Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
10.941 bài, trang 45 trên 548
Người khỏe mạnh không nên uống trà hoa đông hầu trắng hằng ngày thay nước lọc. Dù chứa flavonoid và chất chống oxy hóa trong ống nghiệm, thảo mộc này hiện chưa có dữ liệu nghiên cứu lâm sàng trên người về liều lượng an toàn, tiềm ẩn nguy cơ tích lũy độc tính khi lạm dụng lâu dài.
Luộc mì ống vừa chín tới (al dente) giúp hạn chế quá trình hồ hóa tinh bột, từ đó làm chậm tốc độ phân giải của enzym tiêu hóa và giảm mức tăng đường huyết so với việc nấu chín nhừ. Đây là mẹo nhà bếp đơn giản giúp kiểm soát chuyển hóa hiệu quả.
Nấu thịt bò quá lâu dưới nhiệt độ cao có thể làm tổn hại liên kết protein-heme, biến đổi cấu trúc sắt heme dễ hấp thu thành dạng ion khó hấp thu hơn. Giữ nhiệt độ nấu vừa phải, không đun đi đun lại giúp bảo toàn giá trị sinh học của sắt trong thịt bò.
Nhiều người có thói quen khoét sâu mầm khoai tây để tiếp tục nấu nướng. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy khi củ khoai tây đã mọc mầm hoặc ngả xanh, độc tố glycoalkaloid đã ngấm sâu vào toàn bộ phần thịt củ vượt ngưỡng an toàn nhiều lần, việc khoét mầm không thể loại bỏ nguy cơ ngộ độc.
Hoa đu đủ đực ngâm mật ong là bài thuốc dân gian trị ho rất quen thuộc, nhưng y học hiện đại vẫn chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả cắt cơn ho hay giãn phế quản. Tác dụng làm dịu cổ họng chủ yếu đến từ các hợp chất chống oxy hóa và độ trơn ngọt bao phủ niêm mạc của mật ong.
Nhiều lời đồn thổi cho rằng đào tiên có thể tiêu diệt tế bào ung thư, chữa khỏi bệnh nan y. Tuy nhiên, các nhà khoa học khẳng định hoạt tính gây độc tế bào mới chỉ được ghi nhận trong ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh hiệu quả điều trị ung thư.
Nướng thịt ở nhiệt độ cao khiến mỡ và protein bị nhiệt phân, sinh ra các chất gây đột biến gen và ung thư như PAH và HCA. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể chủ động giảm thiểu các độc chất này bằng cách kiểm soát ngọn lửa, tránh mỡ nhỏ giọt và ướp thịt với gia vị chống oxy hóa.
Cơm quả đào tiên tươi chứa nhiều hợp chất tự nhiên như hydrogen cyanide, saponin, alkaloid và axit hữu cơ đậm đặc, có thể gây kích ứng niêm mạc ruột dữ dội, nôn mửa và đau bụng co thắt nếu ăn trực tiếp khi chưa qua xử lý nhiệt cẩn thận.
Thiếu hụt vitamin D có liên quan trực tiếp đến sự gia tăng nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của bệnh trầm cảm. Thông qua các thụ thể VDR tại não bộ, vi chất này tham gia điều hòa quá trình tổng hợp các chất dẫn truyền thần kinh quan trọng như serotonin và dopamine, đồng thời giảm viêm và bảo vệ tế bào thần kinh.
Nấu khoai tây cả vỏ giúp bảo toàn lớp khoáng chất tự nhiên và giữ vững cấu trúc thành tế bào. Màng ngăn sinh học này làm chậm quá trình hồ hóa, cản trở enzyme alpha-amylase tiếp cận tinh bột nội bào, từ đó hạn chế tình trạng tăng đột ngột đường huyết sau bữa ăn.
Cao chiết lá đào tiên (*Crescentia cujete*) bước đầu thể hiện hoạt tính kháng viêm trong ống nghiệm và mô hình máy tính, nhưng hiện chưa có bất kỳ bằng chứng thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả giảm đau khớp trên người. Người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước sắc đào tiên để hạ đường huyết, nhưng khoa học hiện nay khẳng định chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả này trên người. Người bệnh đái tháo đường tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị để dùng nước thảo mộc chưa qua kiểm chứng.
Vô tình nhai nát một vài hạt táo hay hạt lê không gây ngộ độc cyanide nguy hiểm tính mạng do lượng tiền chất amygdalin giải phóng ra quá nhỏ. Tuy nhiên, các nhà khoa học cảnh báo việc chủ động thu thập và nghiền nuốt một lượng lớn hạt có thể giải phóng nồng độ cyanide kịch độc, làm tê liệt hô hấp tế bào và dẫn tới tử vong.
Nhiều lời đồn thổi cho rằng cây đông hầu trắng có khả năng trị dứt điểm viêm loét dạ dày. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện tại cho thấy loài cây này chưa từng được chứng minh có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày trên người, và việc tự ý sắc uống tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Nhiều người tin rằng rau củ đông lạnh kém chất lượng hơn rau tươi, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy quá trình cấp đông nhanh giúp khóa chặt vitamin và khoáng chất, khiến chúng thường giữ được giá trị dinh dưỡng tương đương hoặc vượt trội so với rau tươi nằm ngăn mát cả tuần.
Người bị tăng huyết áp có thể uống trà đinh lăng loãng để hỗ trợ an thần, nhưng cần hết sức cẩn trọng vì hoạt tính thảo dược có thể hiệp đồng với thuốc điều trị gây tụt huyết áp đột ngột; tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc theo đơn để thay bằng nước lá đinh lăng.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo bôi nước ép quả đào tiên tươi để trị nấm da và nhiễm trùng, nhưng hiện chưa có bất kỳ bằng chứng lâm sàng nào xác nhận hiệu quả này. Tự ý bôi dịch quả tươi không vô trùng lên vùng da tổn thương thậm chí còn dễ gây viêm da tiếp xúc và bội nhiễm vi khuẩn nguy hiểm.
Xào nấu cà chua cùng dầu ăn giúp tăng mạnh lượng lycopene hấp thu vào máu so với ăn sống. Nhiệt độ giúp phá vỡ thành tế bào và chuyển hóa lycopene sang dạng đồng phân dễ tiếp nhận, trong khi dầu ăn đóng vai trò dung môi hòa tan giúp cơ thể hấp thu tối ưu.
Cá biển đông lạnh nếu rã đông sai cách ở nhiệt độ phòng sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh enzyme chuyển hóa acid amin histidine thành độc chất histamine bền nhiệt. Độc tố này không bị phân hủy khi nấu chín, dễ gây ngộ độc cấp tính với triệu chứng đỏ bừng mặt, nhức đầu và tụt huyết áp.
Uống rượu ngâm đào tiên mỗi ngày tiềm ẩn rủi ro lớn cho gan và thận. Dù chứa một số hoạt chất kháng khuẩn, đào tiên đã bộc lộ nguy cơ gây độc tế bào khi tăng nồng độ trong thử nghiệm khoa học, kết hợp cùng cồn nồng độ cao sẽ gây gánh nặng chuyển hóa nặng nề.
