Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
702 bài, trang 4 trên 36
Ăn nhiều đường trắng làm tăng lượng đường khử trong cơ thể, thúc đẩy phản ứng glycation gắn kết bất thường vào sợi collagen và elastin. Quá trình này tạo ra các hợp chất AGEs độc hại, làm đứt gãy cấu trúc nâng đỡ da, khiến da nhanh chóng chùng nhão, xỉn màu và xuất hiện nếp nhăn sớm.
Ướp thịt cùng giấm hoặc nước cốt chanh kết hợp thảo mộc tự nhiên giúp giảm mạnh các amin dị vòng gây ung thư khi nướng. Môi trường acid cùng các chất chống oxy hóa có tác dụng dọn gốc tự do và kìm hãm phản ứng oxy hóa chất béo ở nhiệt độ cao, giúp bảo vệ an toàn cho sức khỏe gia đình.
Nấu chín bằng nhiệt độ thông thường không thể loại bỏ hoàn toàn độc tố solanine tự nhiên do tính bền nhiệt của glycoalkaloid họ Cà. Dù vậy, việc gia nhiệt đúng cách giúp giải phóng các chất chống oxy hóa có lợi, làm giảm dư lượng hóa chất và giúp món ăn an toàn, dễ tiêu hóa hơn.
Ăn hải sản sống hoặc nấu chín tái là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ngộ độc tiêu hóa do nhiễm khuẩn *Vibrio parahaemolyticus*. Đáng lo ngại, các chủng vi khuẩn này tự nhiên có khả năng chịu nhiệt đáng kể, đòi hỏi thực phẩm phải được đun nấu kỹ lưỡng để triệt tiêu hoàn toàn mầm bệnh trước khi sử dụng.
Nước mía để qua đêm hoặc ép từ cây mía bảo quản kém có nguy cơ nhiễm nấm mốc *Arthrinium*, sinh ra độc tố axit 3-nitropropionic (3-NPA). Đây là chất độc thần kinh nguy hiểm, có khả năng ức chế ty thể, gây hoại tử tế bào não và co giật nghiêm trọng.
Thớt nhựa giải phóng hàng chục triệu hạt vi nhựa gây viêm ruột và khó làm sạch vi khuẩn trong vết xước dao, trong khi thớt gỗ có cơ chế mao dẫn giúp cô lập vi sinh vật sâu bên trong. Lựa chọn thớt gỗ tự nhiên, dùng riêng cho đồ chín và khử trùng đúng cách là giải pháp an toàn cho sức khỏe.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng bước đầu cho thấy chiết xuất đông hầu trắng không gây độc tính cấp trên tế bào và động vật thử nghiệm. Tuy nhiên, do hiện nay vẫn còn thiếu hụt trầm trọng các dữ liệu về độc tính bán trường diễn và thử nghiệm lâm sàng, người dân không nên sử dụng thảo dược này kéo dài để tránh rủi ro cho gan, thận.
Nướng thịt ở nhiệt độ cao khiến mỡ và protein bị nhiệt phân, sinh ra các chất gây đột biến gen và ung thư như PAH và HCA. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể chủ động giảm thiểu các độc chất này bằng cách kiểm soát ngọn lửa, tránh mỡ nhỏ giọt và ướp thịt với gia vị chống oxy hóa.
Cá biển đông lạnh nếu rã đông sai cách ở nhiệt độ phòng sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh enzyme chuyển hóa acid amin histidine thành độc chất histamine bền nhiệt. Độc tố này không bị phân hủy khi nấu chín, dễ gây ngộ độc cấp tính với triệu chứng đỏ bừng mặt, nhức đầu và tụt huyết áp.
Cá biển tươi sống để ngăn mát quá 2 ngày có nguy cơ ngộ độc histamine rất cao nếu tủ lạnh duy trì ở mức 10 độ C thay vì dưới 4 độ C. Khi nhiệt độ không đủ lạnh sâu, vi khuẩn tự nhiên trong cá sẽ phát triển mạnh, chuyển hóa histidine thành histamine bền nhiệt mà nấu chín cũng không thể loại bỏ.
Ngâm mộc nhĩ khô quá nhiều giờ ở nhiệt độ phòng hoàn toàn có thể sinh ra độc tố Acid Bongkrekic do vi khuẩn phát triển. Đây là độc tố ty thể cực mạnh, bền nhiệt, không mùi, chỉ cần liều lượng từ 1-1,5 mg đã có thể gây hoại tử tế bào, suy gan thận cấp và tử vong nhanh chóng.
Sốt mayonnaise tự làm từ trứng sống tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc vi khuẩn Salmonella rất cao. Để ức chế mầm bệnh, sốt cần đạt độ pH tối thiểu dưới 4,2 kết hợp nồng độ acid phù hợp và thời gian ủ cần thiết, thay vì chỉ dựa vào việc cất ngay vào tủ lạnh.
Đồ hộp bị phồng méo là dấu hiệu cho thấy vi khuẩn kỵ khí *Clostridium botulinum* có thể đã phát triển và sinh độc tố thần kinh đe dọa tính mạng. Bào tử vi khuẩn nảy mầm trong môi trường kín khí, sinh khí làm biến dạng bao bì và tiết ra chất độc gây liệt cơ tiến triển, suy hô hấp nếu ăn phải.
Ngửi mùi tinh dầu đàn hương trắng có thể kích hoạt cơ chế thư giãn của hệ thần kinh, hỗ trợ giảm huyết áp tâm thu và ổn định phản ứng sinh lý khi gặp áp lực tâm lý. Dù vậy, phương pháp mùi hương này chỉ mang tính hỗ trợ tạm thời và không thể thay thế thuốc điều trị tim mạch.
Bát đĩa gốm sứ có hoa văn tráng men sặc sỡ tiềm ẩn nguy cơ thôi nhiễm lượng lớn chì và cadmi vào thức ăn, vượt xa các ngưỡng an toàn quốc tế. Mối nguy này tăng vọt khi bát đĩa tiếp xúc với thực phẩm nóng hoặc có tính axit cao như dưa muối, nước cam, sốt chua.
Quay màng bọc thực phẩm trong lò vi sóng làm tăng nguy cơ thôi nhiễm các chất hóa dẻo như phthalate, DEHA và ATBC vào bữa ăn. Mức độ giải phóng hóa chất nguy hại này sẽ tăng vọt khi màng nhựa tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhiều dầu mỡ ở nhiệt độ cao.
Dầu ăn chiên đi chiên lại sinh ra lượng lớn hợp chất phân cực, peroxide độc hại, polymer và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH). Các chất này gây stress oxy hóa làm tổn thương mô gan, tăng nồng độ cholesterol huyết thanh ảnh hưởng tim mạch, đồng thời có nguy cơ phá hủy DNA và gây đột biến tế bào.
Người bệnh tăng huyết áp có thể dùng đan sâm như giải pháp hỗ trợ điều trị nhờ khả năng làm giãn mạch, hạ huyết áp và bảo vệ chức năng tim thận đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, người bệnh không được tự ý bỏ thuốc tây và cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để tránh nguy cơ tương tác bất lợi.
Nhiều người có thói quen dùng dao cắt bỏ đốm mốc trên bánh mì rồi ăn tiếp phần còn lại vì tiếc của. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo cấu trúc xốp mềm của bánh mì cho phép sợi nấm và độc tố mycotoxin vô hình ngấm sâu vào toàn bộ ổ bánh, khiến việc nướng lại hay gọt bỏ bề mặt hoàn toàn không an toàn.
Nhiều gia đình thường nấu nồi chè lớn hoặc tích trữ đồ ngọt trong tủ lạnh để ăn dần cả tuần mà không biết nguy cơ vi sinh vật tiềm ẩn. Môi trường giàu đường kết hợp nhiệt độ lạnh không hoàn toàn ngăn được nấm men chịu thẩm thấu và một số vi khuẩn phát triển, dễ biến đổi chất lượng và gây hại đường tiêu hóa.
