Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1046 trên 1.483
Nước sắc cành và lá trúc đen hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh khả năng ức chế enzyme tiêu hóa tinh bột hay ghìm đường huyết sau ăn ở người. Các nghiên cứu mới chỉ ghi nhận hoạt tính hạ đường huyết của polysaccharide tinh chế từ rễ và khả năng ngăn ngừa biến chứng từ chất chống oxy hóa trong lá trên mô hình động vật.
Nhiều người có thói quen hái lá cây xấu hổ tươi giã nát đắp lên vết thương hở để cầm máu, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy đây là hành vi nguy hiểm. Mặc dù chiết xuất tinh chế của cây thể hiện tiềm năng phục hồi mô trong phòng thí nghiệm, việc đắp lá tươi trực tiếp lại tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn nặng và hoại tử da.
Nước lá tía tô chứa các hoạt chất có khả năng ức chế enzyme tổng hợp axit uric trong phòng thí nghiệm và trên động vật, nhưng uống nước lá tại nhà không thể thay thế thuốc chữa bệnh gút. Người bệnh chỉ nên xem đây là thức uống hỗ trợ bổ sung nước, cần tuân thủ điều trị y khoa.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng hạt trâm mốc chứa hàm lượng hợp chất phenolic và khả năng chống oxy hóa cao hơn hẳn thịt quả. Dù cùi thịt giàu khoáng chất và sắc tố tự nhiên, chính phần hạt mới là nơi tập trung các hoạt chất sinh học hỗ trợ cải thiện dung nạp glucose và kiểm soát đường huyết.
Mì trộn khô thường khiến cơ thể nạp nhiều calo hơn do toàn bộ lớp dầu sốt béo ngậy bám chặt vào sợi mì, trong khi mì nước lại tiềm ẩn nguy cơ dư thừa muối hòa tan làm tăng huyết áp nếu bạn có thói quen húp cạn nước dùng.
Hạt, lá và rễ cây trâm bầu có dược tính hoàn toàn khác nhau: hạt mạnh về tẩy giun sán và bảo vệ gan sâu, lá tập trung flavonoid kháng viêm, hạ men gan và ức chế enzyme đường huyết, còn rễ chủ yếu diệt ký sinh trùng. Đánh đồng hoặc dùng sai bộ phận có thể gây kích ứng đường ruột và ngộ độc.
Ăn mì tôm kèm xúc xích hoặc thịt hộp là thói quen tiện lợi nhưng nguy hại, khiến cơ thể nạp cùng lúc lượng muối natri vượt ngưỡng khuyến nghị cả ngày kết hợp chất béo bão hòa và phụ gia siêu chế biến. Thói quen này làm tăng áp lực mạch máu, đẩy cao nguy cơ tăng huyết áp, đột quỵ và tử vong do tim mạch.
Người đang uống thuốc điều trị tiểu đường không nên tự ý dùng thêm lá và hạt trâm mốc. Dược liệu này kích thích tiết insulin và ức chế hấp thu đường tương tự thuốc tây, dễ dẫn đến biến chứng hạ đường huyết quá mức nguy hiểm và làm kéo dài thời gian đông máu.
Dầu ăn chiên đi chiên lại nhiều lần tại các hàng quán sản sinh lượng lớn gốc tự do và các aldehyde độc hại như malondialdehyde, phá hủy chức năng nội mô mạch máu, gây viêm và làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch cùng bệnh tăng huyết áp.
Nhờ chứa hàm lượng dồi dào các hợp chất phenolic và flavonoid, cây trâm bầu thể hiện khả năng chống oxy hóa vượt trội, giúp trung hòa các gốc tự do gây hại và hỗ trợ bảo vệ tế bào gan hiệu quả theo các bằng chứng dược lý học hiện đại.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng thảo dược từ cây trâm bầu. Hoạt chất sinh học trong trâm bầu có độc tính tế bào mạnh và tính chất tẩy xổ kích thích co bóp cơ trơn, tiềm ẩn nguy cơ gây sảy thai, sinh non và tổn hại đến sự phát triển của thai nhi.
Người đang uống thuốc tây trị bệnh gan tuyệt đối không nên tự ý dùng thêm nước lá trâm bầu. Các hoạt chất thảo mộc có thể can thiệp vào hệ enzyme Cytochrome P450 tại gan, làm biến đổi nồng độ thuốc điều trị trong máu và gây nguy cơ ngộ độc hoặc thất bại điều trị.
Bột hạt trâm mốc chứa nhiều hoạt chất sinh học có khả năng ức chế enzym phân giải tinh bột và hỗ trợ hạ đường huyết trên động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người vẫn chưa đầy đủ, do đó người bệnh tuyệt đối không được tự ý dùng thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Ăn mì gói cay nóng chỉ tạo cảm giác thông mũi và toát mồ hôi tạm thời nhờ hơi ấm cùng phản xạ thần kinh kích thích tiết dịch. Mì tôm hoàn toàn không giúp "giải cảm" như cháo hành vì chứa nhiều muối, chất béo bão hòa nhưng thiếu hụt protein và vi chất cần thiết để phục hồi hệ miễn dịch.
Tự phơi hạt trâm mốc làm thuốc tại nhà tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc tố aflatoxin rất cao do điều kiện phơi sấy và bảo quản thủ công không kiểm soát được độ ẩm. Aflatoxin là chất gây ung thư gan nguy hiểm, vẫn có thể hình thành ngay cả khi hạt chưa nổi mốc nhìn thấy bằng mắt thường.
Húng chanh chưng đường phèn giảm ho nhờ chứa carvacrol và thymol có khả năng kháng khuẩn, chống viêm và ức chế chất trung gian gây sưng rát, kết hợp cùng dịch đường ấm bao phủ làm dịu cơ học niêm mạc họng tổn thương.
Nhiều người coi cây trinh nữ là thảo dược lành tính giúp an thần, chữa mất ngủ. Tuy nhiên, các nghiên cứu dược lý chứng minh chiết xuất rễ cây trinh nữ có thể làm xáo trộn các hormone sinh sản, ức chế quá trình rụng trứng và gây tác dụng chống thụ thai, tiềm ẩn nhiều hiểm họa cho phụ nữ mang thai hoặc đang mong con.
Ăn mì gói thường xuyên làm suy giảm hệ vi sinh đường ruột do món ăn này nghèo chất xơ, nhiều chất béo bão hòa và chứa phụ gia nhũ hóa. Sự mất cân bằng này làm giảm lợi khuẩn, phá vỡ lớp màng nhầy, tăng tính thấm thành ruột và thúc đẩy các phản ứng viêm mạn tính.
Ăn mì tôm thường xuyên khiến da dễ nổi mụn không phải do hiện tượng "nóng trong người" trừu tượng, mà xuất phát từ việc nạp carbohydrate tinh chế có tải lượng đường huyết cao. Thói quen này làm tăng vọt insulin và hormone kích thích bã nhờn, tạo môi trường thuận lợi cho mụn trứng cá bùng phát.
Nhờ ngành công nghiệp thực phẩm chuyển sang chiên bằng dầu cọ tự nhiên không qua hydro hóa, mì ăn liền hiện nay hầu như không còn chứa trans fat nhân tạo. Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn cần chú ý kiểm soát lượng chất béo bão hòa từ dầu chiên để bảo vệ sức khỏe tim mạch.
