Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
10.941 bài, trang 44 trên 548
Nhiều người có thói quen giã nát lá cây đông hầu trắng đắp lên vết thương hở nhằm sát trùng, tiêu viêm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo hành vi này tiềm ẩn rủi ro nhiễm trùng rất cao; nghiên cứu mới dừng lại ở dịch chiết phòng thí nghiệm, tuyệt đối không đồng nghĩa với việc lá tươi an toàn cho vết thương.
Nhiều người lầm tưởng chỉ rượu bia hay chất béo mới làm hại gan, nhưng đường trắng dùng hằng ngày cũng là thủ phạm thầm lặng. Thành phần fructose trong đường trắng chuyển hóa trực tiếp tại gan, kích thích quá trình tạo mỡ mới, cản trở đốt cháy chất béo và làm tăng nguy cơ viêm gan nhiễm mỡ.
Nhiều lời đồn cho rằng trà lá điều nhuộm giúp hạ huyết áp hiệu quả, nhưng y học hiện đại khẳng định chưa có bằng chứng lâm sàng nào chứng minh tác dụng này. Thảo dược này chủ yếu chỉ có hoạt tính chống viêm trong các thử nghiệm tiền lâm sàng, người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc.
Nước mía để qua đêm hoặc ép từ cây mía bảo quản kém có nguy cơ nhiễm nấm mốc *Arthrinium*, sinh ra độc tố axit 3-nitropropionic (3-NPA). Đây là chất độc thần kinh nguy hiểm, có khả năng ức chế ty thể, gây hoại tử tế bào não và co giật nghiêm trọng.
Nướng nấm giúp bảo tồn hoạt tính chống oxy hóa và dưỡng chất vượt trội so với chiên rán. Khi rán ngập dầu, nấm bị tổn thất nghiêm trọng protein, carbohydrate, đồng thời các hợp chất polyphenol và glucan quý giá dễ bị thất thoát ra dầu nấu.
Chiết xuất cây đông hầu trắng (*Turnera subulata*) hiện chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học tiền lâm sàng hay lâm sàng nào chứng minh khả năng làm hạ mỡ máu. Các nghiên cứu hiện tại chỉ mới ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa, kháng viêm và kháng khuẩn bước đầu trong ống nghiệm.
Các nghiên cứu vi sinh học xác nhận khăn lau bếp và giẻ rửa bát bẩn có thể chứa mật độ vi khuẩn vượt quá 10^10 tế bào/cm3, tương đương hoặc bẩn hơn bồn cầu. Môi trường ẩm ướt biến chúng thành ổ chứa mầm bệnh đường ruột và vi khuẩn kháng thuốc gây ngộ độc.
Thớt nhựa giải phóng hàng chục triệu hạt vi nhựa gây viêm ruột và khó làm sạch vi khuẩn trong vết xước dao, trong khi thớt gỗ có cơ chế mao dẫn giúp cô lập vi sinh vật sâu bên trong. Lựa chọn thớt gỗ tự nhiên, dùng riêng cho đồ chín và khử trùng đúng cách là giải pháp an toàn cho sức khỏe.
Nhiều người thường gọt bỏ phần hoa quả bị thối rồi ăn tiếp phần nguyên vẹn vì tiếc của. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy độc tố vi nấm patulin có thể âm thầm khuếch tán sâu vào phần thịt quả trông còn lành lặn, gây tổn thương tế bào và đe dọa sức khỏe.
Uống nước lá đông hầu trắng chưa có đủ bằng chứng khoa học chứng minh giúp hạ đường huyết ở người. Các nghiên cứu hiện tại mới ghi nhận chiết xuất hoa của cây này làm giảm đường huyết trên cá thể cá ngựa vằn, trong khi dịch chiết lá chủ yếu thể hiện hoạt tính kháng đông máu và kháng viêm trong phòng thí nghiệm.
Gọt vỏ giúp loại bỏ phần lớn thuốc bảo vệ thực vật bám trên bề mặt và biểu bì quả, nhưng không thể loại trừ hoàn toàn các loại thuốc có tính lưu dẫn. Hoạt chất lưu dẫn có khả năng thấm sâu vào mô thịt và lõi quả chỉ sau vài giờ, đòi hỏi người tiêu dùng cần kết hợp nhiều bước sơ chế an toàn.
Để giữ trọn hoạt chất sulforaphane chống ung thư trong súp lơ xanh, hấp nhẹ từ 1 đến 3 phút là lựa chọn lý tưởng nhất. Cách làm này kích hoạt tối đa dưỡng chất quý mà không làm biến tính enzyme myrosinase then chốt, vượt trội hơn cả việc ăn sống hay luộc kỹ.
Thêm nước cốt chanh vào trà xanh giúp acid ascorbic (vitamin C) và acid citric bảo vệ các catechin như EGCG không bị phân hủy trong môi trường ruột. Nhờ đó, tỷ lệ sống sót và hấp thu chất chống oxy hóa qua đường tiêu hóa tăng lên gấp nhiều lần so với chỉ uống trà xanh nguyên chất.
Nấu bằng nồi áp suất không hề làm phân hủy toàn bộ vitamin như nhiều người lo ngại. Nhờ môi trường kín khí, lượng nước ít và thời gian gia nhiệt rút ngắn đáng kể, phương pháp này thậm chí còn giúp bảo toàn các vi chất nhạy cảm như vitamin C và beta-carotene tốt hơn so với luộc mở nắp thông thường.
Quá trình ủ chua rau củ nhờ vi khuẩn lactic giúp gia tăng mật độ lợi khuẩn và có khả năng tổng hợp thêm vitamin nhóm B. Quá trình này còn phân giải các chất kháng dinh dưỡng, giúp cơ thể hấp thu khoáng chất tốt hơn, nhưng hàm lượng vi chất thay đổi tùy theo nguyên liệu và cách chế biến.
Quan niệm ninh xương thật lâu để chiết xuất canxi bồi bổ sức khỏe là hoàn toàn sai lầm. Các bằng chứng khoa học cho thấy nước hầm xương chỉ chứa lượng canxi vô cùng ít ỏi, trong khi việc đun nấu kéo dài nhiều giờ lại làm gia tăng nguy cơ hòa tan các kim loại nặng độc hại như chì vào nước dùng.
Ăn đu đủ xanh thực sự kích thích co thắt tử cung mạnh do hàm lượng mủ thô và papain dồi dào, tiềm ẩn nguy cơ sinh non và sảy thai. Trái lại, đu đủ chín hoàn toàn không gây co thắt và an toàn cho thai phụ.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng bước đầu cho thấy chiết xuất đông hầu trắng không gây độc tính cấp trên tế bào và động vật thử nghiệm. Tuy nhiên, do hiện nay vẫn còn thiếu hụt trầm trọng các dữ liệu về độc tính bán trường diễn và thử nghiệm lâm sàng, người dân không nên sử dụng thảo dược này kéo dài để tránh rủi ro cho gan, thận.
Nhiều người có thói quen cất bánh mì vào ngăn mát tủ lạnh để tránh thiu, nhưng cách này lại khiến bánh bị khô cứng nhanh gấp nhiều lần so với để ngoài nhiệt độ phòng. Khoa học chứng minh ngăn đá mới là nơi lưu giữ độ mềm xốp lâu nhất nhờ ức chế hoàn toàn quá trình thoái hóa tinh bột.
Băm tỏi rồi cho ngay vào chảo nóng sẽ làm nhiệt độ cao tiêu diệt enzyme alliinase trước khi kịp chuyển hóa alliin thành allicin quý giá. Để giữ trọn dưỡng chất, tép tỏi sau khi đập dập cần được nghỉ từ 10 đến 15 phút ngoài không khí nhằm kích hoạt phản ứng tạo allicin tối đa trước khi nấu.
