9700 bài viết
Các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất từ một số loài thực vật chi Xương Rắn có khả năng kháng khuẩn và kháng viêm in vitro. Tuy nhiên, bằng chứng này hoàn toàn chưa được thử nghiệm lâm sàng trên người, đi kèm nguy cơ độc tính từ mủ cây, người dân tuyệt đối không tự ý dùng chữa bệnh.
Xáo tam phân được dân gian truyền tai là thảo dược quý bảo vệ lá gan. Dù vậy, dữ liệu khoa học về cây còn hạn chế và chỉ tập trung vào phân loại, đặc tính kháng khuẩn hoặc kinh nghiệm bản địa, chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận hiệu quả hạ men gan ở người.
Xương bồ được y học cổ truyền dùng trị chứng hay quên, nhưng bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận tác dụng bảo vệ thần kinh trên mô hình chuột và tế bào, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận khả năng phục hồi trí nhớ ở người.
Thạch xương bồ từ lâu được y học cổ truyền dùng để định thần, cải thiện giấc ngủ. Các nghiên cứu hiện đại ghi nhận hoạt chất asarone trong cây có tác dụng bảo vệ thần kinh, điều hòa thụ thể GABA, nhưng cảnh báo beta-asarone tiềm ẩn rủi ro độc tính ở người, đòi hỏi sự thận trọng khi dùng.
Nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy xà sàng tử chứa các hoạt chất giúp ức chế giải phóng chất trung gian gây ngứa và giảm viêm da cơ địa. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ xoa dịu ngoài da, không thể thay thế thuốc điều trị y khoa và chưa được chứng minh an toàn trên phụ nữ mang thai hay trẻ nhỏ.
Cây xương rắn không có khả năng chữa khỏi ung thư như lời đồn dân gian. Ngược lại, các nghiên cứu khoa học cho thấy nhựa mủ của loài cây này chứa các hợp chất ester có thể kích thích tạo mạch máu và thúc đẩy tế bào khối u phát triển, gây nguy hiểm cho người sử dụng.
Cây xà ba (Waltheria indica) được y học dân gian sử dụng để hỗ trợ kháng viêm và nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, các tài liệu khoa học hiện hành chỉ ghi nhận hoạt tính kháng khuẩn chung trong tiền lâm sàng, chưa có dữ liệu thử nghiệm đĩa thạch so sánh trực tiếp phổ ức chế vi khuẩn Gram âm và Gram dương từ chiết xuất lá.
Mướp non ăn cả vỏ giàu chất chống oxy hóa phenolic và hợp chất tạo hương thơm, trong khi xơ mướp già tích tụ hơn 80% cellulose thực vật không hòa tan. Nước sắc xơ mướp già không chứa trọn vẹn dinh dưỡng của quả non và cần được sử dụng thận trọng.
Nhiều người lầm tưởng xá xị Á Đông và sassafras Bắc Mỹ là một loài do mùi thơm the cay tương đồng. Tuy nhiên, hai cây này khác nhau về phân loại học. Thành phần chính safrole tạo nên hương thơm đặc trưng trong tinh dầu sassafras đã được chứng minh có nguy cơ gây độc cho gan và gây ung thư.
Xích đồng nam thường được dân gian truyền tai như bài thuốc trị viêm phụ khoa, nhưng các bằng chứng khoa học tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất loài cây này không có hoạt tính đáng kể chống nấm *Candida albicans* hay vi khuẩn thông thường. Chị em không nên tự ý dùng nước lá thụt rửa thay thế việc khám chữa bệnh y khoa.
Xáo tam phân được quan tâm nhờ tiềm năng ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm, nhưng khoa học hiện vẫn thiếu dữ liệu độc tính cấp và bán trường diễn trên súc vật để xác định liều an toàn. Việc lạm dụng uống quá nhiều có thể tiềm ẩn rủi ro chuyển hóa khôn lường cho cơ thể.
Mangiferin là hoạt chất tự nhiên dồi dào trong lá và vỏ cây xoài, được khoa học ghi nhận có tiềm năng chống viêm và hỗ trợ chuyển hóa. Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu hiện nay dừng lại ở cấp độ tế bào và thử nghiệm động vật, kèm thách thức lớn về khả năng hấp thu.