16897 bài viết
Quả chay và quả sấu đều có chỉ số đường huyết thấp, giàu axit hữu cơ tốt cho người cần hạ đường huyết. Tuy nhiên, quả chay nhỉnh hơn nhờ các hoạt chất thuộc chi *Artocarpus* có tiềm năng ức chế enzym tiêu hóa tinh bột, miễn là không chế biến kèm đường.
Oxyresveratrol chiết xuất từ thân và vỏ cây chay cho thấy khả năng ức chế enzyme tạo sắc tố tyrosinase mạnh mẽ trong phòng thí nghiệm. Thử nghiệm lâm sàng ghi nhận dung dịch 0,25% và kem 0,1% từ chiết xuất này giúp làm sáng da rõ rệt sau 2 đến 4 tuần sử dụng.
Cây trinh nữ châu Âu (chasteberry) được chứng minh giúp giảm đáng kể cảm giác căng tức ngực, cáu gắt và ứ nước tiền kinh nguyệt trong nhiều thử nghiệm lâm sàng. Dù kết quả rất hứa hẹn và an toàn, hầu hết các bằng chứng hiện có bắt nguồn từ các nghiên cứu cỡ mẫu vừa và nhỏ.
Chiết xuất lá chay chứa các hoạt chất có khả năng ức chế tế bào miễn dịch Th17 và bảo vệ sụn xương trên mô hình động vật viêm khớp. Tuy nhiên, giới chuyên môn nhấn mạnh vẫn thiếu thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ phác đồ điều trị.
Chiết xuất hạt caraway đường uống đã được chứng minh lâm sàng giúp giảm cân, giảm mỡ cơ thể và giảm cảm giác thèm ăn ở phụ nữ thừa cân có tập luyện thể dục. Dù thảo dược này an toàn trong 12 tuần sử dụng, bằng chứng hiện tại vẫn còn giới hạn trên quy mô mẫu nhỏ và không thể thay thế cho lối sống lành mạnh.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất lá chay Bắc Bộ giúp giảm viêm và ngừa hủy xương ở chuột nhờ ức chế tế bào miễn dịch Th17 và đại thực bào. Dù vậy, bài thuốc dân gian này chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và không thể thay thế thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp.
Hũ chanh đào mật ong sủi bọt khí sau vài tuần ngâm phần lớn do nấm men chịu đường tự nhiên gặp nước loãng sinh khí CO2, hoàn toàn không phải dấu hiệu hư hỏng độc hại. Nếu nước ngâm thơm dịu, không nổi váng mốc hay có mùi chua thối, bạn chỉ cần vớt bọt, chèn ngập chanh là tiếp tục dùng an toàn.
Kinh nghiệm nhai vỏ rễ chay giúp sạch miệng có cơ sở từ các chất kháng khuẩn và chống oxy hóa trong thân cây. Dù vậy, thói quen này không thể làm cứng chân răng hay thay thế việc chải răng, dùng sai cách còn có thể gây mòn men và tổn thương nướu.
Chiết xuất cúc La Mã (*Matricaria recutita*) cho thấy tiềm năng hỗ trợ làm giảm triệu chứng rối loạn lo âu lan tỏa (GAD) ở mức độ nhẹ đến trung bình trong các thử nghiệm lâm sàng có đối chứng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay vẫn còn giới hạn do số lượng nghiên cứu ít và quy mô khảo sát tương đối nhỏ.
Chanh đào và chanh xanh đều giàu vitamin C cùng flavonoid chống oxy hóa. Điểm khác biệt mấu chốt nằm ở sắc tố carotenoid và anthocyanin tạo nên màu đỏ hồng đặc trưng của chanh đào, giúp gia tăng phổ bảo vệ màng tế bào, trong khi hàm lượng vitamin C giữa hai loại không có sự chênh lệch mang tính áp đảo.
Nước chanh đào chứa lượng lớn vitamin C và acid citric giúp tăng cường hấp thu viên sắt non-heme hiệu quả. Tuy nhiên, acid citric có thể tương tác với thuốc kháng acid dạ dày chứa nhôm, làm tăng hấp thu kim loại này vào máu, đòi hỏi người bệnh phải dùng cách nhau ít nhất 2 giờ.
Người bị trào ngược dạ dày thực quản không nên dùng chanh khi đang có triệu chứng. Acid citric tự nhiên trong chanh gây kích ứng trực tiếp lên niêm mạc thực quản đang viêm trợt, làm tăng cảm giác ợ nóng bất kể giả thuyết kiềm hóa sau chuyển hóa.