Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 50 trên 242
Thịt nhái lâu nay được truyền miệng là món ăn giúp trị dứt điểm còi xương, suy dinh dưỡng ở trẻ em. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy thịt nhái chỉ là nguồn đạm động vật thông thường, hàm lượng canxi trong thịt nạc rất thấp và hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị còi xương.
Uống nước sắc rễ nhàu nước được dân gian truyền tai giúp hạ huyết áp, nhưng khoa học hiện chỉ mới ghi nhận hiệu quả giảm áp từ lá và quả nhàu trên động vật. Bằng chứng lâm sàng trên người vẫn thiếu hụt, người bệnh không nên bỏ thuốc điều trị để dùng rễ cây tự sắc.
Nhiều nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận dịch chiết nho núi có khả năng chống oxy hóa, hạ men gan và giảm tổn thương xơ hóa trên chuột cũng như tế bào cô lập. Tuy nhiên, hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người, do đó người dân không nên tự ý dùng thảo dược này để thay thế thuốc điều trị bệnh gan.
Các nghiên cứu trên chuột cho thấy chiết xuất lá nhài tơ dài có khả năng ức chế nhiều chất trung gian gây viêm và bảo vệ sụn khớp. Tuy nhiên, chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người khẳng định loài cây này có thể chữa khỏi bệnh viêm khớp, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Ngọc Tuyền hoàn và Lục Vị Địa Hoàng hoàn là hai bài thuốc cổ truyền quen thuộc cùng hỗ trợ điều trị chứng tiêu khát (tiểu đường). Trong khi Lục Vị Địa Hoàng tập trung tư bổ can thận âm và có nhiều bằng chứng bảo vệ mạch máu nhỏ, dữ liệu khoa học về hiệu quả độc lập của Ngọc Tuyền hoàn vẫn còn rất hạn chế.
Nhờ hàm lượng linalool dồi dào, hương thơm tinh dầu hoa ngọc lan ta đã được chứng minh qua thử nghiệm điện não đồ là có thể làm tăng sóng alpha và beta, giúp tạo cảm giác thư giãn và giảm căng thẳng. Dù vậy, đây chỉ là liệu pháp hỗ trợ tâm lý tạm thời chứ không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất từ ngọc vạn vàng có khả năng ức chế yếu tố tạo mạch máu võng mạc trên chuột thí nghiệm. Dù vậy, hiện vẫn hoàn toàn thiếu bằng chứng lâm sàng trên người; người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thảo dược thay thế phác đồ điều trị mắt chuyên khoa.
Ngọc trúc từ lâu đã được xem là vị thuốc quý hỗ trợ người có đường huyết cao. Nhiều nghiên cứu khoa học ghi nhận các hợp chất polysaccharide, flavonoid và saponin trong thảo dược này giúp cải thiện chuyển hóa glucose. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay mới dừng lại ở mô hình động vật, người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy ngửi tinh dầu ngọc lan tây có thể hỗ trợ hạ huyết áp tâm thu và làm chậm nhịp tim tạm thời nhờ tác dụng thư giãn thần kinh. Dù vậy, liệu pháp mùi hương này chỉ mang tính bổ trợ ngắn hạn, hoàn toàn không thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp.
Chiết xuất từ cây ngọt nai ghi nhận khả năng giảm đường huyết ấn tượng tới 57,88% trên mô hình động vật thí nghiệm nhờ cơ chế điều hòa gen chuyển hóa. Dù vậy, chưa hề có thử nghiệm lâm sàng trên người, do đó người bệnh tuyệt đối không dùng thảo dược này để thay thế thuốc trị bệnh.
Các hoạt chất chiết xuất từ cây ngọt nai bước đầu cho thấy khả năng kháng viêm và giảm phù nề rõ rệt trong phòng thí nghiệm và trên động vật. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế trên người bệnh đau khớp vẫn chưa được kiểm chứng lâm sàng, người dân không nên tự ý dùng thay thuốc điều trị.
Ngọc vạn vàng (Dendrobium officinale) được đồn thổi như thảo dược kiểm soát đường huyết hiệu quả. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở chiết xuất polysaccharide trên mô hình động vật như chuột, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng quy mô trên người để khẳng định công dụng điều trị đái tháo đường.
Chiết xuất từ lá ngọc lan ta (*Michelia alba*) thể hiện hoạt tính kháng khuẩn và kháng nấm rõ rệt đối với các mầm bệnh đường miệng và hô hấp trong các thử nghiệm phòng thí nghiệm. Dù giàu tiềm năng nhờ nồng độ linalool cao, đây mới chỉ là bằng chứng in vitro và người dân tuyệt đối không tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Ngọc nữ đài dài được lưu truyền trong dân gian như bài thuốc trị đau nhức xương khớp. Dù các nghiên cứu trên chuột ghi nhận hoạt tính kháng viêm và ức chế tổn thương sụn, nhưng hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận hiệu quả điều trị thực tế.
Chiết xuất ngọc nữ đài dài (*Clerodendrum serratum*) thể hiện khả năng ức chế nhiều loại vi khuẩn và nấm trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại chỉ dừng ở mức thử nghiệm tế bào và động vật, hoàn toàn không thể thay thế thuốc kháng sinh trong điều trị nhiễm trùng.
Ăn ngẩu pín không giúp bổ thận tráng dương hay tăng cường sinh lực như nhiều người lầm tưởng. Bản chất ngẩu pín chỉ là mô cơ và collagen; mọi hormone nếu có đều bị enzyme tiêu hóa phân giải hoàn toàn trước khi vào máu, không mang lại giá trị điều trị rối loạn cương.
Chiết xuất từ cây ngọc nữ đài dài và các loài cùng chi bước đầu cho thấy khả năng kháng viêm, giảm phù nề và bảo vệ tế bào trong các thí nghiệm ống nghiệm và mô hình động vật. Dù vậy, thảo dược này hiện vẫn chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người để chứng minh hiệu quả và độ an toàn điều trị.
Bột ngọc trai thường được truyền miệng là bài thuốc giúp an thần, chữa mất ngủ hiệu quả. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chưa ghi nhận tác động trực tiếp của bột ngọc trai lên các thụ thể điều hòa giấc ngủ, người dùng không nên lạm dụng để thay thế thuốc điều trị.
Bài thuốc cổ phương Ngọc Tuyền có tác dụng hỗ trợ hạ đường huyết, cải thiện mỡ máu và kháng viêm khi dùng kết hợp với thuốc điều trị quy chuẩn. Tuy nhiên, bài thuốc này hoàn toàn không thể thay thế insulin hay phác đồ thuốc Tây y đã được bác sĩ chỉ định.
Ngọc nữ biển (*Clerodendrum inerme*) chứa các hoạt chất có khả năng ức chế phản ứng viêm trên mô hình tế bào thực nghiệm. Tuy nhiên, hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả và độ an toàn trên người, do đó người bệnh viêm khớp không nên tự ý sử dụng thay thế thuốc điều trị.
