Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
3.263 bài, trang 142 trên 164
Các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận hoạt chất tetrandrine trong Hán phòng kỷ có khả năng ức chế sự tích tụ collagen và giảm quá trình lão hóa phế nang. Tuy nhiên, hiệu quả này mới được chứng minh ở cấp độ thực nghiệm, người bệnh tuyệt đối không tự ý sắc uống dược liệu thô để trị xơ phổi.
Rau bina, cà rốt hay củ dền chứa nhiều nitrat có thể làm tăng lượng methemoglobin trong máu gây hội chứng da xanh tím tái, đặc biệt nguy hiểm ở trẻ dưới 1 tuổi khi ăn đồ xay nhuyễn bảo quản lạnh quá 24 giờ hoặc dùng nước giếng ô nhiễm nitrat.
Hầu hết kháng sinh hiện nay có thể dùng tương đối an toàn trong thai kỳ khi có chỉ định y khoa, dù phần lớn thuốc đều đi qua hàng rào nhau thai. Tuy nhiên, không có thuốc nào an toàn tuyệt đối ở mọi thời điểm; mẹ bầu cần tránh dùng kháng sinh trong 3 tháng đầu nếu có thể và tuyệt đối tuân thủ đơn của bác sĩ.
Nhiều phụ nữ kiêng muối tuyệt đối sau sinh với hy vọng nhanh hết phù nề. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa khẳng định thói quen ăn nhạt hoàn toàn không giúp giảm phù, ngược lại còn làm tăng nguy cơ hạ natri máu đe dọa tính mạng của cả người mẹ lẫn trẻ sơ sinh.
Hoạt chất TSG trong hà thủ ô có khả năng làm chậm lão hóa tế bào nhờ cơ chế quét gốc tự do, giảm viêm và bảo vệ ty thể thông qua kích hoạt protein SIRT1. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay chủ yếu nằm ở mô hình tế bào và động vật, người dùng không nên tự ý lạm dụng dược liệu thô.
Cây hy thiêm được sử dụng phổ biến trong dân gian Việt Nam để giảm đau khớp và hỗ trợ trị gout. Nghiên cứu dược lý cho thấy các hợp chất phenolic trong thảo dược này giúp ức chế enzyme tạo axit uric tại gan và kháng viêm khớp trên động vật, nhưng người bệnh không nên dùng thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất trong hà thủ ô có thể kích thích tế bào nhú bì nang tóc tăng sinh và kéo dài giai đoạn phát triển của tóc. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người hói đầu vẫn còn hạn chế, người dùng không nên xem đây là biện pháp chữa khỏi hoàn toàn.
Trứng lòng đào, sốt mayonnaise tươi hay bánh tiramisu chứa trứng sống tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn Salmonella gây viêm dạ dày ruột cấp tính. Các nghiên cứu dịch tễ học cho thấy vi khuẩn có thể xuyên qua vỏ trứng vào lòng đỏ, đòi hỏi mẹ bầu phải nấu chín hoàn toàn để bảo vệ thai kỳ.
Duy trì thói quen ăn cá béo giúp tích lũy DHA và EPA vào màng tế bào, từ đó tăng cường tính dẻo của synap và hỗ trợ tốc độ ghi nhớ tại vùng hải mã. Tuy nhiên, để bảo vệ trí nhớ dài hạn khi có tuổi, bạn cần kết hợp thêm thực vật giàu chất chống oxy hóa và giảm cholesterol.
Hoàng mộc hôi và các loài cây thuộc chi Sẻn (như mắc khén, hoa tiêu) có hình dáng rất giống nhau nhưng hàm lượng alkaloid chênh lệch tới hàng chục phần trăm. Việc nhầm lẫn khi thu hái và sử dụng quá liều có thể gây độc tế bào, tổn thương DNA và ảnh hưởng xấu đến gan.
Nhầm lẫn cây hu đay với cây dướng là nguy cơ phổ biến khi hái thảo mộc hoang dại. Hu đay thuộc họ Gai mèo, chứa 31 hợp chất phân lập gồm cả cannabinoid, chỉ an toàn ở liều nhất định và tiềm ẩn độc tính nếu dùng liên tục hoặc sai cách.
Nhiều người dùng bài thuốc dân gian đắp hoàng mộc hôi để trị nhức khớp. Dược liệu này có nghiên cứu lâm sàng dạng xịt chuẩn hóa giúp giảm đau tương đương diclofenac, thử nghiệm cho thấy an toàn trên tế bào da người, nhưng tự ý giã đắp tinh dầu đậm đặc vẫn tiềm ẩn nguy cơ kích ứng da.
Nhân sâm giúp giảm mệt mỏi trí óc, cải thiện trí nhớ làm việc và tăng tốc độ phản xạ nhờ hoạt chất ginsenosides cùng polysaccharides. Các hợp chất này điều hòa dẫn truyền thần kinh, tăng tổng hợp nitric oxide giúp giãn mạch và hỗ trợ chuyển hóa năng lượng mà không gây biến động đường huyết cấp tính ở người khỏe mạnh.
Tình trạng run tay và tim đập nhanh khi bước vào phòng thi thực chất là phản ứng sinh học tự nhiên của cơ thể. Dưới áp lực tâm lý cấp tính, trục HPA và hệ thần kinh giao cảm kích hoạt giải phóng ồ ạt adrenaline cùng cortisol, chuẩn bị cho phản xạ phòng vệ nhưng vô tình gây run cơ và hồi hộp.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy uống hạt dẻ ngựa hay hoạt chất aescin giúp cải thiện chất lượng tinh trùng ở nam giới giãn tĩnh mạch thừng tinh. Đây là tổn thương thực thể gây tăng nhiệt bìu và đứt gãy DNA tinh binh, đòi hỏi các can thiệp y khoa chuyên sâu thay vì các giải pháp truyền miệng.
Không phải loại magie nào cũng tác động lên não bộ như nhau. Trong khi Magie Citrate hay Glycinate chủ yếu phục vụ nhu cầu toàn thân, Magnesium L-threonate là dạng hợp chất được nghiên cứu chuyên sâu nhờ khả năng làm tăng nồng độ magie trong não, giúp củng cố khớp thần kinh và hỗ trợ trí nhớ.
Kẽm đóng vai trò thiết yếu trong điều hòa chất dẫn truyền thần kinh và duy trì tính mềm dẻo của synap. Thiếu hụt kẽm kích hoạt trục căng thẳng HPA, làm rối loạn glutamate và suy giảm tín hiệu BDNF, khiến não bộ khó kiểm soát cảm xúc và dễ rơi vào trạng thái trầm cảm, lo âu.
Hoa tím tam sắc hoang dã (Viola tricolor) là thảo dược có hoạt tính kháng viêm và điều hòa miễn dịch, trong khi hoa păng-xê trồng chậu (Viola x wittrockiana) chủ yếu dùng làm cảnh. Cả hai đều có đặc tính hút và tích tụ chì rất mạnh từ đất, do đó người dân tuyệt đối không hái hoa trồng cảnh để ăn hay pha trà làm thuốc.
Nấm bờm sư tử chứa các hoạt chất như hericenones và erinacines, được chứng minh bước đầu có khả năng kích thích yếu tố tăng trưởng thần kinh NGF và bảo vệ tế bào não trong các nghiên cứu tế bào và động vật gặm nhấm, nhưng chưa đủ cơ sở khẳng định hiệu quả điều trị bệnh trên người.
Tuy hoa tím thơm (*Viola odorata*) là thảo dược quen thuộc, bạn chỉ nên hãm trà từ lá và hoa, tuyệt đối tránh tự ý sắc rễ uống. Nghiên cứu khoa học cho thấy rễ tím thơm chứa hàm lượng alkaloid cao gây nôn mạnh và hợp chất ức chế enzyme Na+,K+-ATPase tim mạch, trong khi lá và hoa lại dịu lành, giàu chất chống oxy hóa.
