Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
12 bài
Nhiều người mách nhau dùng nước sắc mã tiên thảo để trị viêm nướu răng. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho biết mã tiên thảo mới chỉ thể hiện đặc tính kháng viêm trên mô hình thực nghiệm ở động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả giảm viêm nướu trên người; người bệnh không nên tự ý dùng thay thế chỉ định nha khoa.
Nhiều người có thói quen hái lá mã tiên thảo giã nát đắp lên vết thương hở để cầm máu và kháng viêm. Dù chiết xuất từ loài cây này có hoạt tính sinh học tốt trong phòng thí nghiệm, việc đắp lá tươi chưa tiệt trùng lên da rách lại tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng, hoại tử mô và nhiễm trùng huyết.
Cỏ roi ngựa truyền thống (mã tiên thảo) và cỏ roi ngựa chanh tuy cùng họ thực vật nhưng có thành phần và công dụng hoàn toàn khác nhau. Mã tiên thảo đắng, giàu chất xơ và phenolic giúp kháng khuẩn ngoài da, trong khi cỏ roi ngựa chanh thơm mát, giàu verbascoside và tinh dầu giúp thư giãn thần kinh, hỗ trợ tiêu hóa.
Uống trà mã tiên thảo vào buổi tối có thể giúp bạn dễ ngủ hơn nhờ các hoạt chất tự nhiên có đặc tính an thần và giảm lo âu. Dù vậy, phần lớn bằng chứng hiện có mới dừng lại ở các thử nghiệm trên động vật và chiết xuất chuẩn hóa, nên thức uống này chỉ đóng vai trò hỗ trợ thư giãn chứ không thể thay thế thuốc điều trị mất ngủ.
Uống nước mã tiên thảo thay nước lọc hàng ngày có thể gây quá tải và tổn hại nghiêm trọng cho gan, thận. Dù chứa một số hoạt chất tiềm năng, thảo dược này tiềm ẩn nguy cơ làm tăng độc tính của cồn lên tế bào gan và gây viêm gan, suy thận khi lạm dụng dài ngày.
Người đang uống thuốc huyết áp hoặc thuốc an thần không nên tự ý dùng mã tiên thảo. Hoạt tính hướng thần và tác động lên thụ thể GABA của thảo dược này có thể hiệp đồng với thuốc điều trị, làm tăng nguy cơ an thần quá mức, lơ mơ hoặc gây hạ huyết áp tư thế đứng nguy hiểm.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên uống nước sắc cỏ roi ngựa (mã tiên thảo). Các nghiên cứu khoa học cho thấy loại thảo dược này tiềm ẩn độc tính phát triển trước sinh, có thể làm chậm phát triển thai, gây bất thường hệ xương và gia tăng đáng kể nguy cơ mất phôi, sảy thai.
Uống trà mã tiên thảo ngay sau bữa ăn làm giảm đáng kể khả năng hấp thu sắt không heme từ thực phẩm, với mức ức chế lên tới 59% theo nghiên cứu lâm sàng. Các polyphenol tự nhiên trong thảo mộc này tạo phức chelate khóa chặt ion sắt trong đường ruột, do đó bạn nên uống cách bữa ăn ít nhất 1-2 giờ.
Hãm trà mã tiên thảo khô ở 96 độ C trong 6 phút là công thức tối ưu giúp hòa tan tối đa verbenalin và các chất chống oxy hóa quý, đồng thời hạn chế vị đắng gắt do nhiệt phân hủy để mang lại hương vị thơm ngon nhất.
Trà mã tiên thảo có thể hỗ trợ làm dịu cảm giác đầy bụng nhờ đặc tính chống co thắt cơ trơn và bảo vệ niêm mạc dạ dày được ghi nhận trong nghiên cứu thực nghiệm. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ nhẹ nhàng, không thay thế được thuốc chữa bệnh hay chế độ ăn uống khoa học.
Chiết xuất mã tiên thảo chứa hoạt chất sinh học verbenalin có khả năng hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp nhờ ức chế các phản ứng phù nề tại chỗ và hạ thấp các cytokine gây viêm trong cơ thể. Các thử nghiệm cho thấy thảo dược này giúp xoa dịu sưng đau an toàn mà không gây hại dạ dày.
Mã tiên thảo (*Verbena officinalis*) chứa nhiều hợp chất tự nhiên có khả năng giảm lo âu và an thần trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, khoa học hiện chưa có liều lượng khuyến nghị chuẩn hóa trên người, do đó người dùng cần thận trọng và không tự ý lạm dụng thảo dược này để trị căng thẳng.
