1580 bài viết
Chỉ thiên giả (*Clerodendrum indicum*) thường được truyền tai chữa hen suyễn, nhưng hiện chỉ có dữ liệu tiền lâm sàng về chống oxy hóa và giảm đau. Chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh hiệu quả cắt cơn hen, người bệnh tuyệt đối không bỏ thuốc điều trị.
Nhiều người tìm đến các thảo dược họ Cà nhằm hạ men gan khi gan quá tải hoặc tổn thương do thuốc. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chỉ dừng ở mức hỗ trợ giảm men gan AST, ALT trên mô hình thử nghiệm, hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị dứt điểm viêm gan virus.
Cà trời (cà vú dê) gần đây được đồn thổi như phương thuốc thần kỳ tiêu diệt tế bào ung thư. Dù các hợp chất như solamargine có hoạt tính ức chế tế bào ác tính trong ống nghiệm, hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người chứng minh hiệu quả điều trị bệnh.
Cà dại hoa trắng cho thấy tiềm năng hạ đường huyết và bảo vệ tụy rõ rệt trong các nghiên cứu trên chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, y học hiện nay vẫn hoàn toàn thiếu vắng các thử nghiệm lâm sàng đối chứng trên người, vì vậy người bệnh tuyệt đối không được tự ý sử dụng để thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Chỉ xác (quả chưa chín phơi khô của cây chi Cam chanh) chứa nhiều flavonoid giúp tăng co bóp ruột và thúc đẩy làm rỗng dạ dày. Tuy nhiên, phần lớn cơ chế kích thích tiêu hóa mới ghi nhận trên mô hình động vật, người bệnh cần thận trọng trước khi áp dụng.
Chiết xuất cây chổi đực cho thấy khả năng hạ men gan và chống độc paracetamol, CCl4 trên chuột nhờ giàu chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, thảo dược này hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người dân không nên tự ý dùng thay thuốc điều trị.
Co lim (*Betula alnoides*) và bạch dương phương Tây (*Betula pendula*) cùng thuộc chi Bạch dương, chứa các nhóm hợp chất triterpene và polyphenol. Tuy nhiên, bạch dương phương Tây có dữ liệu nghiên cứu vượt trội về khả năng ức chế lympho viêm và chống oxy hóa, trong khi co lim bản địa vẫn cần thêm bằng chứng kiểm chứng độc lập.
Cây chạc ba (*Allophylus cobbe*) thường được đồn thổi có công dụng hạ đường huyết, song y học hiện đại chưa ghi nhận bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người chứng minh hiệu quả này. Người bệnh đái tháo đường không nên tự ý dùng thảo dược thay thế thuốc điều trị để tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy lá chùm ngây có thể hỗ trợ giảm nhẹ đường huyết sau bữa ăn ở người bệnh tiểu đường type 2, song bằng chứng về kiểm soát đường huyết lúc đói và HbA1C dài hạn chưa nhất quán; người bệnh không được tự ý bỏ thuốc điều trị.
Chiết xuất chóp mao lưới (*Salacia reticulata*) thể hiện khả năng ức chế hấp thu tinh bột sau bữa ăn tương đương thuốc acarbose thông qua cơ chế chẹn men alpha-glucosidase. Điểm vượt trội của loại thảo dược này là ít gây tác dụng phụ đường tiêu hóa, hỗ trợ hệ vi sinh ruột và cải thiện chuyển hóa mỡ, nhưng người bệnh không được tự ý bỏ thuốc điều trị.
Nhiều người truyền tai nhau dùng cây chó đẻ răng cưa để chữa viêm gan B. Tuy nhiên, các bằng chứng lâm sàng trên người cho thấy thảo dược này chỉ hỗ trợ chuyển đổi huyết thanh HBeAg ở một số trường hợp, hoàn toàn không làm sạch được HBsAg và không thể thay thế thuốc kháng virus chuẩn.
Cây rết được dân gian truyền tai chữa đau nhức xương khớp, nhưng hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh hiệu quả này. Dữ liệu khoa học mới ghi nhận hoạt tính kháng viêm trong ống nghiệm ở thực vật cùng chi, người bệnh cần thận trọng và không tự ý điều trị.