612 bài viết
Cánh hoa tử đinh hương hoàn toàn có thể ăn được và chứa nhiều chất xơ cùng hoạt chất chống oxy hóa hữu ích. Dẫu vậy, các bộ phận khác như lá và cành cây lại chứa hoạt tính sinh học mạnh mẽ không phù hợp làm thực phẩm, đi kèm nguy cơ nhiễm khuẩn và thuốc trừ sâu nếu sử dụng sai cách.
Cây gừa (Ficus microcarpa) và cây si (Ficus benjamina) cùng thuộc chi Ficus nhưng khác biệt rõ rệt về thành phần hoạt chất. Dữ liệu phòng thí nghiệm cho thấy gừa nổi bật với lupeol, acid oleanolic và hàm lượng phenolic cao, trong khi si chứa triterpenoid serrat-3-one và các flavonoid đặc thù như dẫn xuất kaempferol.
Hạt quả găng tây (me keo) tươi sống không nên ăn với lượng lớn vì chứa hàm lượng tannin cao và các chất kháng dinh dưỡng họ đậu. Những hoạt chất tự nhiên này có thể gây ức chế enzym tiêu hóa, làm kết tủa protein và dẫn đến triệu chứng đầy bụng, khó tiêu hoặc kích ứng ruột nhẹ.
Tân dược axit ursodeoxycholic (UDCA) tổng hợp vượt trội hơn mật gấu tự nhiên nhờ độ tinh khiết chuẩn hóa, không lẫn tạp chất độc hại và định lượng chính xác. Nghiên cứu khoa học xác nhận viên uống UDCA mang lại hiệu quả hòa tan sỏi mật và bảo vệ gan vượt bậc so với dịch mật động vật biến thiên.
Quả găng trâu làm cá say đơ do chứa lượng lớn saponin phá vỡ màng mang và ức chế hô hấp của sinh vật thủy sinh. Với con người, chất này hấp thu kém qua đường ruột và được dùng trong y học cổ truyền, song việc tự ý sử dụng lượng lớn quả tươi vẫn tiềm ẩn nguy cơ kích ứng tiêu hóa nghiêm trọng.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước sắc vỏ gáo để cầm tiêu chảy, nhưng khoa học hiện nay chưa có bằng chứng vỏ gáo diệt được vi khuẩn đường ruột. Việc tự ý sắc uống đậm đặc dễ gây kích ứng tiêu hóa do dư thừa tannin và che lấp các nhiễm trùng nguy hiểm.
Nước sắc vỏ gáo vàng được truyền miệng giúp hạ sốt nhanh, nhưng khoa học hiện chỉ mới ghi nhận hoạt tính kháng ký sinh trùng sốt rét trong ống nghiệm, chưa chứng minh hiệu quả hạ thân nhiệt trên người. Việc tự ý đun sắc còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc tế bào từ các hợp chất tự nhiên.
Giáng hương và đàn hương đỏ cùng thuộc chi *Pterocarpus* nhưng khác biệt về dược tính. Đàn hương đỏ chứa hoạt chất santalin và pterostilbene có tác dụng kháng viêm, chống oxy hóa đã được ghi nhận trong y học cổ truyền, trong khi giáng hương chủ yếu được nghiên cứu về hệ gen và gỗ quý.
Nghiên cứu cho thấy dịch chiết cây gai kim (*Barleria prionitis*) có hoạt tính kháng lại vi khuẩn khoang miệng và giúp giảm mảng bám răng tương đương dung dịch súc miệng chuẩn. Dẫu vậy, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ phòng ngừa và không thể chữa khỏi các tổn thương răng đã hình thành.
Hạt lanh giàu chất xơ và chất nhầy giúp nhuận tràng tự nhiên, nhưng lại trở thành con dao hai lưỡi nếu thiếu nước. Khi không được cung cấp đủ dịch, khối xơ hút cạn nước tiêu hóa, vón cục cứng và có thể làm tắc nghẽn ruột nghiêm trọng.
Hàm lượng hoạt chất parthenolide là thước đo then chốt quyết định hiệu lực phòng ngừa đau nửa đầu của thảo dược feverfew (cúc thơm). Theo các nghiên cứu dược lý, chế phẩm feverfew cần đạt tỷ lệ chuẩn hóa tối thiểu từ 0,2% đến 0,4% parthenolide để mang lại hoạt tính sinh học ổn định và kiểm soát triệu chứng.
Cây dọt sành (tên khoa học *Pavetta indica*) là dược liệu dân gian được quan tâm gần đây. Dù các tài liệu thực vật ghi nhận cây chứa nhiều nhóm hoạt chất sinh học, dữ liệu thực nghiệm đã công bố chỉ mới ghi nhận chiết xuất methanol từ lá dọt sành giúp cải thiện hành vi và chống oxy hóa trên mô hình chuột.