Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
3.513 bài, trang 15 trên 176
Carrageenan từ tảo đỏ là phụ gia phổ biến nhưng gây nhiều tranh cãi về nguy cơ viêm ruột. Bằng chứng khoa học cho thấy carrageenan thực phẩm không gây ung thư, nhưng các dạng phân tử thấp hoặc bán tinh chế có thể kích hoạt phản ứng viêm và làm trầm trọng tổn thương niêm mạc ruột trên mô hình động vật.
Tước sàng và xuyên tâm liên đều thuộc họ Ô rô (Acanthaceae), thường được dân gian dùng để tiêu viêm, trị cảm sốt. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay tập trung rất nhiều vào xuyên tâm liên với hoạt chất đặc trưng andrographolide, trong khi dữ liệu trực tiếp về tước sàng còn rất hạn chế.
Tảo Sargassum (rong mơ) và rong Côn bố (Laminaria japonica) đều là các loại tảo nâu giàu polysaccharide hoạt tính sinh học. Trong khi Côn bố nổi bật với hàm lượng alginate dồi dào, hỗ trợ vi sinh đường ruột và chống đông máu, Sargassum lại cho thấy tiềm năng chống viêm, ngăn ngừa huyết khối và bảo vệ tế bào da.
Tạo phì thảo (*Saponaria officinalis*) chứa nhiều saponin và độc tố protein vô hoạt ribosome saporin, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương tế bào. Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh thảo dược này an toàn khi uống kéo dài; người dùng tuyệt đối không tự ý sắc uống dài ngày để tránh ngộ độc tích lũy.
Tảo xoắn spirulina thường được quảng cáo giàu vitamin B12 cho người ăn chay, nhưng giới khoa học khẳng định phần lớn là dạng "B12 giả" không có hoạt tính sinh học ở người. Lạm dụng tảo xoắn có thể cản trở hấp thu B12 thật và gây nguy cơ thiếu máu tiềm ẩn.
Nhiều lời đồn cho rằng tích dương là thảo dược giúp tăng cường sinh lý nam và tăng vọt testosterone. Dù vậy, các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy tác dụng cải thiện số lượng và chất lượng tinh trùng mới chỉ được ghi nhận trên động vật, trong khi tác động lên testosterone vẫn còn mâu thuẫn và hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy hoạt chất flavonoid và lignan trong thỏ ty tử kém tan trong nước nhưng tan tốt trong cồn. Dạng ngâm rượu giúp chiết xuất tối đa hàm lượng chất chống oxy hóa so với sắc nước thông thường, tuy nhiên người dùng cần cân nhắc thể trạng và bệnh nền để lựa chọn dạng dùng phù hợp.
Tăng thanh và Không thanh là hai khoáng dược cổ truyền có nguồn gốc từ quặng đồng cacbonat bazơ thiên nhiên. Khác biệt lớn nhất giữa chúng nằm ở cấu trúc kết tinh rỗng hay đặc, cùng mức độ lẫn các tạp chất kim loại nặng nguy hại như chì, asen, kẽm và cadimi do điều kiện địa chất tạo thành.
Tảo xoắn Spirulina thường được sử dụng an toàn và hiệu quả trong các thử nghiệm lâm sàng ở dải liều 1 đến 8 gam mỗi ngày, với khuyến cáo chung của FDA cho người lớn từ 3 đến 10 gam mỗi ngày. Việc bổ sung vi tảo này cần đúng đối tượng và liều lượng phù hợp.
Tạo phì thảo (*Saponaria officinalis* L.) là thảo dược làm sạch tự nhiên nhờ lượng saponin dồi dào, nhưng nồng độ cao có thể phá vỡ màng tế bào gây viêm da kích ứng. Để dùng ngoài an toàn, người dùng cần kiểm soát liều lượng, thử phản ứng da trước và không lưu dịch chiết quá lâu.
Tảo lục (Chlorella) thường được quảng cáo rầm rộ với công dụng "thải độc kim loại nặng" cấp tốc cho cơ thể. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận khả năng hấp thụ kim loại của tảo trong môi trường xử lý nước thải, trong khi dữ liệu lâm sàng chứng minh hiệu quả thanh lọc trên người còn rất hạn chế.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất tía tô giới có khả năng hỗ trợ hạ đường huyết và lipid máu trên mô cô lập và chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, do chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và tiềm ẩn nguy cơ tương tác thuốc chuyển hóa qua gan, người bệnh không được tự ý sử dụng thay thế thuốc điều trị.
Tạo phì thảo (*Saponaria officinalis*) được lưu truyền là chất làm sạch tự nhiên nhờ hàm lượng saponin cao. Dù nghiên cứu bước đầu ghi nhận khả năng tẩy tế bào chết và kháng viêm trong phòng thí nghiệm, hiện vẫn chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh thảo dược này điều trị được bệnh chàm ở người.
Thỏ ty tử (hạt tơ hồng) từ lâu được truyền tụng với công dụng "bổ thận tráng dương", trị chứng bất lực ở nam giới. Tuy nhiên, các bằng chứng y học hiện đại cho thấy tác dụng giãn mô thể hang mới chỉ dừng lại ở thử nghiệm trên thỏ, chưa có nghiên cứu khẳng định khả năng điều trị rối loạn cương dương trực tiếp trên người.
Lời đồn tô mộc trị dứt u xơ và khối u là thiếu căn cứ khoa học. Các nghiên cứu hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt chất của cây gây độc tế bào ung thư trong ống nghiệm và trên chuột, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người cũng như chưa có dữ liệu điều trị u xơ.
Tước sàng là thảo dược dân gian chứa nhiều hoạt chất lignan có tác dụng ức chế ngưng tập tiểu cầu mạnh mẽ. Việc tự ý sử dụng loài cây này khi đang điều trị bằng thuốc chống đông có thể khuếch đại tác dụng làm loãng máu, dẫn đến nguy cơ xuất huyết nguy hiểm.
Thỏ ty tử (hạt tơ hồng) chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa giúp bảo vệ màng tế bào và cải thiện độ di động của tinh trùng trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay mới dừng ở mức nghiên cứu ống nghiệm và trên động vật, nam giới cần thận trọng trước khi dùng.
Thỏ ty tử (hạt tơ hồng) từ lâu được dùng để bổ can thận, song bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận tác dụng chống oxy hóa, hạ men gan trên động vật và ống nghiệm. Việc thiếu dữ liệu lâm sàng trên người và tính kém tan trong nước đòi hỏi người dùng phải hết sức cẩn trọng.
Tô hạp hương và an tức hương là hai vị thuốc nhựa thơm hoàn toàn khác nhau về nguồn gốc cây mẹ, thành phần và công dụng. Tô hạp hương lấy từ cây *Liquidambar orientalis*, nổi bật với hàm lượng styrene cao, axit cinnamic, cinnamyl alcohol và có tác dụng an thần, chống huyết khối, bảo vệ dạ dày trên động vật.
Nước sắc tuyết hương leo được nhiều người truyền tai nhau để giảm đau khớp, nhưng các dữ liệu khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận độ an toàn cấp tính trên động vật thực nghiệm, hoàn toàn chưa có nghiên cứu độc tính dài hạn trên gan thận ở người. Người bệnh không nên tự ý đun sắc uống kéo dài.
