Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
44 bài, trang 2 trên 3
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hợp chất lưu huỳnh allicin trong tỏi giúp giảm viêm, chống oxy hóa và cải thiện chức năng thận trên động vật. Tuy nhiên, ăn tỏi và hành chỉ hỗ trợ bảo vệ tế bào chứ không thay thế thuốc điều trị bệnh thận.
Hành tây và hành paro là nguồn chất xơ prebiotic dồi dào nuôi dưỡng hệ vi sinh, nhưng lại chứa hàm lượng fructan rất cao. Nhóm carbohydrate lên men này dễ gây trướng khí, đau quặn bụng, do đó người mắc hội chứng ruột kích thích và người có vết loét dạ dày hoạt động cần hết sức thận trọng khi ăn.
Prebiotic là nguồn thức ăn tự nhiên nuôi dưỡng vi khuẩn có lợi đường ruột. Bổ sung chuối xanh, tỏi, hành tây, măng tây và yến mạch giàu oligosaccharide giúp tăng sinh lợi khuẩn, củng cố hàng rào miễn dịch và cải thiện tiêu hóa an toàn, tiết kiệm từ bữa ăn hàng ngày.
Nước luộc rau củ ngọt từ bí đỏ, hành tây được nhiều người truyền tai như mẹo cắt cơn thèm đường hiệu quả. Khoa học cho thấy thức uống này giúp xoa dịu vị giác tạm thời và giảm tiêu thụ đường tinh chế, nhưng không thể thay thế bữa phụ giàu chất xơ và protein để tạo cảm giác no bền vững.
Hành tây cắt dở để tủ lạnh không hề có cơ chế hút vi khuẩn từ không khí như tin đồn thất thiệt. Tuy nhiên, vết cắt giải phóng độ ẩm và dinh dưỡng khiến bề mặt củ hành dễ trở thành nơi vi khuẩn xâm nhập, phát triển nhanh nếu sơ chế mất vệ sinh và bảo quản lạnh không đúng nhiệt độ.
Người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS) nên hạn chế các loại chất xơ lên men nhanh thuộc nhóm FODMAP, tiêu biểu là fructan và inulin trong lúa mì, lúa mạch đen, hành tây hay các loại đậu. Những chất xơ này kém hấp thu ở ruột non, dễ hút nước và lên men ồ ạt tại đại tràng, gây chướng bụng, đau quặn và tiêu chảy.
Hành tây ăn sống giúp giữ trọn vẹn các hợp chất lưu huỳnh hỗ trợ ngăn ngừa hình thành cục máu đông, trong khi nấu chín đúng cách lại giải phóng nhiều chất chống oxy hóa quercetin bảo vệ thành mạch. Kết hợp linh hoạt cả hai cách chế biến là giải pháp tối ưu cho tim mạch.
Hành lá và hành tây cắt lát trong bát phở cung cấp nhiều chất chống oxy hóa quý như allicin, nhóm flavonoid (quercetin, fisetin), vitamin C và các hợp chất lưu huỳnh hữu cơ. Các hoạt chất này giúp dọn dẹp gốc tự do, giảm viêm và hỗ trợ bảo vệ tế bào nếu được sử dụng đúng cách.
Quercetin có nhiều trong hành tây và táo là một flavonoid tự nhiên có khả năng ổn định tế bào mast, ức chế giải phóng histamine và giảm biểu hiện thụ thể H1. Hoạt chất này giúp hỗ trợ giảm triệu chứng dị ứng mũi, nhưng việc bổ sung từ thực phẩm mang tính hỗ trợ lâu dài chứ không thể thay thế thuốc điều trị đợt cấp.
Mẹo bôi nước ép hành tây trị rụng tóc có cơ sở khoa học từ hàm lượng lưu huỳnh giúp nuôi dưỡng sợi tóc và một thử nghiệm lâm sàng nhỏ ghi nhận khả năng kích thích mọc tóc ở người rụng tóc từng mảng. Tuy nhiên, bằng chứng còn hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ kích ứng da đầu và không thay thế được thuốc chuyên khoa.
Thay vì nêm muối hay đường tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe, cha mẹ hoàn toàn có thể tận dụng hương thơm tự nhiên từ các nguyên liệu thực vật như hành tây, tỏi, thì là trong đồ ăn dặm tự nấu. Cách làm này giúp kích thích khứu giác, phát triển vị giác và hình thành thói quen ăn uống lành mạnh cho trẻ.
Hành tây chứa các hợp chất lưu huỳnh và chất chống oxy hóa quercetin có khả năng hỗ trợ giảm đường huyết, kích thích tiết insulin và cải thiện mỡ máu. Tuy nhiên, thực phẩm này chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng trong bữa ăn hằng ngày, hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị tiểu đường theo chỉ định của bác sĩ.
Người bị trào ngược dạ dày không bắt buộc kiêng tuyệt đối hành tây nhưng nên hạn chế ăn sống và dùng lượng vừa phải. Trào ngược xảy ra chủ yếu khi dạ dày căng giãn sau ăn làm cơ thắt thực quản dưới giãn thoáng qua, khiến axit trào lên gây kích ứng niêm mạc thực quản.
Nhiều người vứt bỏ phần hành tây cắt dở vì sợ để qua đêm sẽ hút vi khuẩn và tự sinh độc tố. Thực tế, các nghiên cứu khẳng định hành tây không tự tạo ra chất độc, nhưng vết cắt làm dập mô tế bào sẽ giúp vi khuẩn phát triển nhanh nếu băm nhỏ hoặc bảo quản sai nhiệt độ.
Hành tây giàu chất xơ prebiotic và hợp chất thực vật giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn, tạo ra các axit béo chuỗi ngắn có lợi. Tuy nhiên, quá trình "lên men" mang lại lợi ích vượt trội thực chất diễn ra ngay bên trong đại tràng nhờ vi khuẩn đường ruột, chứ không phải do muối chua hành bên ngoài.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng chỉ ra hành tây và hoạt chất quercetin hỗ trợ giảm cholesterol toàn phần, giảm mỡ xấu LDL và tăng mỡ tốt HDL. Tuy nhiên, hiệu quả này ở mức hỗ trợ bổ trợ, không hạ được chỉ số triglycerides và hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu chuyên khoa.
Hành tây chứa các hợp chất thực vật có khả năng ức chế sự kết tụ tiểu cầu tương tự như một số loại thuốc làm loãng máu. Với người đang dùng thuốc chống đông hoặc kháng kết tập tiểu cầu như warfarin và aspirin, việc tiêu thụ nhiều hành tây hoặc dùng dạng chiết xuất cô đặc có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.
Hành tây tím giàu chất chống oxy hóa hơn hành tây trắng nhờ sở hữu hàm lượng lớn sắc tố anthocyanin và flavonoid vượt trội. Trong khi hành tây trắng hầu như không có anthocyanin, hành tây tím cung cấp lượng polyphenol dồi dào tập trung nhiều nhất ở các lớp biểu bì ngoài, mang lại tiềm năng dập tắt gốc tự do cao hơn đáng kể.
Hành tây chứa hàm lượng cao fructan — một loại carbohydrate chuỗi ngắn dễ lên men nhanh trong đường ruột. Ở những người có đường ruột nhạy cảm hoặc mắc hội chứng ruột kích thích, quá trình lên men này kết hợp với sự nhạy cảm của trục não - ruột sẽ kích hoạt cơn chướng bụng, đầy hơi và đau quặn sau ăn.
Nhiều người tin rằng đặt củ hành tây trong phòng ngủ giúp "hút sạch virus" và phòng ngừa cảm cúm, nhưng y học hiện đại khẳng định đây là mẹo dân gian vô căn cứ. Virus không bị hút bởi thực vật, và việc để hành hỏng trong phòng thậm chí gây kích ứng đường thở, ô nhiễm không khí.
