Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
3.511 bài, trang 11 trên 176
Ăn trái xoay trị tiêu chảy là mẹo dân gian phổ biến nhờ vị chát đặc trưng của tannin. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính chống tiêu chảy và kháng khuẩn của chi thực vật này trên động vật và phòng thí nghiệm, hoàn toàn thiếu vắng thử nghiệm lâm sàng trên người.
Xoan mộc thường được đồn thổi có khả năng hạ đường huyết, nhưng các nghiên cứu hiện nay mới chỉ ghi nhận tác dụng ức chế enzyme tiêu hóa tinh bột trên động vật và ống nghiệm. Chưa có bằng chứng khoa học trên người, bệnh nhân tiểu đường tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc.
Wasabi tươi nổi tiếng với vị cay nồng xốc thẳng lên mũi nhờ hoạt chất allyl isothiocyanate hình thành khi mài rễ. Tuy nhiên, do hợp chất tự nhiên quý giá này có đặc tính rất dễ bay hơi, độ cay nồng và các lợi ích sinh học sẽ giảm dần chỉ sau 15 phút tiếp xúc với không khí nếu không dùng ngay.
Wasabi thật mài từ củ *Wasabia japonica* chứa hoạt chất quý 6-MSITC có tác dụng điều hòa kháng viêm chuyên sâu, trong khi mù tạt tuýp công nghiệp chủ yếu làm từ cải ngựa trắng nhuộm phẩm màu chứa allyl isothiocyanate cay sốc. Sự khác biệt về thành phần mang lại trải nghiệm vị giác và giá trị sinh học hoàn toàn riêng biệt.
Uống vọng giang nam để "giải độc gan" là quan niệm dân gian sai lầm và nguy hiểm. Nghiên cứu khoa học và báo cáo lâm sàng ghi nhận thảo dược này có độc tính cao, có thể gây tổn thương mô gan, tăng men gan và dẫn đến suy gan cấp tính đe dọa tính mạng.
Uống vọng giang nam hoặc thảo dược nhóm muồng kéo dài có thể gây nhuận tràng quá mức dẫn đến hạ kali máu. Tình trạng mất cân bằng điện giải này làm giảm độ thanh thải của digoxin ở thận, từ đó làm tăng nguy cơ ngộ độc thuốc tim mạch và khởi phát loạn nhịp tim nguy hiểm.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy cơ thể người có thể hấp thu silica chiết xuất từ vỏ trấu. Các nghiên cứu hiện tại chỉ tập trung vào việc ứng dụng nguồn silica sinh học này trong sản xuất vật liệu cao su, hạt nano, xúc tác hóa học và xử lý môi trường.
Phan tả diệp là thảo dược chuẩn hóa y học để nhuận tràng, kiểm chứng rõ hàm lượng hoạt chất sennoside và mức độ an toàn qua nhiều dữ liệu. Ngược lại, vọng giang nam cùng chi nhưng chưa được chuẩn hóa dược điển phổ biến, tiềm ẩn rủi ro độc tính nặng nề với gan và hệ tạo máu nếu dùng sai.
Nhiều người mách nhau dùng hạt vọng giang nam rang chín để thay thế cà phê nhằm tránh mất ngủ. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy loại hạt này chứa độc tính cao với gan, tim, cơ bắp và hệ tạo máu. Dù nhiệt độ khi rang có thể biến tính một phần độc chất, hiện vẫn hoàn toàn thiếu dữ liệu kiểm chứng độ an toàn trên người.
Nhiều nghiên cứu trong phòng thí nghiệm xác nhận chiết xuất từ vọng giang nam có khả năng ức chế một số vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng. Tuy nhiên, các bằng chứng này hoàn toàn chỉ mới dừng lại ở mức thử nghiệm ống nghiệm và mô hình động vật, hiện vẫn chưa có đủ dữ liệu lâm sàng trên người.
Hạt vọng giang nam chứa độc tính cao, có thể gây tổn thương nghiêm trọng cùng lúc lên gan, cơ vân và hệ thần kinh trung ương. Việc tự ý thu hái, sắc uống hạt dại có nguy cơ dẫn đến suy gan cấp, teo cơ và hôn mê sâu, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em và người cao tuổi.
Phụ nữ mang thai và người thiếu máu tuyệt đối không nên dùng vỏ vẹt trụ. Vỏ cây này chứa hàm lượng chất chát cao gây ức chế hấp thu sắt, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu máu. Đồng thời, khoa học hiện nay hoàn toàn chưa có dữ liệu lâm sàng về độ an toàn của dược liệu này trên thai kỳ.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước sắc cây vú bò để trị dứt viêm phế quản và giảm ho. Dù các loài cùng chi thực vật cho thấy tiềm năng chống viêm và kháng khuẩn, y học hiện nay chưa có bằng chứng xác nhận vú bò giúp làm giãn cơ trơn đường thở để cắt cơn ho co thắt.
Hoa vắp (Mesua ferrea) và nhụy hoa nghệ tây (Crocus sativus) là hai loài thực vật hoàn toàn khác nhau về hoạt chất và tiêu chuẩn dược liệu. Dù hoa vắp thể hiện tiềm năng dọn gốc tự do mạnh trong ống nghiệm, saffron vượt trội hơn hẳn nhờ hệ hoạt chất crocin, safranal đặc thù đã qua kiểm chứng lâm sàng.
Nhiều người tin rằng chiết xuất vẹm xanh có thể giúp tái tạo, mọc lại sụn khớp đã hỏng, nhưng khoa học hiện nay khẳng định đây là quan niệm sai lầm. Cho đến nay, chưa có bằng chứng lâm sàng nào chứng minh chiết xuất đường uống từ loài nhuyễn thể này có khả năng phục hồi cấu trúc sụn khớp nguyên bản ở người.
Phụ nữ mang thai không nên dùng vũ dư lương để trị rong huyết do chưa có nghiên cứu an toàn trên người. Là khoáng dược thô chứa hợp chất vô cơ, vũ dư lương tiềm ẩn nguy cơ nhiễm kim loại nặng, dễ làm tăng stress oxy hóa, tổn hại DNA và tăng nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc nhẹ cân.
Cây vảy ốc họ Đậu (*Alysicarpus vaginalis*) và cỏ đồng tiền họ Hoa tán là hai loài hoàn toàn khác nhau về hình thái, họ thực vật và dược tính. Tránh nhầm lẫn khi thu hái hoang dại là điều cốt yếu để ngăn ngừa ngộ độc và rối loạn tiêu hóa.
Cây vảy tê tê đẹp thường được truyền tai như bài thuốc dân gian giúp giải nhiệt và hạ sốt nhanh chóng. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hợp chất rễ và lá có hoạt tính chống oxy hóa, bảo vệ tế bào trong ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả hạ sốt trên người.
Cây vảy tê tê đẹp là một loài thực vật thuộc họ Đậu, hoàn toàn khác biệt với vảy con tê tê vốn là bộ phận sừng của động vật hoang dã nguy cấp bị cấm buôn bán. Dù cây chứa các hoạt chất chống oxy hóa và bảo vệ gan, các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ dừng lại ở giai đoạn tế bào và động vật, chưa được kiểm chứng trên người.
Hạt vạn tuế chứa nồng độ cao độc tố cycasin và các azoglycoside nguy hiểm, hoàn toàn không ăn được. Khi vào cơ thể, chất này chuyển hóa thành hợp chất gây tổn thương gan cấp tính, hoại tử tế bào và gây đột biến DNA dẫn đến ung thư, đe dọa nghiêm trọng tính mạng con người và vật nuôi.
