4992 bài viết
Gừng dại và các loài họ gừng thường được dùng làm gia vị hay bài thuốc dân gian trị đau nhức, nhưng không phải ai cũng dùng được. Người sắp phẫu thuật, người đang dùng thuốc chống đông máu warfarin, người uống thuốc giảm đau NSAIDs và phụ nữ mang thai cần đặc biệt thận trọng trước nguy cơ xuất huyết hoặc kích ứng tiêu hóa.
Nhiều người tò mò về sự khác biệt giữa gừng bọc da (*Zingiber pellitum*) và gừng thông thường (*Zingiber officinale*). Hiện tại, y văn khoa học quốc tế tập trung nghiên cứu sâu về các hợp chất sinh học, tinh dầu và công dụng của gừng thường, trong khi dữ liệu phân tích hóa học trực tiếp trên loài gừng bọc da vẫn còn rất hạn chế.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không được dùng gọng vó lá bán nguyệt. Nghiên cứu khoa học cảnh báo các dẫn xuất naphthoquinone trong loại cây này có độc tính cao với phôi thai, gây rối loạn hormone và kích thích co bóp tử cung mạnh mẽ, tiềm ẩn nguy cơ quái thai hoặc sẩy thai nguy hiểm.
Phụ nữ mang thai cần thận trọng khi ăn thạch găng do nguy cơ kích thích tiêu hóa từ chất đắng và hiểm họa nhiễm khuẩn trong quy trình vò lá thủ công không qua đun sôi lại. Thiếu dữ liệu an toàn lâm sàng đòi hỏi mẹ bầu chỉ nên ăn lượng vừa phải nếu đảm bảo vệ sinh.
Gừng tươi chứa hoạt chất chính là gingerol mang vị cay thanh, trong khi nhiệt độ sấy khô làm gingerol mất nước và chuyển hóa thành shogaol có vị cay nồng gắt hơn. Sự biến đổi hóa học này tạo ra hai dược liệu khác biệt về thành phần sinh học, đích phân tử và hiệu quả chống oxy hóa.
Hiện chưa có dữ liệu khoa học chứng minh rễ gối hạc đen an toàn cho thai sản và phụ nữ cho con bú. Việc dùng theo truyền miệng tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc tế bào và hại thai nhi, do đó tuyệt đối không nên tự ý sử dụng.
Gạo lứt tím và đen có hàm lượng anthocyanin cao nhất, trong khi gạo lứt đỏ lại chiếm ưu thế tuyệt đối về proanthocyanidin và một số flavonoid quý. Tùy thuộc vào giống lúa, mỗi loại gạo có màu sắc riêng biệt đều sở hữu năng lực chống oxy hóa vượt trội so với gạo xát trắng thông thường.
Rau dớn là loại dương xỉ ăn được giàu kẽm, đồng, sắt và các hoạt chất chống oxy hóa đã được khoa học ghi nhận. Ngược lại, guột găng hiện chưa có dữ liệu khoa học chứng minh giá trị dinh dưỡng hay độ an toàn để làm thực phẩm, người tiêu dùng cần phân biệt rõ để phòng ngừa nguy cơ ngộ độc.
Mủ gòn là thức uống giải nhiệt dân dã giàu chất xơ, nhưng nếu chế biến sai cách có thể gây tắc nghẽn đường ruột nguy hiểm. Để đảm bảo an toàn, nguyên liệu này bắt buộc phải được ngâm ngập trong nước lạnh cho nở hoàn toàn, tuyệt đối không dùng khi còn lõi cứng hay đun sôi làm hỏng cấu trúc gel.
Hiện chưa có nghiên cứu khoa học so sánh trực tiếp để khẳng định dây gắm hay thổ phục linh hạ axit uric tốt hơn ở người. Dữ liệu thực nghiệm hiện mới ghi nhận các loài thuộc chi Thổ phục linh giúp hỗ trợ đào thải axit uric qua thận và ức chế tổng hợp trên mô hình động vật, trong khi dữ liệu về dây gắm chưa được kiểm chứng đầy đủ.
Quan niệm quả găng trắng chín có thể ăn sống tự do là sai lầm nguy hiểm. Các bộ phận của loài cây này chứa nhóm saponin triterpene có hoạt tính sinh học và độc tính tế bào thực nghiệm, tiềm ẩn nguy cơ gây kích ứng niêm mạc, rối loạn tiêu hóa và tổn thương cơ thể nếu lạm dụng đường uống bừa bãi.
Nước sắc hoa và vỏ cây gạo thường được người dân nấu uống để giải nhiệt, trị đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, các nhà khoa học cảnh báo thảo dược này chứa hoạt chất hạ huyết áp mạnh và có thể gây hại cho gan, thận nếu dùng sai cách. Dưới đây là 4 nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng, không tự ý sử dụng.