hệ vi sinh đường ruột ở người đái tháo đường týp 2. Dù vậy, do lượng bột đường chiếm tới 70% năng lượng khẩu phần, người bệnh cần kiểm soát chặt chẽ và không tự ý bỏ thuốc điều trị.
Uống nước đỗ trọng nam kéo dài có thể gây quá tải cho gan và thận nếu dùng quá liều hoặc dùng dược liệu thô chưa chuẩn hóa. Hiện chưa có nghiên cứu độc tính bán trường diễn trực tiếp trên đỗ trọng nam; dữ liệu thử nghiệm động vật ở nhiều thảo dược khác cho thấy dùng liều cao dài ngày dễ gây tổn thương tế bào gan và mô thận.
Nhịn ăn gián đoạn được xem là giải pháp tiềm năng giúp cải thiện độ nhạy insulin và kiểm soát đường huyết. Dù nghiên cứu cho thấy khung ăn 8 giờ giúp giảm HbA1c ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2, bằng chứng trực tiếp cho chế độ 5:2 ở người tiền đái tháo đường hiện vẫn còn thiếu và cần được tiếp tục làm rõ.
Nhiều bằng chứng dịch tễ cho thấy giảm thực phẩm siêu chế biến giúp giảm đáng kể nguy cơ bệnh tim mạch và mạch vành. Dù chưa có thử nghiệm lâm sàng đo lường riêng biệt mốc 1 năm, dữ liệu đoàn hệ chứng minh cắt giảm 10% khẩu phần siêu chế biến giúp hạ thấp liên tục nguy cơ tim mạch và tử vong sớm theo thời gian.
Chế độ ăn ketogenic (keto) cắt giảm tinh bột và giàu chất béo có thể khiến chỉ số mỡ máu LDL-C tăng mạnh ở nhiều người, kể cả người trẻ tuổi và thể trạng gầy. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy mức tăng LDL-C đi kèm sự gia tăng của ApoB và hạt LDL nhỏ đậm đặc, đòi hỏi sự theo dõi thận trọng.
Nước sắc cây ổ rồng đang được nhiều người truyền tai nhau sử dụng, nhưng thảo dược này hiện thiếu hoàn toàn các dữ liệu lâm sàng chuẩn hóa trên người. Việc tự ý đun sắc lượng lớn thảo mộc không rõ liều lượng tiềm ẩn rủi ro độc tính rất cao, đặc biệt dễ gây quá tải và tổn thương tế bào gan, thận.
Đỗ trọng chứa nhiều hoạt chất sinh học hỗ trợ tạo xương và bảo vệ sụn khớp hiệu quả trên mô hình động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu khoa học hiện nay vẫn dừng lại ở mức tiền lâm sàng, chưa đủ cơ sở để coi vị thuốc này là biện pháp thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nước sắc đẹn ba lá được nhiều người truyền tai uống hàng ngày, nhưng việc lạm dụng kéo dài tiềm ẩn nguy cơ tổn thương gan thận. Hiện các bằng chứng khoa học mới dừng lại ở động vật và tế bào, chưa có nghiên cứu dài hạn khẳng định độ an toàn khi uống thường xuyên trên người.
Ớt và gia vị cay nóng là món khoái khẩu của nhiều người, nhưng lại là nỗi ám ảnh với bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản (GERD). Hoạt chất capsaicin kích thích niêm mạc thực quản vốn đã nhạy cảm, khiến cảm giác nóng rát trở nên dữ dội hơn, đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng.
Ốc nhồi cùng nhóm ốc nói chung chứa lượng purine cao, dễ chuyển hóa thành axit uric trong cơ thể và làm tăng nguy cơ bùng phát cơn viêm khớp gút cấp. Người mắc bệnh gút cần hạn chế tối đa việc ăn ốc nhồi để giữ an toàn cho khớp.
