Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1045 trên 1.483
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy một số hợp chất chiết xuất từ cây trâm bầu có khả năng ức chế và gây độc tế bào ung thư trên các mô hình nuôi cấy. Tuy nhiên, đây mới chỉ là kết quả in vitro bước đầu, tuyệt đối không đồng nghĩa với việc uống trâm bầu có thể chữa khỏi bệnh ung thư trên người.
Ăn tiết canh, nem chua hay thịt lợn tái đường phố tiềm ẩn nguy cơ nhiễm liên cầu lợn (*Streptococcus suis*) rất cao. Vi khuẩn nguy hiểm này có thể gây nhiễm trùng huyết, viêm màng não, điếc tai vĩnh viễn và thậm chí tử vong, bất kể việc người ăn có vắt chanh hay uống cùng rượu mạnh.
Xúc xích và cá viên chiên cổng trường tuy hấp dẫn nhưng tiềm ẩn lượng lớn phụ gia nitrit, muối và chất béo. Trẻ nhỏ ăn thường xuyên dễ vượt ngưỡng an toàn hàng ngày, đối mặt nguy cơ ngộ độc thiếu oxy máu và gia tăng khả năng mắc các khối u tiêu hóa ác tính trong tương lai.
Trà đá vỉa hè sử dụng đá viên công nghiệp tiềm ẩn nguy cơ cao gây rối loạn tiêu hóa và ngộ độc. Do nguồn nước làm đá chưa qua xử lý chuẩn cùng khâu bảo quản mất vệ sinh, đá viên dễ nhiễm khuẩn Coliform và E. coli, khiến người uống đối mặt với nguy cơ viêm đường ruột cấp tính.
Bôi tinh dầu tràm lá dài nguyên chất trực tiếp lên da trẻ sơ sinh hoàn toàn có thể gây kích ứng, nóng rát và viêm da tiếp xúc dị ứng. Làn da non nớt của trẻ rất nhạy cảm, trong khi các bằng chứng độc chất học quốc tế đều xác định tinh dầu chiết xuất từ tràm là chất kích ứng da nếu dùng đậm đặc không pha loãng.
Ăn bún, phở ngoài hàng mỗi sáng dễ khiến cơ thể thừa natri nghiêm trọng, do phần lớn lượng muối ẩn sâu trong nước dùng đậm đà. Thói quen húp cạn nước súp làm tăng gánh nặng tuần hoàn, trực tiếp gia tăng nguy cơ tăng huyết áp và các biến cố tim mạch.
Nhiều thực khách tin rằng ngâm nước muối giúp diệt sạch trứng giun sán trong rau sống ngoài hàng quán. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy nước muối pha loãng không thể diệt được trứng giun; biện pháp hiệu quả duy nhất là rửa cơ học kỹ lưỡng từng lá dưới vòi nước chảy nhiều lần.
Nhiều người có thói quen sắc lá tràm dài hoặc nuốt tinh dầu để giảm ho, nhưng phương pháp này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp tính. Nồng độ cineole và terpenes đậm đặc khi uống vào có thể kích ứng tiêu hóa, gây ngủ lơ mơ, mất điều hòa vận động và ức chế hệ thần kinh trung ương.
Lớp vỏ lụa giữa cạo từ thân cây trúc đen (Trúc nhự) là vị thuốc cổ truyền được ứng dụng để làm dịu dạ dày. Nghiên cứu khoa học hiện đại chỉ ra chiết xuất này chứa các hoạt chất chống viêm, chống oxy hóa mạnh, giúp giảm viêm niêm mạc ruột và xoa dịu phản xạ kích ứng tiêu hóa.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất từ tiểu hồi hương có khả năng hỗ trợ hạ đường huyết, cải thiện mỡ máu và chống oxy hóa trên động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, người bệnh tiểu đường không nên dùng hạt tiểu hồi hương hàng ngày để thay thế thuốc điều trị do hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định hiệu quả trên người.
Ăn nhiều quả trâm mốc khi đói dễ gây đầy bụng, táo bón do hàm lượng chất chát tannin rất cao trong quả. Khi dạ dày rỗng, tannin tiếp xúc trực tiếp làm se niêm mạc, kết tủa dịch tiêu hóa và làm chậm co bóp nhu động ruột, dẫn đến trướng khí và khô cứng phân.
Hiện tượng "say bột ngọt" không phải dị ứng miễn dịch mà là phức hợp triệu chứng thần kinh - vận mạch thoáng qua khi nồng độ glutamate tăng nhanh sau bữa ăn vượt ngưỡng chịu đựng. Người nhạy cảm có thể bị nhức đầu, căng cứng cơ hàm hoặc tê bì nhưng các dấu hiệu này thường tự thoái lui.
Muối mè là món ăn quen thuộc trong thực dưỡng, nhưng nếu pha sai tỷ lệ, người mới bắt đầu rất dễ nạp quá nhiều natri gây hại tim mạch. Tỷ lệ an toàn được khuyến nghị nên là 1 phần muối trộn cùng 10 đến 14 phần hạt mè, giúp giữ trọn vị thơm bùi mà vẫn kiểm soát tốt lượng muối tiêu thụ hàng ngày.
Nước sắc lá trâm mốc chứa dồi dào polyphenol giúp kháng khuẩn và chống viêm trong các thử nghiệm tiền lâm sàng, hỗ trợ vệ sinh khoang miệng và cải thiện tình trạng sưng nướu nhẹ. Tuy nhiên, liệu pháp tự nhiên này không thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn nha chu hay thay thế chỉ nha khoa và việc điều trị nha khoa chuyên sâu.
Uống nước cây trinh nữ thay nước lọc mỗi ngày không tốt cho sức khỏe và có thể gây hại cho gan, thận. Cây trinh nữ chứa hoạt chất L-mimosine, khi lạm dụng dài ngày có thể gây ra các tổn thương mô học âm thầm tại gan và thận dù xét nghiệm sinh hóa ban đầu chưa biểu hiện bất thường.
Gừng mọc mầm không sinh độc tố tự nhiên như mầm khoai tây nếu củ còn tươi cứng. Tuy nhiên, củ gừng bị dập nát, thối rữa lại tích tụ safrole – hợp chất chuyển hóa có khả năng gây độc tế bào gan, stress oxy hóa và tổn hại DNA nghiêm trọng.
Ăn mặn khiến thận tăng đào thải natri, kéo theo lượng canxi lớn bài tiết vào nước tiểu và làm suy giảm nồng độ citrat bảo vệ. Tình trạng này khiến canxi dễ dàng kết hợp với oxalat tự do trong đường tiết niệu, làm tăng nguy cơ kết tinh và tái phát sỏi canxi oxalat.
Nước cây xấu hổ không làm vết loét dạ dày nặng thêm, thậm chí chiết xuất cây trinh nữ còn cho thấy tiềm năng bảo vệ niêm mạc chống loét trong các nghiên cứu dược liệu. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý hái nấu uống đậm đặc thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nhiều loại mì ăn liền quảng cáo làm từ ngũ cốc nguyên cám nhưng thực tế lượng chất xơ có thể rất ít. Người tiêu dùng cần biết cách đọc danh sách thành phần, tỷ lệ phần trăm nguyên liệu và bảng giá trị dinh dưỡng để chọn đúng sản phẩm có lợi cho sức khỏe.
Thói quen trụng mì ăn liền bỏ nước đầu chỉ loại bỏ một phần nhỏ dầu tự do bám trên bề mặt sợi mì, không thể rửa trôi phần lớn chất béo đã ngấm sâu vào vi cấu trúc bột sau quá trình chiên ngập dầu công nghiệp.
