Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.667 bài, trang 70 trên 234
Nghiên cứu trên động vật cho thấy dịch chiết cỏ tim phòng có tiềm năng hạ đường huyết và chống oxy hóa. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người và chưa có dữ liệu xác nhận thảo dược này ức chế men alpha-glucosidase, người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc.
Tắm cỏ thiên thảo trị mẩn ngứa là kinh nghiệm dân gian phổ biến, nhưng tiềm ẩn nguy cơ viêm da tiếp xúc do lông tơ thực vật và việc cọ xát cơ học làm hỏng hàng rào bảo vệ da. Các bằng chứng khoa học cho thấy hoạt tính kháng khuẩn của thảo dược cần thêm thử nghiệm lâm sàng trước khi ứng dụng thực tế.
Pyrrolizidine alkaloid là nhóm độc chất tự nhiên có trong nhiều loại thảo mộc, chuyển hóa qua gan thành các hợp chất phá hủy DNA và giết chết tế bào nội mô xoang gan. Tình trạng này gây hoại tử tế bào gan và tắc tĩnh mạch gan nghiêm trọng, ngay cả ở mức dung nạp rất thấp.
Uống trà cỏ mắt gà để giải độc tiềm ẩn nguy cơ tổn hại gan thận do hiện chưa có thử nghiệm độc chất học chứng minh an toàn. Nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy nước sắc thảo mộc vẫn có thể sinh độc chất oxy hóa, làm tăng men gan, tăng chỉ số ure và phá hủy tế bào nội tạng nếu lạm dụng.
Cỏ gừng và nhiều loài thực vật mọc dại có đặc tính sinh học hấp thu và tích lũy mạnh mẽ các kim loại nặng độc hại như chì và cadmium từ đất ô nhiễm. Việc tự ý thu hái các loại cỏ hoang này về sắc uống tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng đối với sức khỏe con người.
Uống trà cỏ tai hùm chưa được chứng minh giúp kiểm soát đường huyết ở người. Dù chiết xuất từ loài cây này ghi nhận khả năng hạ glucose máu trên chuột thí nghiệm, chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên cơ thể người. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thảo mộc thay thế phác đồ điều trị tiểu đường chuẩn.
Cỏ mật mọc hoang dã ven bờ ruộng thường bị người dân hái về nấu nước uống vì tưởng mát lành. Tuy nhiên, đất nông nghiệp nhiễm thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng khiến loài cỏ này tích tụ độc chất nguy hiểm, dễ dẫn đến ngộ độc mạn tính cho người sử dụng.
Tinh dầu cảo bản thể hiện hoạt tính kháng khuẩn mạnh trong thử nghiệm ống nghiệm đối với tụ cầu vàng và vi khuẩn đường ruột. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại hoàn toàn chỉ dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm, chưa có thử nghiệm lâm sàng điều trị nhiễm trùng da trên cơ thể người.
Cỏ râu mèo được biết đến với công dụng lợi tiểu và hỗ trợ thải trừ acid uric qua đường nước tiểu. Tuy nhiên, bằng chứng ức chế enzyme tạo acid uric mới chỉ ghi nhận trong phòng thí nghiệm, chưa đủ cơ sở lâm sàng để thay thế thuốc điều trị gút.
Chiết xuất từ rễ và lá cỏ lan chi (*Chlorophytum comosum*) bước đầu thể hiện khả năng ức chế các enzyme tiêu hóa đường trong ống nghiệm. Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu nào trên người hoặc động vật đái tháo đường xác nhận hiệu quả điều trị, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng loại cây cảnh này làm thuốc.
Người mắc lupus ban đỏ hệ thống không nên dùng cỏ mục túc dưới bất kỳ hình thức nào. Nghiên cứu chỉ ra hoạt chất L-canavanine trong loại thảo dược này có thể gây rối loạn điều hòa miễn dịch, kích hoạt tế bào T và làm bùng phát đợt cấp nguy hiểm.
Cỏ mần trầu chứa một số hoạt chất hỗ trợ lợi tiểu nhẹ và giảm kết tinh oxalat trong phòng thí nghiệm, nhưng không thể làm tan biến các viên sỏi thận kích thước lớn. Người bệnh không nên tự ý uống nước lá thay thế các phương pháp điều trị y khoa.
Cỏ lan chi và cây lưỡi hổ đều có khả năng hấp thụ các khí ô nhiễm như toluene, ethylbenzene và carbon monoxide trong phòng kín [1, 2]. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khẳng định loại nào giúp ngủ ngon hơn; cây xanh chỉ hỗ trợ thanh lọc không khí phụ trợ chứ không thể thay thế việc thông gió tự nhiên.
Cỏ bờm ngựa hiện chưa có nghiên cứu khoa học xác nhận độ an toàn hay nguy cơ độc tính đối với gan và thận. Việc tự ý thu hái cây mọc hoang đun nước uống kéo dài tiềm ẩn nguy cơ quá tải chuyển hóa cơ quan và tích tụ kim loại nặng từ môi trường ô nhiễm, đe dọa sức khỏe người dùng.
Cỏ hàn the chứa nhiều flavonoid và phenolic có tác dụng giảm phù nề, ức chế các cytokin gây viêm và hỗ trợ chống oxy hóa trên mô hình động vật. Tuy nhiên, dược liệu này chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, không thể thay thế các loại thuốc điều trị viêm đặc hiệu.
Cỏ gà cho thấy khả năng hạ đường huyết và cải thiện mỡ máu rõ rệt trong các nghiên cứu trên động vật và mô phỏng phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, hiệu quả và độ an toàn trên người vẫn chưa được xác thực do thiếu thử nghiệm lâm sàng, người bệnh đái tháo đường tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo dùng cỏ bạc đầu rửa vết thương để sát trùng, diệt tụ cầu vàng và mủ xanh. Tuy nhiên, y học hiện đại chưa có bằng chứng lâm sàng xác thực hiệu quả này; việc tự ý đắp rửa nước thảo dược thô còn tiềm ẩn nguy cơ bội nhiễm và khiến vết thương khó lành.
Cỏ sữa lá nhỏ là vị thuốc dân gian quen thuộc trị tiêu chảy và kiết lỵ, nhưng nhựa mủ của cây chứa các hợp chất diterpen và ester phorbol có độc tính cao. Dùng tươi quá liều hoặc dùng sai bộ phận có thể gây bỏng rát niêm mạc, nôn nao dữ dội và tiêu chảy cấp.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy cỏ dùi trống gây hại gan thận ở liều dùng thông thường, nhưng dữ liệu độc tính thực nghiệm còn rất hạn chế. Người dùng không nên tự ý sắc uống kéo dài, đặc biệt khi có tiền sử bệnh gan, thận.
Cỏ sữa lá nhỏ thể hiện hoạt tính kháng khuẩn *Shigella* và *E. coli* trong phòng thí nghiệm, đồng thời hỗ trợ giảm co thắt ruột. Dù vậy, thảo dược này vẫn thiếu hoàn toàn các thử nghiệm lâm sàng trên người, do đó người bệnh không nên tự ý thay thế các phác đồ điều trị y khoa.
